UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bój

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

1. na wojnie

Definicja

intensywna i wyczerpująca walka zbrojna

Pochodzenie

psł. *bojь

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  walka

Połączenia

  • przegrany, zwycięski; ostateczny, ostatni, rozstrzygający, wstępny; ciężki, krwawy, nierówny, śmiertelny, zaciekły, zacięty, zażarty; kilkugodzinny, wielogodzinny bój; bój powstańczy; wrześniowe boje; boje spotkaniowe
  • bój o niepodległość, o wolność; o Polskę
  • bój między rebeliantami a rządową armią, między Niemcami a Rosjanami, między partyzantami a kolumną pancerną...; z bolszewikami, z hitlerowcami, z Niemcami, z Rosjanami; z Armią Czerwoną
  • przerwać; stoczyć, toczyć; przegrać bój
  • ruszyć do boju

Cytaty

Żołnierze 12 Pułku Piechoty Ziemi Wadowickiej stoczyli zwycięski bój z bolszewikami.

źródło: NKJP: (BEA): Pułkowe święto, Dziennik Polski, 2000-08-02

W ciągu całego dnia (25 lutego) toczył się krwawy bój o Olszynkę Grochowską.

źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

Choć Austriacy przerwali bój i się cofnęli, to Polacy nie „odzyskali” Falent i praktycznie natychmiast byli zmuszeni opuścić stanowiska.

źródło: NKJP: Internet

Marsz oddziałów zapoczątkował bój o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej.

źródło: NKJP: /JaS/: 90 lat minęło..., Echo Dnia, 2004-08-13

Z Węgier i Rumunii przybyła fachowa, wyszkolona (zaprawiona już we wrześniowych bojach) kadra oficerska i podoficerska.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bój
boje
D. boju
bojów
C. bojowi
bojom
B. bój
boje
N. bojem
bojami
Ms. boju
bojach
W. boju
boje

Składnia

bez ograniczeń + bój +
z KIM + (o CO)
bez ograniczeń + bój +
między/pomiędzy KIM + (o CO)

2. polityczny

Definicja

bardzo ostre spory prowadzone w jakiejś sprawie

Pochodzenie

psł. *bojь

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  spór

Połączenia

  • zaciekły, zacięty, zażarty bój; długie, ostre; nieustanne; polityczne, prawne, wewnętrzne; dawne; bezsensowne boje
  • bój o fotel dyrektora, o prezydenturę, o przywództwo, o stanowisko, o władzę; boje o pieniądze, o przetrwanie; o historię, o prawdę
  • boje między Kongresem a prezydentem, między lewicą a prawicą, między prezydentem a parlamentem...; z cenzurą, z religią, z władzą
  • trwają boje
  • prowadzić, stoczyć, toczyć boje

Cytaty

Jest decyzja polityczna krajów Unii Europejskiej o poszerzeniu Unii, natomiast toczy się spór, bój o termin tego poszerzenia.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.06.2000

Ludzie, którzy domagali się dekomunizacji i lustracji od najwyższego urzędu w państwie po stanowisko notariusza, przegrali bój z elitami władzy.

źródło: NKJP: Katarzyna Janowska: Klasówka z oczekiwań, Gazeta Wyborcza, 1995-09-29

Kridl prowadził boje o przekształcenie nauki o literaturze.

źródło: NKJP: Michał Głowiński: Ekspresja i empatia, 1997

Choć niemieckiemu reżyserowi zawdzięczał obecność w kinie, podczas realizacji kolejnych obrazów toczył z nim nieustanne boje.

źródło: NKJP: Zagadka Wernera H., Dziennik Polski, 2002-06-01

Pismo należało do awangardy intelektualnej i toczyło ciężkie boje z cenzurą.

źródło: NKJP: Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bój
boje
D. boju
bojów
C. bojowi
bojom
B. bój
boje
N. bojem
bojami
Ms. boju
bojach
W. boju
boje

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

bez ograniczeń + bój +
z KIM + (o CO)
bez ograniczeń + bój +
między/pomiędzy KIM + (o CO)
bez ograniczeń + bój +
(JAKI)

3. o mistrzostwo

Definicja

trudny i wyczerpujący mecz między dwoma zawodnikami lub drużynami sportowymi

Pochodzenie

psł. *bojь

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  mecz

Połączenia

  • ciężki, decydujący, dramatyczny, heroiczny, nierówny, twardy, wyrównany, zacięty; pięciosetowy bój; ligowe boje
  • bój o awans, o ligowe punkty, o mistrzostwo Argentyny, Polski, świata...
  • bój z przeciwnikami; z drużyną z Gorlic, z Przasnysza, z Tarnowa..., z zespołem Azotów Chorzów, Wybrzeża Gdańsk...
  • stoczyć, toczyć; wygrać bój

Cytaty

Zawodniczki ZSOMS toczyły wyrównany bój z faworytkami turnieju, remisując do przerwy 2:2.

źródło: NKJP: (sem): Zawziętość futbolistek, Nowiny Raciborskie, 2004-11-30

GKS Bełchatów w Łódzkiej Lidze Juniorów Starszych stoczył pasjonujący bój z drużyną ŁKS-u Łódź.

źródło: Internet

Koszykarki Wisły Cristal zaczynają bój o mistrzostwo Polski.

źródło: NKJP: (jot): Gra o tytuł, Dziennik Polski, 1999-02-24

W miniony weekend ligowe boje toczyli brydżyści.

źródło: NKJP: TR: Brydż - rozgrywki ligowe, Nakielski Czas, 2002-02-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bój
boje
D. boju
bojów
C. bojowi
bojom
B. bój
boje
N. bojem
bojami
Ms. boju
bojach
W. boju
boje

Składnia

bez ograniczeń + bój +
(z KIM)
bez ograniczeń + bój +
(o CO)

4. w podnoszeniu ciężarów

Definicja

sport. 
konkurencja w podnoszeniu ciężarów składająca się zwykle z trzech podejść do sztangi

Pochodzenie

może niem. Kampf

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

Połączenia

  • spalić, zakończyć, zaliczyć bój

Cytaty

Podrzut Bonk rozpoczął stosunkowo nisko, bo od 204 kg. Z tym ciężarem uporał się, aby następnie spalić bój na 208 kg.

źródło: NKJP: Marcin Sagan: Wskoczyli na podium, Nowa Trybuna Opolska, 2006

W podrzucie Pyrros i Siemion udanie rozpoczęli bój od ciężaru 195 kg.

źródło: NKJP: Leszek Kosiorowski: Podnoszenie ciężarów, Gazeta Wyborcza, 1992-04-27

Kołecki miał w tym boju trzy udane próby. W pierwszej zaliczył 174, w drugiej 177, w trzeciej 179 kg.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bój
boje
D. boju
bojów
C. bojowi
bojom
B. bój
boje
N. bojem
bojami
Ms. boju
bojach
W. boju
boje

Frazeologizmy

homeryckie boje
plac boju
Data ostatniej modyfikacji: 17.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json