UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zderzać się

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. zderzyć

1. z pojazdem

Definicja

będąc w ruchu, niespodziewanie i nagle uderzać o siebie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ładować się

Połączenia

  • samochody; ptaki; atomu, elektrony, fotony zderzają się (z czymś)
  • zderzać się burtami; rogami, zębami; tarczami
  • zderzać się z ciężarówką, z cysterną, z pojazdem, z samochodem; z drzewem; z atomami
  • czołowo zderzać się

Cytaty

[...] obraca dziewczynę ku sobie i spada ustami na jej wargi. Zderzają się zębami.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

[...] zjechał na prawy pas prowadzący w tę samą stronę, zderzając się z samochodem marki Renault Master.

źródło: NKJP: (MH): Śmierć na „zakopiance”, Dziennik Polski, 2008-08-01

Bombardujące elektrony zderzają się z atomami absorbenta.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzam się
zderzamy się
2 os. zderzasz się
zderzacie się
3 os. zderza się
zderzają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzałem się
+(e)m się zderzał
zderzałam się
+(e)m się zderzała
zderzałom się
+(e)m się zderzało
zderzaliśmy się
+(e)śmy się zderzali
zderzałyśmy się
+(e)śmy się zderzały
2 os. zderzałeś się
+(e)ś się zderzał
zderzałaś się
+(e)ś się zderzała
zderzałoś się
+(e)ś się zderzało
zderzaliście się
+(e)ście się zderzali
zderzałyście się
+(e)ście się zderzały
3 os. zderzał się
zderzała się
zderzało się
zderzali się
zderzały się

bezosobnik: zderzano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zderzał
będę się zderzać
będę się zderzała
będę się zderzać
będę się zderzało
będę się zderzać
będziemy się zderzali
będziemy się zderzać
będziemy się zderzały
będziemy się zderzać
2 os. będziesz się zderzał
będziesz się zderzać
będziesz się zderzała
będziesz się zderzać
będziesz się zderzało
będziesz się zderzać
będziecie się zderzali
będziecie się zderzać
będziecie się zderzały
będziecie się zderzać
3 os. będzie się zderzał
będzie się zderzać
będzie się zderzała
będzie się zderzać
będzie się zderzało
będzie się zderzać
będą się zderzali
będą się zderzać
będą się zderzały
będą się zderzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzajmy się
2 os. zderzaj się
zderzajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzałbym się
bym się zderzał
zderzałabym się
bym się zderzała
zderzałobym się
bym się zderzało
zderzalibyśmy się
byśmy się zderzali
zderzałybyśmy się
byśmy się zderzały
2 os. zderzałbyś się
byś się zderzał
zderzałabyś się
byś się zderzała
zderzałobyś się
byś się zderzało
zderzalibyście się
byście się zderzali
zderzałybyście się
byście się zderzały
3 os. zderzałby się
by się zderzał
zderzałaby się
by się zderzała
zderzałoby się
by się zderzało
zderzaliby się
by się zderzali
zderzałyby się
by się zderzały

bezosobnik: zderzano by się

bezokolicznik: zderzać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zderzając się

gerundium: zderzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zderzanie się
zderzania się
D. zderzania się
zderzań się
C. zderzaniu się
zderzaniom się
B. zderzanie się
zderzania się
N. zderzaniem się
zderzaniami się
Ms. zderzaniu się
zderzaniach się
W. zderzanie się
zderzania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zderzający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zderzający się
zderzający się
zderzający się
zderzające się
zderzająca się
D. zderzającego się
zderzającego się
zderzającego się
zderzającego się
zderzającej się
C. zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającej się
B. zderzającego się
zderzającego się
zderzający się
zderzające się
zderzającą się
N. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającą się
Ms. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zderzający się
zderzający się
zderzające się
zderzające się
D. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzających się
C. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
B. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzające się
N. zderzającymi się
zderzającymi się
zderzającymi się
zderzającymi się
Ms. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzających się

odpowiednik aspektowy: zderzyć się

Składnia

bez ograniczeń + zderzać się +
(zKIM/CZYM)

2. z rzeczywistością

Definicja

napotykać, trudności w podejmowanych działaniach, spowodowane tym, co nazwane jest sąsiadującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • młody człowiek; absurd, bieda, marzenia, zamożność; teoria zderza się z czymś
  • zderzać się z fanatyzmem, z głupotą, z okrucieństwem, z rzeczywistością, z trudnościami; z historią, z mitem, z prawdą; z prawem, z przepisami
  • boleśnie, ostro zderzać się

Cytaty

Dziś marzenia zderzają się z twardą rzeczywistością.

