Chronologizacja
Pochodzenie
łac. śred. carbona / carbanum ‘skrzynka na świątynne pieniądze, skarbiec’< corban 'dar'
z hebr. korbān 'dar ofiarny'
Stąd st.pol. karbana ‘puszka na ofiary w świątyni, skarbonka’ obok skarbona ‘ts.’- przekształcenie przez wtórne skojarzenie ze skarb (por.).
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | pojemnik |
Połączenia
- drewniana, gliniana, szklana; kościelna skarbonka
- skarbonka na datki
- skarbonka z datkami, z pieniędzmi
- skarbonka w korytarzu, w kościele; w jakimś kształcie
- świnka skarbonka
- zawartość skarbonki
- pieniądze ze skarbonek
- rozbijać; ukraść skarbonkę
- wrzucić/wrzucać coś; włamać się do skarbonki
Cytaty
|
Mister O'Goreck był bardzo dumny z tego, że włączył się w akcję zbierania pieniędzy na szlachetny cel. Kiedy tylko ruszył ze skarbonką w uliczny tłum, natychmiast podszedł do niego pewien jegomość. źródło: NKJP: Michał Ogórek: Mister O'Goreck kwestuje, Gazeta Wyborcza, 1995-01-07 |
|
|
W redakcji jest świnka – skarbonka. Można przyjść i rzucić grosik. źródło: NKJP: Spontaniczny zew serc, Gazeta Krakowska, 2005-07-05 |
|
|
[...] sędziowie długo zastanawiali się nad kazusem niejakiego Karola B., który był sądzony w sierpniu 1873 roku za obrabowanie trzech kościelnych skarbonek. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Intymne życie niegdysiejszej Warszawy, 2008 |
|
|
Miał wrodzone szczęście i umiał temu szczęściu pomagać. To on fałszował stopnie w dzienniku, to on po lekcji religii przewrócił skarbonkę w kształcie aniołka do góry nogami i wysypał z niej pieniądze. źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | skarbonka |
skarbonki |
|
| D. | skarbonki |
skarbonek |
|
| C. | skarbonce |
skarbonkom |
|
| B. | skarbonkę |
skarbonki |
|
| N. | skarbonką |
skarbonkami |
|
| Ms. | skarbonce |
skarbonkach |
|
| W. | skarbonko |
skarbonki |