Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czystość |
czystości |
|
| D. | czystości |
czystości |
|
| C. | czystości |
czystościom |
|
| B. | czystość |
czystości |
|
| N. | czystością |
czystościami |
|
| Ms. | czystości |
czystościach |
|
| W. | czystości |
czystości |
Inne uwagi
Zwykle lp
Pochodzenie
1. w pokoju
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- idealna, krystaliczna, nieskazitelna, wyjątkowa, wzorowa czystość; czystość osobista
- czystość ciała; ubrania; łazienek, podłogi, pomieszczeń, ubikacji, ulic; powietrza, rzeki, wody
- czystość na ulicy; czystość w domu, w łazience, w pokoju, w szpitalu, w toaletach, w ubikacji
- czystość i higiena, czystość i ład, czystość i schludność; czystość i porządek
- pilnować, wymagać czystości
- utrzymywać czystość
- nie grzeszyć, pachnieć czystością
- dbać o czystość
Cytaty
|
- Weszłam dziś do twojego pokoju, Joanno, i pochyliłam się, by sprawdzić czystość pod szafą. źródło: NKJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2000 |
|
|
Zachwycona była czystością i porządkiem w niemieckim miasteczku, obok którego mieścił się obóz, oraz życzliwością i uprzejmością niemieckich strażników wobec internowanych. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
|
|
Stawiając walizkę na seledynowym dywanie obok kanapy, dostrzegł nieskazitelną czystość dywanu i białej dermy, co wyraźnie świadczyło o niezmiernie rzadkim używaniu tej części poczekalni. źródło: NKJP: Janusz A. Zajdel: Paradyzja, 2004 |
|
|
Dbał o ciepłą wodę do golenia, o czystość butów i nawet prasował mu mundur. źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996 |
|
|
Kiedy ja zachwycałem się renesansem przyrody, powrotem myszołowów czy krystaliczną czystością wód Drwęcy, dla miejscowych były to przygnębiające oznaki zamykania lokalnego przemysłu. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002 |
2. diamentu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Połączenia
- czystość diamentu, kamienia, powietrza
Cytaty
|
Królewska rzeka płynęła przez Wokark tak samo jak w Krakowie, ale jej źródlanej czystości woda w niczym nie przypominała wiślanego ścieku. źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1989 |
|
|
Wreszcie lokacyjne ciężkie bransoletki, papierośnice, sztabki złota; szklane fiolki, a w nich owinięte watą - jeśli wyjmowane, to pęsetą - brylanty opatrzone metrykami z wagą, stopniem czystości kamienia, oceną blasku, rodzajem szlifu i z atestami jubilerów Paryża, Amsterdamu, Londynu... źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008 |
|
|
Brylanty oznaczone symbolem D, E i F są najdroższe ze względu na ich rzadkość. Następna cecha to czystość. Diamenty zawierają drobne skazy nazywane inkluzjami. Można je dostrzec pod lupą jubilerską. źródło: NKJP: Izabela Jabłonowska: Ubierz się w uśmiech Stylowo i modnie, 2010 |
3. rasy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- czystość języka, stylu; gatunku, krwi, ras, rasy
Cytaty
|
Może z tą demokracją to trochę przesada, ale gdzież w wieku dwudziestym myśleć o czystości pojęć. źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 2001 |
|
|
Gdy w Norymberdze wydano ustawy o ochronie czystości rasy germańskiej, miałam dwa lata. źródło: NKJP: Anita Janowska: Krzyżówka, 1996 |
|
|
Oskarżają nas o makaronizmy, niesłusznie. Przeciwnie, to my stoimy na straży czystości komunikacji językowej. źródło: NKJP: Zbigniew Kruszyński: Na lądach i morzach: opisy i opowiadania, 1999 |
|
|
Wielokrotnie bowiem lekarze i biolodzy nie są świadomi, że w swojej praktyce realizują eugeniczne założenia Galtona; wielu z nich nigdy nie słyszało nawet jego nazwiska. A jednak ich postawa zawodowa została przesiąknięta troską o czystość gatunku oraz udoskonalanie genetycznego dziedzictwa człowieka. źródło: NKJP: Andrzej Muszala: Medycyna a globalizacja, 2003 |
