UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

deptać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

płn. psł. *dъpъtati 'cisnąć, tłoczyć, ugniatać nogami'

1. trawnik

Definicja

przygniatać stopami jakąś rzecz lub człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • deptać grządki, kwiaty, mech, trawę, trawniki; kapustę; dywan, podłogę, wykładzinę; czyjąś głowę, twarz
  • deptać butami, nogami
  • deptać po trawie; po brzuchu, po głowie; komuś po butach, po nogach, po piętach, po stopach

Cytaty

W pobliżu umieszczona była biała tabliczka z napisem: „Nie deptać trawników”.

źródło: KWSJP: Maria Krüger: Karolcia, 1959

Motłoch chwiał się, łamał, usuwał się przed łbami końskimi, krzycząc wniebogłosy. Bliżsi ulic zaczęli pierzchać, dalsi tłoczyli się depcąc słabszych.

źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Gasnące słońce, 1958

Zbierają więźniów i w ich obecności biją nowo przybyłych pałkami i żelaznymi prętami. Żandarmi depczą i kopią po twarzy zemdlonych.

źródło: KWSJP: Wyspa śmierci, Gromada, 1950, nr 6

Zatańczyliśmy. Tym razem jakoś poszło mi lepiej, nie potykałem się, nie deptałem Reni po pantoflach.

źródło: KWSJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1961

Zwrócili się do dyrekcji jednej ze szkół podstawowych [...] z prośbą o użyczenie sali na zajęcia sportowe [,] usłyszeli odpowiedź, że przecież dzieci (uczestnicy zajęć i turniejów) będą deptać podłogę.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. depczę
rzadziej depcę
depczemy
rzadziej depcemy
2 os. depczesz
rzadziej depcesz
depczecie
rzadziej depcecie
3 os. depcze
rzadziej depce
depczą
rzadziej depcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. deptałem
+(e)m deptał
deptałam
+(e)m deptała
deptałom
+(e)m deptało
deptaliśmy
+(e)śmy deptali
deptałyśmy
+(e)śmy deptały
2 os. deptałeś
+(e)ś deptał
deptałaś
+(e)ś deptała
deptałoś
+(e)ś deptało
deptaliście
+(e)ście deptali
deptałyście
+(e)ście deptały
3 os. deptał
deptała
deptało
deptali
deptały

bezosobnik: deptano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę deptał
będę deptać
będę deptała
będę deptać
będę deptało
będę deptać
będziemy deptali
będziemy deptać
będziemy deptały
będziemy deptać
2 os. będziesz deptał
będziesz deptać
będziesz deptała
będziesz deptać
będziesz deptało
będziesz deptać
będziecie deptali
będziecie deptać
będziecie deptały
będziecie deptać
3 os. będzie deptał
będzie deptać
będzie deptała
będzie deptać
będzie deptało
będzie deptać
będą deptali
będą deptać
będą deptały
będą deptać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. depczmy
2 os. depcz
depczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. deptałbym
bym deptał
deptałabym
bym deptała
deptałobym
bym deptało
deptalibyśmy
byśmy deptali
deptałybyśmy
byśmy deptały
2 os. deptałbyś
byś deptał
deptałabyś
byś deptała
deptałobyś
byś deptało
deptalibyście
byście deptali
deptałybyście
byście deptały
3 os. deptałby
by deptał
deptałaby
by deptała
deptałoby
by deptało
deptaliby
by deptali
deptałyby
by deptały

bezosobnik: deptano by

bezokolicznik: deptać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

depcząc
rzadziej depcąc

gerundium: deptanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. deptanie
deptania
D. deptania
deptań
C. deptaniu
deptaniom
B. deptanie
deptania
N. deptaniem
deptaniami
Ms. deptaniu
deptaniach
W. deptanie
deptania

imiesłów przymiotnikowy czynny: depczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depcząca
rzadziej depcąca
D. depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącej
rzadziej depcącej
C. depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącej
rzadziej depcącej
B. depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depczącą
rzadziej depcącą
N. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącą
rzadziej depcącą
Ms. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącej
rzadziej depcącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depczące
rzadziej depcące
D. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
C. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
B. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczące
rzadziej depcące
N. depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
Ms. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: deptany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. deptany
deptany
deptany
deptane
deptana
D. deptanego
deptanego
deptanego
deptanego
deptanej
C. deptanemu
deptanemu
deptanemu
deptanemu
deptanej
B. deptanego
deptanego
deptany
deptane
deptaną
N. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
deptaną
Ms. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
deptanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. deptani
deptani
deptane
deptane
D. deptanych
deptanych
deptanych
deptanych
C. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
B. deptanych
deptanych
deptanych
deptane
N. deptanymi
deptanymi
deptanymi
deptanymi
Ms. deptanych
deptanych
deptanych
deptanych

odpowiednik aspektowy: podeptać

Składnia

Rzżywotny + deptać +
KOGO/CO
Rzżywotny + deptać +
po KIM/CZYM

2. prawo

Definicja

postępować w sposób wyrażający brak poszanowania wartości nazwanej następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • deptać demokrację, czyjąś godność, czyjś honor, konstytucję, krzyż, prawo, symbole, świętości, tradycję, wartości, zasady

Cytaty

Prawie wszędzie na świecie godność ludzka jest poniżana, prawa człowieka deptane, warunki życia, stosunki i układy urągają godności człowieka.

