UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyzwalać

Chronologizacja

1449, SStp

Pochodzenie

Zob. wyzwolić

1. kraj

Definicja

przywracać wolność określonej grupie ludzi bądź na określonym obszarze przez działania zbrojne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zniewalać

Połączenia

  • Amerykanie, Rosjanie; wojska (alianckie, radzieckie) wyzwalają
  • wyzwalać narody; kraj; Polskę; wyzwalanie miasta, obozu koncentracyjnego; Kuwejtu
  • wyzwalać spod okupacji
  • wyzwalać z niewoli

Cytaty

[...] przyszły pisarz w 1919 r. wyzwalał Mińsk, walcząc w szeregach antykomunistycznej białoruskiej partyzantki.

źródło: NKJP: Cezary Goliński: „Bogom nocy równi” po białorusku, Gazeta Wyborcza, 1999-04-21

W miarę wyzwalania kraju spod okupacji hitlerowskiej władzę przejmował PKWN, który w początkach 1945 powołał Rząd Tymczasowy.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style: literatura polska 1944-1989, 1997

Prawdopodobnie poległ, wyzwalając Egipt spod władzy Hyksosów.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Obozy i więzienia wyzwalano w różnych dniach 1945 roku.

źródło: NKJP: (AU): Symboliczna data wyzwolenia, Dziennik Polski, 2002-04-12

W latach 1870-1945 miasto cztery razy zmieniało przynależność państwową. Raz było okupowane, to znowu wyzwalane.

źródło: NKJP: M.Barwicka: Stolice Europy, Tygodnik Ciechanowski, 2004-08-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalam
wyzwalamy
2 os. wyzwalasz
wyzwalacie
3 os. wyzwala
wyzwalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałem
+(e)m wyzwalał
wyzwalałam
+(e)m wyzwalała
wyzwalałom
+(e)m wyzwalało
wyzwalaliśmy
+(e)śmy wyzwalali
wyzwalałyśmy
+(e)śmy wyzwalały
2 os. wyzwalałeś
+(e)ś wyzwalał
wyzwalałaś
+(e)ś wyzwalała
wyzwalałoś
+(e)ś wyzwalało
wyzwalaliście
+(e)ście wyzwalali
wyzwalałyście
+(e)ście wyzwalały
3 os. wyzwalał
wyzwalała
wyzwalało
wyzwalali
wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyzwalał
będę wyzwalać
będę wyzwalała
będę wyzwalać
będę wyzwalało
będę wyzwalać
będziemy wyzwalali
będziemy wyzwalać
będziemy wyzwalały
będziemy wyzwalać
2 os. będziesz wyzwalał
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalała
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalało
będziesz wyzwalać
będziecie wyzwalali
będziecie wyzwalać
będziecie wyzwalały
będziecie wyzwalać
3 os. będzie wyzwalał
będzie wyzwalać
będzie wyzwalała
będzie wyzwalać
będzie wyzwalało
będzie wyzwalać
będą wyzwalali
będą wyzwalać
będą wyzwalały
będą wyzwalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalajmy
2 os. wyzwalaj
wyzwalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałbym
bym wyzwalał
wyzwalałabym
bym wyzwalała
wyzwalałobym
bym wyzwalało
wyzwalalibyśmy
byśmy wyzwalali
wyzwalałybyśmy
byśmy wyzwalały
2 os. wyzwalałbyś
byś wyzwalał
wyzwalałabyś
byś wyzwalała
wyzwalałobyś
byś wyzwalało
wyzwalalibyście
byście wyzwalali
wyzwalałybyście
byście wyzwalały
3 os. wyzwalałby
by wyzwalał
wyzwalałaby
by wyzwalała
wyzwalałoby
by wyzwalało
wyzwalaliby
by wyzwalali
wyzwalałyby
by wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano by

bezokolicznik: wyzwalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyzwalając

gerundium: wyzwalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyzwalanie
wyzwalania
D. wyzwalania
wyzwalań
C. wyzwalaniu
wyzwalaniom
B. wyzwalanie
wyzwalania
N. wyzwalaniem
wyzwalaniami
Ms. wyzwalaniu
wyzwalaniach
W. wyzwalanie
wyzwalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyzwalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalająca
D. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającej
C. wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającej
B. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalającą
N. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającą
Ms. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalające
D. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
C. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
B. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalające
N. wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
Ms. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyzwalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalany
wyzwalany
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalana
D. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanej
C. wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanej
B. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalaną
N. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalaną
Ms. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalani
wyzwalani
wyzwalane
wyzwalane
D. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
C. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
B. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalane
N. wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
Ms. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych

odpowiednik aspektowy: wyzwolić

Składnia

bez ograniczeń + wyzwalać +
KOGO/CO + (spod CZEGO | z CZEGO)

2. z więzów

Definicja

usuwać coś, co uniemożliwia komuś lub czemuś swobodny ruch

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oswobadzać, uwalniać
antonimy:  obezwładniać

Cytaty

Boże, któryś Św. Leonardowi udzielił cudownej mocy wyzwalania więźniów z kajdan [...]