4. linii
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | doskonałość |
Połączenia
- niezwykła, wyjątkowa czystość
- czystość linii, rysunku; bryły, konstrukcji, rzeźby
Cytaty
|
Rozważał różne warianty ornamentów, dbał o delikatność rysunku, o czystość linii. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005 |
|
|
Przepiękna miniatura przyciąga wzrok czystością rysunku i subtelnością koloru, intryguje podwojeniem wizerunków i wirującym ruchem. źródło: NKJP: Art mon amour, Gazeta Wyborcza, 1998-10-02 |
|
|
Barok będzie szedł o lepsze z bizantyjskością, policzone zostaną proporcje i ktoś ostatecznie ustali typ i czystość bryły. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1995 |
|
|
Czystości konstrukcji nie zakłócał żaden element niepotrzebny. Dekoracyjność stanowiła uzasadnioną funkcję, wiążąc się z nią całkowicie. źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 2002 |
5. dźwięku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Połączenia
- czystość brzmienia, dźwięku, melodii, muzyki, tonu
Cytaty
|
Na konkursach w Ciechanowcu jurorzy biorą pod uwagę czystość dźwięków i ich wzajemne relacje melodyczne („hejnałowe”). źródło: NKJP: Zbigniew Gach: Trębacze ze Sznurków, Dziennik Bałtycki, 2001-12-15 |
|
|
Krzyki zgasły i zabrzmiała pełna słowiczej czystości melodia. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Żydówek nie obsługujemy, 2005 |
|
|
Pięcioosobowe jury oceniało czystość śpiewu, rytmiczność, poziom artystyczny, dobór repertuaru oraz ogólne wrażenia artystyczne. źródło: NKJP: Konkurs piosenki religijnej, Dziennik Polski, 2003-05-27 |
6. intencji
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- czystość intencji, serca, uczuć, zamiarów
Cytaty
|
Natychmiast wyciągnąłem z kieszeni piersiówkę z nalewką i podałem swojej towarzyszce. Wzbraniała się, więc żeby udowodnić czystość swoich intencji, pociągnąłem solidny łyk. źródło: NKJP: Katarzyna Pisarzewska: Koncert łgarzy, 2009 |
|
|
W osobie Naczelnika dostrzegano czystość i szlachetność działania, tak bliskie ideałom harcerstwa. źródło: NKJP: Krzysztof Jurek: Lilijka i łódka - Historia harcerstwa łódzkiego do 1939, 2006 |
|
|
Forda urzeka w młodości czystość uczuć, szlachetność, wyczulenie na sprawiedliwość, gotowość do bohaterstwa. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008 |
7. seksualna
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | rozwiązłość |
Połączenia
- czystość małżeńska, przedmałżeńska, seksualna
- dochować czystości
- ślubować czystość
- żyć w czystości
Cytaty
|
Kiedy mówimy np. o czystości małżeńskiej czy konsekrowanej, to cnota jest jedna, ale rozpatrujemy ją w zupełnie innym wymiarze. źródło: NKJP: Jak trafić na ołtarze?, Głos Ojca Pio, 2006-12 |
|
|
- Pewnie dziwisz się, że tak się zachowuję jak wariatka, ale musisz zrozumieć, że ja jestem z zakonu. Ślubowałam dochować czystości, ale nie wiem, co się ze mną stało, nigdy jeszcze nie byłam w łóżku z mężczyzną. źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000 |
|
|
Schopenhauer sławi nawet cnotę czystości seksualnej (nie wydaje się wszakże, by sam konsekwentnie tę cnotę praktykował). Pozorne zaspokojenie pragnienia rodzi natychmiast nowe pragnienia niezaspokojone. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: O co nas pytają wielcy filozofowie. Seria 3, 2006 |
|
|
Można powiedzieć, że czystość jest pełnią posiadania samego siebie, żeby móc siebie w pełni oddać. I to jest właściwa definicja czystości. Czystość stanowi o miłości. źródło: NKJP: Wanda Półtawska: Eros et iuventus!, 2009 |