źródło: NKJP: Cezary Kowanda: Szybciej znaczy wolniej, Polityka, 2008-11-15

Taka wymiana zgodna będzie z [...] teorią „zderzaków”, czyli ludzi, którzy wystawiani są na trudy rządzenia i nieustannego zderzania się z trudnościami [...].

źródło: NKJP: Paweł Piskorski: Blogostn, Dziennik Polski, 2008-01-22

Młody człowiek zawsze zderza się z fanatyzmem dorosłych - z tym nijak nie da się współżyć.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzam się
zderzamy się
2 os. zderzasz się
zderzacie się
3 os. zderza się
zderzają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzałem się
+(e)m się zderzał
zderzałam się
+(e)m się zderzała
zderzałom się
+(e)m się zderzało
zderzaliśmy się
+(e)śmy się zderzali
zderzałyśmy się
+(e)śmy się zderzały
2 os. zderzałeś się
+(e)ś się zderzał
zderzałaś się
+(e)ś się zderzała
zderzałoś się
+(e)ś się zderzało
zderzaliście się
+(e)ście się zderzali
zderzałyście się
+(e)ście się zderzały
3 os. zderzał się
zderzała się
zderzało się
zderzali się
zderzały się

bezosobnik: zderzano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zderzał
będę się zderzać
będę się zderzała
będę się zderzać
będę się zderzało
będę się zderzać
będziemy się zderzali
będziemy się zderzać
będziemy się zderzały
będziemy się zderzać
2 os. będziesz się zderzał
będziesz się zderzać
będziesz się zderzała
będziesz się zderzać
będziesz się zderzało
będziesz się zderzać
będziecie się zderzali
będziecie się zderzać
będziecie się zderzały
będziecie się zderzać
3 os. będzie się zderzał
będzie się zderzać
będzie się zderzała
będzie się zderzać
będzie się zderzało
będzie się zderzać
będą się zderzali
będą się zderzać
będą się zderzały
będą się zderzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzajmy się
2 os. zderzaj się
zderzajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzałbym się
bym się zderzał
zderzałabym się
bym się zderzała
zderzałobym się
bym się zderzało
zderzalibyśmy się
byśmy się zderzali
zderzałybyśmy się
byśmy się zderzały
2 os. zderzałbyś się
byś się zderzał
zderzałabyś się
byś się zderzała
zderzałobyś się
byś się zderzało
zderzalibyście się
byście się zderzali
zderzałybyście się
byście się zderzały
3 os. zderzałby się
by się zderzał
zderzałaby się
by się zderzała
zderzałoby się
by się zderzało
zderzaliby się
by się zderzali
zderzałyby się
by się zderzały

bezosobnik: zderzano by się

bezokolicznik: zderzać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zderzając się

gerundium: zderzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zderzanie się
zderzania się
D. zderzania się
zderzań się
C. zderzaniu się
zderzaniom się
B. zderzanie się
zderzania się
N. zderzaniem się
zderzaniami się
Ms. zderzaniu się
zderzaniach się
W. zderzanie się
zderzania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zderzający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zderzający się
zderzający się
zderzający się
zderzające się
zderzająca się
D. zderzającego się
zderzającego się
zderzającego się
zderzającego się
zderzającej się
C. zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającej się
B. zderzającego się
zderzającego się
zderzający się
zderzające się
zderzającą się
N. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającą się
Ms. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zderzający się
zderzający się
zderzające się
zderzające się
D. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzających się
C. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
B. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzające się
N. zderzającymi się
zderzającymi się
zderzającymi się
zderzającymi się
Ms. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzających się

odpowiednik aspektowy: zderzyć się

Składnia

bez ograniczeń + zderzać się +
z CZYM

3. poglądy

Definicja

występować razem, podkreślając różnice

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie

Połączenia

  • kilka osobowości zderza się; dwa poglądy, dwa światy, dwie wizje, racje zderzają się

