UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zadra

Chronologizacja

1470, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zadra
zadry
D. zadry
zadr
rzadziej zader
C. zadrze
zadrom
B. zadrę
zadry
N. zadrą
zadrami
Ms. zadrze
zadrach
W. zadro
zadry

Pochodzenie

Rzeczownik od st.pol. przedrostkowego czasownika zadrać się 'zedrzeć się, zniszczyć się' (< psł. *dьrati, *derę 'rwać na kawałki, rozrywać, targać, szarpać; łupić; drapać, skrobać'; zob. drzeć

1. w drewnie

Definicja

mały, ostro zakończony kawałek drewna, metalu lub innej materii, który wystaje z jakiejś powierzchni, psując ją lub grożąc wbiciem się w skórę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

Okazało się, że sznurki zastosowane do podwieszania huśtawki są zbyt cienkie i mogą pękać pod nawet niewielkim ciężarem. Do tego z siedziska wystawały groźne zadry.

źródło: NKJP: (wk): Huśtawka, która mogła zabić, Dziennik Łódzki, 2006-01-11

Lubiła swoją pracę. Ale do niej potrzeba obu oczu. Dobrych oczu. - Wypatrzyć każdą rysę, każdą zadrę na drewnie.

źródło: NKJP: Mira Suchodolska: Bił mocno, z nienawiścią, Super Express nr 24/4, 1998

Przez bok samochodu po stronie kierowcy, niemal od przednich do tylnych świateł, szło przecięcie, równe i proste niczym zrobione nożem. Tylko tuż przy wlewie paliwa sterczały ostre zadry metalu.

źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

Stare drewno się rozeschło i wchodzą zadry w ręce...

źródło: NKJP: (bea): Przeszkadza im plac dla dzieci..., Dziennik Łódzki, 2004-08-31

Składnia

bez ograniczeń + zadra +
(CZEGO)

2. w sercu

Definicja

książk. 
wspomnienie nieprzyjemnego zdarzenia z przeszłości lub jakiejś rzeczy z otoczenia człowieka, wpływające na czyjeś samopoczucie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • bolesna, osobista zadra; stare zadry
  • zadra w sercu, w czyichś stosunkach
  • zadra pozostała

Cytaty

Węgrzy utracili po II wojnie Transylwanię, to zadra, która prawdopodobnie tkwi w nich dotąd, ale dużo jednak zyskali - pewien stopień zamożności, stabilizację.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Znałem sporo rozwiedzionych małżeństw i mogę powiedzieć na podstawie własnego doświadczenia, że nie jest to takie łatwe. Po ostatecznym rozstaniu zawsze pozostaje zadra.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Osiedle prominentów, 1997

W Genui zdobyłem wszystko, oprócz Pucharu Europy, co pozostaje zadrą w sercu.

źródło: NKJP: Katarzyna Koziarz: Gwiazdor Serie A, piłkarz Lazio Roberto Mancini dla „Gazety”, Gazeta Wyborcza, 1997-06-19

Po drugie: należy wciąż szukać nowych kontaktów, spotykać się, rozmawiać, aby usunąć, a przynajmniej wyciszyć zadry, resentymenty, kompleksy, uprzedzenia, żale.

źródło: NKJP: Mieczysław Maliński: Zamyślenia, 1998

Nie bez powodu przecież X stanowi taką zadrę dla partii rządzącej, że dziś każdy młodzieniec z [partii Y] czuje się w obowiązku profesora poniżać, obrażać, kwestionować jego dorobek.

źródło: NKJP: Janina Paradowska, Polityka, 2007-10-13

Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json