UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nieczystość

Chronologizacja

1449, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nieczystość
nieczystości
D. nieczystości
nieczystości
C. nieczystości
nieczystościom
B. nieczystość
nieczystości
N. nieczystością
nieczystościami
Ms. nieczystości
nieczystościach
W. nieczystości
nieczystości

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. czysty

1. grzech

Definicja

rel. 
niezgodność z nakazami moralnymi dotyczącymi życia seksualnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • splamić się nieczystością

Cytaty

Choć nie istnieje ostateczne zestawienie grzechów śmiertelnych, wielu za takie uważa listę siedmiu grzechów głównych, sporządzoną w VI w. przez papieża Grzegorza Wielkiego. Grupa ta obejmuje: pychę, chciwość, nieczystość, zazdrość, nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu, gniew i lenistwo.

źródło: NKJP: Richard Owen: Przybyło nam siedem nowych grzechów głównych, Dziennik Zachodni, 2008-03-11

Teraz nie jest dziwne, że ludzie oddani namiętnościom mówią o sprawach cielesnych, że pyszni usprawiedliwiają przepych, chciwi liczą dobytek, rozwiąźli lubią nieczystość, [...]

źródło: NKJP: Elżbieta Jung-Palczewska (red.): Prima Verba - Krakowskie mowy uniwersyteckie, 2000

[....] do istoty bycia dziewczyną nie należy chłopak ani do istoty chłopaka nie należy dziewczyna. Dlatego współżycie między nimi jest zamieszaniem, jest nieczystością, nie należy do tego układu. Ta sytuacja zmienia się radykalnie w małżeństwie. Małżeństwo właśnie polega na zjednoczeniu osób.

źródło: NKJP: Wanda Półtawska: Eros et iuventus!, 2009

Jeśli rzeczywiście żaden inny mężczyzna z tobą nie obcował i jeśliś się z innym nie splamiła nieczystością względem swego męża, wówczas woda goryczy i przekleństwa nie przyniesie ci szkody.

źródło: NKJP: Biblia Tysiąclecia, 1965

Porzucenie męża przez żonę było w oczach Burgundów czynem szczególnie występnym i bulwersującym, ponieważ stanowiło pogwałcenie sakralnych norm, na których opierał się patriarchalny ład społeczny. Chodziło o tabu seksualne, co w pełni odpowiada informacji Tacyta o topieniu w bagnie ludzi splamionych cielesną nieczystością [...]

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

2. procedur

Definicja

niezgodność z zasadami etycznymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • nieczystość duszy, grzechu, intencji, procedur, świata

Cytaty

Z jednej strony grzech, słabość i nieczystość duszy sprawia, że człowiek czuje się „oddalony” od Boga, z drugiej zaś dusza ochoczo pragnie poddać się jeszcze bardziej oczyszczającemu procesowi, który może ją do Niego jeszcze bardziej „przybliżyć”.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

Gdy niszczeją, pozbawione opieki, pojawiają się głosy zatroskania nieznaną, najczęściej widzianą w czarnych barwach, przyszłością cennych przecież zabytków. Gdy znajdzie się ktoś, próbujący je odrestaurować i ożywić, rodzą się podejrzenia. O nieczystość intencji, nowobogacką pychę, zły gust [...]

źródło: NKJP: Włodzimierz Jurasz: Można nawet pokomuszyć, Gazeta Krakowska, 2004-06-14

Nic bardziej nie osłabia w ludziach wiary w prawotwórstwo, jak nieczystość procedur przygotowywania i uchwalania ustaw tudzież cyniczne deklaracje władzy, że musi działać „na granicy prawa” .

źródło: NKJP: Tadeusz Zieliński: Tak zakwita bezprawie, Gazeta Wyborcza, 1999-01-06

Myślę, że wiersze są odtrutką, bronią właśnie przed nieczystością tego świata, złością, demoralizacją, polityką. Poezja to po prostu inny świat, świat innych wartości.

źródło: NKJP: Marek Skocza: Szukanie przyjaciela, Dziennik Zachodni, 2001-03-19

3. dźwięku

Definicja

o dźwięku: zniekształcenie, zakłócenie przez niepożądane inne dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • nieczystość brzmienia, dźwięku

Cytaty

[...] we Wstępie do „Lohengrina” Wagnera smyczki zdumiewały szorstkością i nieczystością brzmienia, aby w Adagio Barbera nabrać urodziwej spoistości, [...]

źródło: NKJP: Tadeusz Szantruczek: Finał godny jubileuszu, Gazeta Poznańska, 2001-10-08

Szklana płyta CD, jaką zaprezentował japoński producent Suenori Fukui, to propozycja skierowana do prawdziwych koneserów muzyki, których wrażliwe ucho jest w stanie wychwycić najmniejszą nawet nieczystość dźwięku.

źródło: NKJP: ETPE: Multimedia, Gazeta Poznańska, 2006-11-21

4. rasy

Definicja

obecność w czymś elementów obcych, niepożądanych

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Krystyna poczuła ciężar koło serca. Jak wytłumaczyć tej dobrej na wskroś, ale i naiwnej kobiecie, że wszystko się zmieniło i pierwszy lepszy żandarm, powziąwszy podejrzenie co do nieczystości jej rasy, będzie mógł ją zwyczajnie aresztować.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Miłośnica, 2009

5. zagrania

Definicja

niedokładne i nieprecyzyjne wykonanie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

[...] słynna metoda argumentacji, którą wypracował Sokrates właśnie [...], za pomocą której można było udowodnić, że rozmówca całkowicie się myli (seria pytań tak dobranych, by rozmówca sam sobie zaprzeczył i tym samym dał świadectwo własnego błędu). Nie było w tej metodzie nic, co można by uznać za złośliwość i czy wręcz nieczystość zagrania. Przeciwnie, ta metoda wykazywała się niezwykłą jasnością, ponieważ opierała się na logice.

źródło: Internet: bryk.pl/wypracowania/

6. kobiet

Definicja

w niektórych kulturach stan kogoś lub czegoś traktowany jako niezgodny z nakazami danej religii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • nieczystość rytualna
  • nieczystość kobiet, krwi

Cytaty

Teza o nieczystości kobiet miała przede wszystkim chronić przed nadmiarem pracy czy niepożądanymi oczekiwaniami mężczyzn, co nie zmienia faktu, że mogła prowadzić do nadużyć. Ale zbliżenie w czasie menstruacji, zwłaszcza w tamtym klimacie i warunkach higienicznych sprzed tysiącleci, raczej nie było marzeniem kobiet.

źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007

Przekonanie o nieczystości krwi menstruacyjnej dzielili Galilejczycy z Grekami. Oto co w Historii naturalnej pisze Pliniusz Starszy: „Krew miesięczna jest groźną trucizną, pozbawia nasiona płodności, niszczy kwiaty i trawy, powoduje spadanie owoców z drzew, [...]

źródło: NKJP: Marek Karpiński: Najstarszy zawód świata Historia prostytucji, 2010

Składnia

bez ograniczeń + nieczystość +
KOGO/CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 24.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json