Cytaty

Gdy zderzają się racje obu płci, rzadko dochodzi do wspólnej rozmowy, najczęściej do swarów, wzajemnej niechęci, a w końcu milczącej obrazy.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Gadanie w odcinkach, Polityka, 2005-12-24

Tu zderzają się dwa światy i to jest bardzo charakterystyczne dla Papui - Nowej Gwinei

źródło: NKJP: Piotr Proszowski: Cisi mocarze ducha, Gazeta Częstochowska, 2005-03-31

Ogólnie można powiedzieć, że zderzają się tu dwie wizje Kościoła: wedle pierwszej podmiotem Kościoła jest biskup (papież) [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Bartoś: Wolność, równość, katolicyzm, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzam się
zderzamy się
2 os. zderzasz się
zderzacie się
3 os. zderza się
zderzają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzałem się
+(e)m się zderzał
zderzałam się
+(e)m się zderzała
zderzałom się
+(e)m się zderzało
zderzaliśmy się
+(e)śmy się zderzali
zderzałyśmy się
+(e)śmy się zderzały
2 os. zderzałeś się
+(e)ś się zderzał
zderzałaś się
+(e)ś się zderzała
zderzałoś się
+(e)ś się zderzało
zderzaliście się
+(e)ście się zderzali
zderzałyście się
+(e)ście się zderzały
3 os. zderzał się
zderzała się
zderzało się
zderzali się
zderzały się

bezosobnik: zderzano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zderzał
będę się zderzać
będę się zderzała
będę się zderzać
będę się zderzało
będę się zderzać
będziemy się zderzali
będziemy się zderzać
będziemy się zderzały
będziemy się zderzać
2 os. będziesz się zderzał
będziesz się zderzać
będziesz się zderzała
będziesz się zderzać
będziesz się zderzało
będziesz się zderzać
będziecie się zderzali
będziecie się zderzać
będziecie się zderzały
będziecie się zderzać
3 os. będzie się zderzał
będzie się zderzać
będzie się zderzała
będzie się zderzać
będzie się zderzało
będzie się zderzać
będą się zderzali
będą się zderzać
będą się zderzały
będą się zderzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zderzajmy się
2 os. zderzaj się
zderzajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zderzałbym się
bym się zderzał
zderzałabym się
bym się zderzała
zderzałobym się
bym się zderzało
zderzalibyśmy się
byśmy się zderzali
zderzałybyśmy się
byśmy się zderzały
2 os. zderzałbyś się
byś się zderzał
zderzałabyś się
byś się zderzała
zderzałobyś się
byś się zderzało
zderzalibyście się
byście się zderzali
zderzałybyście się
byście się zderzały
3 os. zderzałby się
by się zderzał
zderzałaby się
by się zderzała
zderzałoby się
by się zderzało
zderzaliby się
by się zderzali
zderzałyby się
by się zderzały

bezosobnik: zderzano by się

bezokolicznik: zderzać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zderzając się

gerundium: zderzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zderzanie się
zderzania się
D. zderzania się
zderzań się
C. zderzaniu się
zderzaniom się
B. zderzanie się
zderzania się
N. zderzaniem się
zderzaniami się
Ms. zderzaniu się
zderzaniach się
W. zderzanie się
zderzania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zderzający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zderzający się
zderzający się
zderzający się
zderzające się
zderzająca się
D. zderzającego się
zderzającego się
zderzającego się
zderzającego się
zderzającej się
C. zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającemu się
zderzającej się
B. zderzającego się
zderzającego się
zderzający się
zderzające się
zderzającą się
N. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającą się
Ms. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zderzający się
zderzający się
zderzające się
zderzające się
D. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzających się
C. zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
zderzającym się
B. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzające się
N. zderzającymi się
zderzającymi się
zderzającymi się
zderzającymi się
Ms. zderzających się
zderzających się
zderzających się
zderzających się

odpowiednik aspektowy: zderzyć się

Składnia

Rzabstrakcyjny; pl + zderzać się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json