źródło: KWSJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie: nabożeństwa eucharystyczne: godziny święte - spotkania modlitewne, 1999

Nie znalazłby usprawiedliwienia dla tych intelektualistów, którzy depcą jego ideały i udzielają poparcia ciemiężycielom swobody myślenia i publikacji.

źródło: KWSJP: Zbigniew A. Jordan: Trzydziesty piąty podpis pod protestem 34, Kultura, 1964, nr 7-8

Wróg deptał godność człowieka, niszczył moralność narodu i niweczył jego przywiązanie do wiary.

źródło: KWSJP: Ks. Henryk Misztal: Świętymi bądźcie!, Niedziela, 1998, nr 25

Tak bardzo się poświęcasz, że nie zauważasz nawet, kiedy inni brutalnie cię depczą.

źródło: KWSJP: Czy twoje życiowe credo brzmi: „Wóz albo przewóz”?, Cosmopolitan, 2000, nr 10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. depczę
rzadziej depcę
depczemy
rzadziej depcemy
2 os. depczesz
rzadziej depcesz
depczecie
rzadziej depcecie
3 os. depcze
rzadziej depce
depczą
rzadziej depcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. deptałem
+(e)m deptał
deptałam
+(e)m deptała
deptałom
+(e)m deptało
deptaliśmy
+(e)śmy deptali
deptałyśmy
+(e)śmy deptały
2 os. deptałeś
+(e)ś deptał
deptałaś
+(e)ś deptała
deptałoś
+(e)ś deptało
deptaliście
+(e)ście deptali
deptałyście
+(e)ście deptały
3 os. deptał
deptała
deptało
deptali
deptały

bezosobnik: deptano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę deptał
będę deptać
będę deptała
będę deptać
będę deptało
będę deptać
będziemy deptali
będziemy deptać
będziemy deptały
będziemy deptać
2 os. będziesz deptał
będziesz deptać
będziesz deptała
będziesz deptać
będziesz deptało
będziesz deptać
będziecie deptali
będziecie deptać
będziecie deptały
będziecie deptać
3 os. będzie deptał
będzie deptać
będzie deptała
będzie deptać
będzie deptało
będzie deptać
będą deptali
będą deptać
będą deptały
będą deptać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. depczmy
2 os. depcz
depczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. deptałbym
bym deptał
deptałabym
bym deptała
deptałobym
bym deptało
deptalibyśmy
byśmy deptali
deptałybyśmy
byśmy deptały
2 os. deptałbyś
byś deptał
deptałabyś
byś deptała
deptałobyś
byś deptało
deptalibyście
byście deptali
deptałybyście
byście deptały
3 os. deptałby
by deptał
deptałaby
by deptała
deptałoby
by deptało
deptaliby
by deptali
deptałyby
by deptały

bezosobnik: deptano by

bezokolicznik: deptać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

depcząc
rzadziej depcąc

gerundium: deptanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. deptanie
deptania
D. deptania
deptań
C. deptaniu
deptaniom
B. deptanie
deptania
N. deptaniem
deptaniami
Ms. deptaniu
deptaniach
W. deptanie
deptania

imiesłów przymiotnikowy czynny: depczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depcząca
rzadziej depcąca
D. depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącej
rzadziej depcącej
C. depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącej
rzadziej depcącej
B. depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depczącą
rzadziej depcącą
N. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącą
rzadziej depcącą
Ms. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącej
rzadziej depcącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depczące
rzadziej depcące
D. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
C. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
B. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczące
rzadziej depcące
N. depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
Ms. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: deptany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. deptany
deptany
deptany
deptane
deptana
D. deptanego
deptanego
deptanego
deptanego
deptanej
C. deptanemu
deptanemu
deptanemu
deptanemu
deptanej
B. deptanego
deptanego
deptany
deptane
deptaną
N. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
deptaną
Ms. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
deptanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. deptani
deptani
deptane
deptane
D. deptanych
deptanych
deptanych
deptanych
C. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
B. deptanych
deptanych
deptanych
deptane
N. deptanymi
deptanymi
deptanymi
deptanymi
Ms. deptanych
deptanych
deptanych
deptanych

odpowiednik aspektowy: zdeptać

Składnia

Rzosobowy + deptać +
KOGO/CO

3. trasę

Definicja

przemierzać jakąś trasę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • deptać bruki, szlaki

Cytaty

Mówią mi, że felieton można znaleźć na ulicy. No to zacząłem […] bruki deptać […] w jego poszukiwaniu. I znalazłem, ale taki to raczej odgrzewany pomysł.