źródło: Internet: parafiamirzec.cba.pl

Nie zajmujemy się „problematyką” wyzwalania z kajdanek za pomocą wybijania kciuków.

źródło: Internet: kryminalistyka.fr.pl

Jezus ostrożnie wyzwala rękę i wychodzi cicho z pomieszczenia [...]

źródło: Internet: voxdomini.com.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalam
wyzwalamy
2 os. wyzwalasz
wyzwalacie
3 os. wyzwala
wyzwalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałem
+(e)m wyzwalał
wyzwalałam
+(e)m wyzwalała
wyzwalałom
+(e)m wyzwalało
wyzwalaliśmy
+(e)śmy wyzwalali
wyzwalałyśmy
+(e)śmy wyzwalały
2 os. wyzwalałeś
+(e)ś wyzwalał
wyzwalałaś
+(e)ś wyzwalała
wyzwalałoś
+(e)ś wyzwalało
wyzwalaliście
+(e)ście wyzwalali
wyzwalałyście
+(e)ście wyzwalały
3 os. wyzwalał
wyzwalała
wyzwalało
wyzwalali
wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyzwalał
będę wyzwalać
będę wyzwalała
będę wyzwalać
będę wyzwalało
będę wyzwalać
będziemy wyzwalali
będziemy wyzwalać
będziemy wyzwalały
będziemy wyzwalać
2 os. będziesz wyzwalał
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalała
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalało
będziesz wyzwalać
będziecie wyzwalali
będziecie wyzwalać
będziecie wyzwalały
będziecie wyzwalać
3 os. będzie wyzwalał
będzie wyzwalać
będzie wyzwalała
będzie wyzwalać
będzie wyzwalało
będzie wyzwalać
będą wyzwalali
będą wyzwalać
będą wyzwalały
będą wyzwalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalajmy
2 os. wyzwalaj
wyzwalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałbym
bym wyzwalał
wyzwalałabym
bym wyzwalała
wyzwalałobym
bym wyzwalało
wyzwalalibyśmy
byśmy wyzwalali
wyzwalałybyśmy
byśmy wyzwalały
2 os. wyzwalałbyś
byś wyzwalał
wyzwalałabyś
byś wyzwalała
wyzwalałobyś
byś wyzwalało
wyzwalalibyście
byście wyzwalali
wyzwalałybyście
byście wyzwalały
3 os. wyzwalałby
by wyzwalał
wyzwalałaby
by wyzwalała
wyzwalałoby
by wyzwalało
wyzwalaliby
by wyzwalali
wyzwalałyby
by wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano by

bezokolicznik: wyzwalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyzwalając

gerundium: wyzwalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyzwalanie
wyzwalania
D. wyzwalania
wyzwalań
C. wyzwalaniu
wyzwalaniom
B. wyzwalanie
wyzwalania
N. wyzwalaniem
wyzwalaniami
Ms. wyzwalaniu
wyzwalaniach
W. wyzwalanie
wyzwalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyzwalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalająca
D. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającej
C. wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającej
B. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalającą
N. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającą
Ms. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalające
D. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
C. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
B. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalające
N. wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
Ms. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyzwalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalany
wyzwalany
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalana
D. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanej
C. wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanej
B. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalaną
N. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalaną
Ms. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalani
wyzwalani
wyzwalane
wyzwalane
D. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
C. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
B. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalane
N. wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
Ms. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych

odpowiednik aspektowy: wyzwolić

Składnia

bez ograniczeń + wyzwalać +
KOGO/CO + (z CZEGO)

3. ze strachu

Definicja

czynić wolnym od okoliczności, uczuć lub stanów ograniczających czyjeś zachowania lub działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oswobadzać, wyswobadzać

Połączenia

  • prawda wyzwala
  • wyzwalać człowieka; chłopów, niewolników; wyzwalanie kobiet
  • wyzwalać od rozpaczy, od strachu
  • wyzwalać z cierpień, z lęku, ze strachu; z nałogu; z pęt (przesądów, strachu), z więzów (fałszu, tradycji)
  • wyzwalać całkowicie

Cytaty

Krytycy natomiast podnosili kwestię [...] funkcji sztuki i artysty, który wyzwala z nawyków myślowych, z przywiązania do realistycznej koncepcji malarstwa i fotografii.

źródło: NKJP: Anna Matuchniak-Krasuska: Publiczność wobec metafory plastycznej: o recepcji groteski Jerzego Dudy – Gracza, 1999

Paweł wyzwalał od zakazów i nakazów czysto ludzkich obciążających niepotrzebnie sumienia wiernych.

źródło: NKJP: Internet

Przed oczyma stają mi [...] od razu widoki miast i miasteczek na Zachodzie, w których „nic nie ma”, ale za to są salony gier, skupiające młodzież i wyzwalające ją od beznadziejnego obijania się po ulicach i piwiarniach.

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

Rewolucja zdewaluowała ideę porządku, wyzwalała spod jej presji także myślenie o sztuce.

źródło: NKJP: Alina Kowalczykowa: Dramat i teatr romantyczny, 1997

Norweska noblistka Sigrid Undset stwierdziła, że te kobiety, które zajmują się wyzwalaniem kobiet, interesują się wyłącznie sytuacją kobiet niezamężnych.

źródło: NKJP: Sprawozdania stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.09.2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalam
wyzwalamy
2 os. wyzwalasz
wyzwalacie
3 os. wyzwala
wyzwalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałem
+(e)m wyzwalał
wyzwalałam
+(e)m wyzwalała
wyzwalałom
+(e)m wyzwalało
wyzwalaliśmy
+(e)śmy wyzwalali
wyzwalałyśmy
+(e)śmy wyzwalały
2 os. wyzwalałeś
+(e)ś wyzwalał
wyzwalałaś
+(e)ś wyzwalała
wyzwalałoś
+(e)ś wyzwalało
wyzwalaliście
+(e)ście wyzwalali
wyzwalałyście
+(e)ście wyzwalały
3 os. wyzwalał
wyzwalała
wyzwalało
wyzwalali
wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyzwalał
będę wyzwalać
będę wyzwalała
będę wyzwalać
będę wyzwalało
będę wyzwalać
będziemy wyzwalali
będziemy wyzwalać
będziemy wyzwalały
będziemy wyzwalać
2 os. będziesz wyzwalał
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalała
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalało
będziesz wyzwalać
będziecie wyzwalali
będziecie wyzwalać
będziecie wyzwalały
będziecie wyzwalać
3 os. będzie wyzwalał
będzie wyzwalać
będzie wyzwalała
będzie wyzwalać
będzie wyzwalało
będzie wyzwalać
będą wyzwalali
będą wyzwalać
będą wyzwalały
będą wyzwalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalajmy
2 os. wyzwalaj
wyzwalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałbym
bym wyzwalał
wyzwalałabym
bym wyzwalała
wyzwalałobym
bym wyzwalało
wyzwalalibyśmy
byśmy wyzwalali
wyzwalałybyśmy
byśmy wyzwalały
2 os. wyzwalałbyś
byś wyzwalał
wyzwalałabyś
byś wyzwalała
wyzwalałobyś
byś wyzwalało
wyzwalalibyście
byście wyzwalali
wyzwalałybyście
byście wyzwalały
3 os. wyzwalałby
by wyzwalał
wyzwalałaby
by wyzwalała
wyzwalałoby
by wyzwalało
wyzwalaliby
by wyzwalali
wyzwalałyby
by wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano by

bezokolicznik: wyzwalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyzwalając

gerundium: wyzwalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyzwalanie
wyzwalania
D. wyzwalania
wyzwalań
C. wyzwalaniu
wyzwalaniom
B. wyzwalanie
wyzwalania
N. wyzwalaniem
wyzwalaniami
Ms. wyzwalaniu
wyzwalaniach
W. wyzwalanie
wyzwalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyzwalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalająca
D. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającej
C. wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającej
B. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalającą
N. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającą
Ms. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalające
D. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
C. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
B. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalające
N. wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
Ms. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyzwalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalany
wyzwalany
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalana
D. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanej
C. wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanej
B. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalaną
N. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalaną
Ms. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalani
wyzwalani
wyzwalane
wyzwalane
D. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
C. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
B. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalane
N. wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
Ms. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych

odpowiednik aspektowy: wyzwolić

Składnia

bez ograniczeń + wyzwalać +
KOGO/CO + (od CZEGO | spod CZEGO | z CZEGO)

4. aktywność

Definicja

powodować zaistnienie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • miłość; ból, choroba, strach; muzyka wyzwala
  • wyzwalać agresję, chęć czegoś, emocje, uczucie; aktywność, energię, inicjatywę, jakieś siły; reakcję
  • wyzwalać w człowieku
  • móc wyzwalać

Cytaty

Kontakt natychmiast wyzwala we mnie bezbronność i uległość.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

Impulsy wewnętrzne mogą np. kolidować z nakazami ładu społecznego, wyzwalając u człowieka poczucie winy.