źródło: KWSJP: FurmanKa: W pokoju, Arsenał Gorzowski, 1998, nr 6

Armia Aleksandra Wielkiego znajduje się nad Tygrysem, na obszarach, których nigdy nie deptała stopa wojownika greckiego.

źródło: KWSJP: Kazimierz Wyka: Życie na niby. Pamiętnik, 1958

O swoich wędrówkach pisał w jednym z listów: „Najulubieńszą przechadzką moją było miejsce, które teraz zowią Polem Krów, a było Forum Romanum. Rozrzewniało to umysł mój, gdym deptał ziemię Katonów […]”.

źródło: KWSJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Wydawać się mogło, że los ostatnich miejsc oporu litewskiej stolicy przesądzony jest z góry. Aż trzy bowiem armie napastnicze deptały dolinę nad Wilią i Wilenką.

źródło: KWSJP: Stefan M. Kuczyński: Litwin i Andegawenka, 1977

Ludzie, nieliczni, nieuwiązani o tej porze pracą, spacerują geometrycznie poprawnymi alejkami. [...] depczą te same od lat ścieżki.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. depczę
rzadziej depcę
depczemy
rzadziej depcemy
2 os. depczesz
rzadziej depcesz
depczecie
rzadziej depcecie
3 os. depcze
rzadziej depce
depczą
rzadziej depcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. deptałem
+(e)m deptał
deptałam
+(e)m deptała
deptałom
+(e)m deptało
deptaliśmy
+(e)śmy deptali
deptałyśmy
+(e)śmy deptały
2 os. deptałeś
+(e)ś deptał
deptałaś
+(e)ś deptała
deptałoś
+(e)ś deptało
deptaliście
+(e)ście deptali
deptałyście
+(e)ście deptały
3 os. deptał
deptała
deptało
deptali
deptały

bezosobnik: deptano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę deptał
będę deptać
będę deptała
będę deptać
będę deptało
będę deptać
będziemy deptali
będziemy deptać
będziemy deptały
będziemy deptać
2 os. będziesz deptał
będziesz deptać
będziesz deptała
będziesz deptać
będziesz deptało
będziesz deptać
będziecie deptali
będziecie deptać
będziecie deptały
będziecie deptać
3 os. będzie deptał
będzie deptać
będzie deptała
będzie deptać
będzie deptało
będzie deptać
będą deptali
będą deptać
będą deptały
będą deptać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. depczmy
2 os. depcz
depczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. deptałbym
bym deptał
deptałabym
bym deptała
deptałobym
bym deptało
deptalibyśmy
byśmy deptali
deptałybyśmy
byśmy deptały
2 os. deptałbyś
byś deptał
deptałabyś
byś deptała
deptałobyś
byś deptało
deptalibyście
byście deptali
deptałybyście
byście deptały
3 os. deptałby
by deptał
deptałaby
by deptała
deptałoby
by deptało
deptaliby
by deptali
deptałyby
by deptały

bezosobnik: deptano by

bezokolicznik: deptać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

depcząc
rzadziej depcąc

gerundium: deptanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. deptanie
deptania
D. deptania
deptań
C. deptaniu
deptaniom
B. deptanie
deptania
N. deptaniem
deptaniami
Ms. deptaniu
deptaniach
W. deptanie
deptania

imiesłów przymiotnikowy czynny: depczący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depcząca
rzadziej depcąca
D. depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczącej
rzadziej depcącej
C. depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącemu
rzadziej depcącemu
depczącej
rzadziej depcącej
B. depczącego
rzadziej depcącego
depczącego
rzadziej depcącego
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depczącą
rzadziej depcącą
N. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącą
rzadziej depcącą
Ms. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącej
rzadziej depcącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. depczący
rzadziej depcący
depczący
rzadziej depcący
depczące
rzadziej depcące
depczące
rzadziej depcące
D. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
C. depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
depczącym
rzadziej depcącym
B. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczące
rzadziej depcące
N. depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
depczącymi
rzadziej depcącymi
Ms. depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących
depczących
rzadziej depcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: deptany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. deptany
deptany
deptany
deptane
deptana
D. deptanego
deptanego
deptanego
deptanego
deptanej
C. deptanemu
deptanemu
deptanemu
deptanemu
deptanej
B. deptanego
deptanego
deptany
deptane
deptaną
N. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
deptaną
Ms. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
deptanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. deptani
deptani
deptane
deptane
D. deptanych
deptanych
deptanych
deptanych
C. deptanym
deptanym
deptanym
deptanym
B. deptanych
deptanych
deptanych
deptane
N. deptanymi
deptanymi
deptanymi
deptanymi
Ms. deptanych
deptanych
deptanych
deptanych

odpowiednik aspektowy: zdeptać

Składnia

Rzosobowy + deptać +
CO

Frazeologizmy

ktoś depcze po piętach komuś
Data ostatniej modyfikacji: 15.12.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json