źródło: NKJP: Teresa Rostowska: Konflikt międzypokoleniowy w rodzinie: analiza psychologiczna, 2001

Profesor [...] wyzwalał w pacjentkach energię, dzięki której mogły walczyć z chorobą.

źródło: NKJP: Magdalena Grochowska: Sprzeczne z piątym przykazaniem, Gazeta Wyborcza, 1997-05-24

Kapitał nie powinien wyzwalać bezrobocia w Polsce, kapitał powinien to bezrobocie likwidować.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.10.1996

Skojarzenia wyzwalane przez warstwę tekstową przekazu wzmacniane są analogiczną w wymiarze emocjonalnym grafiką.

źródło: NKJP: Krzysztof Albin: Reklama – przekaz, odbiór, interpretacja, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalam
wyzwalamy
2 os. wyzwalasz
wyzwalacie
3 os. wyzwala
wyzwalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałem
+(e)m wyzwalał
wyzwalałam
+(e)m wyzwalała
wyzwalałom
+(e)m wyzwalało
wyzwalaliśmy
+(e)śmy wyzwalali
wyzwalałyśmy
+(e)śmy wyzwalały
2 os. wyzwalałeś
+(e)ś wyzwalał
wyzwalałaś
+(e)ś wyzwalała
wyzwalałoś
+(e)ś wyzwalało
wyzwalaliście
+(e)ście wyzwalali
wyzwalałyście
+(e)ście wyzwalały
3 os. wyzwalał
wyzwalała
wyzwalało
wyzwalali
wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyzwalał
będę wyzwalać
będę wyzwalała
będę wyzwalać
będę wyzwalało
będę wyzwalać
będziemy wyzwalali
będziemy wyzwalać
będziemy wyzwalały
będziemy wyzwalać
2 os. będziesz wyzwalał
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalała
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalało
będziesz wyzwalać
będziecie wyzwalali
będziecie wyzwalać
będziecie wyzwalały
będziecie wyzwalać
3 os. będzie wyzwalał
będzie wyzwalać
będzie wyzwalała
będzie wyzwalać
będzie wyzwalało
będzie wyzwalać
będą wyzwalali
będą wyzwalać
będą wyzwalały
będą wyzwalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalajmy
2 os. wyzwalaj
wyzwalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałbym
bym wyzwalał
wyzwalałabym
bym wyzwalała
wyzwalałobym
bym wyzwalało
wyzwalalibyśmy
byśmy wyzwalali
wyzwalałybyśmy
byśmy wyzwalały
2 os. wyzwalałbyś
byś wyzwalał
wyzwalałabyś
byś wyzwalała
wyzwalałobyś
byś wyzwalało
wyzwalalibyście
byście wyzwalali
wyzwalałybyście
byście wyzwalały
3 os. wyzwalałby
by wyzwalał
wyzwalałaby
by wyzwalała
wyzwalałoby
by wyzwalało
wyzwalaliby
by wyzwalali
wyzwalałyby
by wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano by

bezokolicznik: wyzwalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyzwalając

gerundium: wyzwalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyzwalanie
wyzwalania
D. wyzwalania
wyzwalań
C. wyzwalaniu
wyzwalaniom
B. wyzwalanie
wyzwalania
N. wyzwalaniem
wyzwalaniami
Ms. wyzwalaniu
wyzwalaniach
W. wyzwalanie
wyzwalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyzwalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalająca
D. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającej
C. wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającej
B. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalającą
N. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającą
Ms. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalające
D. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
C. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
B. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalające
N. wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
Ms. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyzwalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalany
wyzwalany
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalana
D. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanej
C. wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanej
B. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalaną
N. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalaną
Ms. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalani
wyzwalani
wyzwalane
wyzwalane
D. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
C. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
B. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalane
N. wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
Ms. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych

odpowiednik aspektowy: wyzwolić

Składnia

bez ograniczeń + wyzwalać +
CO

5. tlen

Definicja

chem. 
powodować wydzielenie się jakiejś substancji chemicznej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Połączenia

  • wyzwalać tlen, tlenek (azotu, węgla), wodór

Cytaty

Przepływająca krew wyzwala tlenek azotu.

źródło: NKJP: Justyna Kozak: Wykład/Blisko Nobla Więcej azotu!, Polska Głos Wielkopolski, 2005-06-16

Palcokształtna noga tych małżów penetruje osad, wyzwalając zeń siarkowodór.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 1992

[...] wiele pokrzywek niealergicznych wywołują inne substancje wyzwalane zarówno z komórek tucznych i innych, jak i zakończeń nerwowych.

źródło: NKJP: Danuta Myłek: Alergie, 2001

Odczynniki wyzwalają wodór, który w obecności katalizatora wiąże cały tlen w słoju.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalam
wyzwalamy
2 os. wyzwalasz
wyzwalacie
3 os. wyzwala
wyzwalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałem
+(e)m wyzwalał
wyzwalałam
+(e)m wyzwalała
wyzwalałom
+(e)m wyzwalało
wyzwalaliśmy
+(e)śmy wyzwalali
wyzwalałyśmy
+(e)śmy wyzwalały
2 os. wyzwalałeś
+(e)ś wyzwalał
wyzwalałaś
+(e)ś wyzwalała
wyzwalałoś
+(e)ś wyzwalało
wyzwalaliście
+(e)ście wyzwalali
wyzwalałyście
+(e)ście wyzwalały
3 os. wyzwalał
wyzwalała
wyzwalało
wyzwalali
wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyzwalał
będę wyzwalać
będę wyzwalała
będę wyzwalać
będę wyzwalało
będę wyzwalać
będziemy wyzwalali
będziemy wyzwalać
będziemy wyzwalały
będziemy wyzwalać
2 os. będziesz wyzwalał
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalała
będziesz wyzwalać
będziesz wyzwalało
będziesz wyzwalać
będziecie wyzwalali
będziecie wyzwalać
będziecie wyzwalały
będziecie wyzwalać
3 os. będzie wyzwalał
będzie wyzwalać
będzie wyzwalała
będzie wyzwalać
będzie wyzwalało
będzie wyzwalać
będą wyzwalali
będą wyzwalać
będą wyzwalały
będą wyzwalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyzwalajmy
2 os. wyzwalaj
wyzwalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyzwalałbym
bym wyzwalał
wyzwalałabym
bym wyzwalała
wyzwalałobym
bym wyzwalało
wyzwalalibyśmy
byśmy wyzwalali
wyzwalałybyśmy
byśmy wyzwalały
2 os. wyzwalałbyś
byś wyzwalał
wyzwalałabyś
byś wyzwalała
wyzwalałobyś
byś wyzwalało
wyzwalalibyście
byście wyzwalali
wyzwalałybyście
byście wyzwalały
3 os. wyzwalałby
by wyzwalał
wyzwalałaby
by wyzwalała
wyzwalałoby
by wyzwalało
wyzwalaliby
by wyzwalali
wyzwalałyby
by wyzwalały

bezosobnik: wyzwalano by

bezokolicznik: wyzwalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyzwalając

gerundium: wyzwalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyzwalanie
wyzwalania
D. wyzwalania
wyzwalań
C. wyzwalaniu
wyzwalaniom
B. wyzwalanie
wyzwalania
N. wyzwalaniem
wyzwalaniami
Ms. wyzwalaniu
wyzwalaniach
W. wyzwalanie
wyzwalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyzwalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalająca
D. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalającej
C. wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającemu
wyzwalającej
B. wyzwalającego
wyzwalającego
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalającą
N. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającą
Ms. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalający
wyzwalający
wyzwalające
wyzwalające
D. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
C. wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
wyzwalającym
B. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalające
N. wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
wyzwalającymi
Ms. wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających
wyzwalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyzwalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyzwalany
wyzwalany
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalana
D. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalanej
C. wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanemu
wyzwalanej
B. wyzwalanego
wyzwalanego
wyzwalany
wyzwalane
wyzwalaną
N. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalaną
Ms. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyzwalani
wyzwalani
wyzwalane
wyzwalane
D. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
C. wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
wyzwalanym
B. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalane
N. wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
wyzwalanymi
Ms. wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych
wyzwalanych

odpowiednik aspektowy: wyzwolić

Składnia

bez ograniczeń + wyzwalać +
CO + (z CZEGO)

Frazeologizmy

ktoś wyzwala kogoś na czeladnika
Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json