UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oficer

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

niem. Offizier

z fr. officier

Definicja

osoba zajmująca pozycję od podporucznika do marszałka w hierarchii wojskowej lub jedną z analogicznych pozycji w niektórych rodzajach wojsk oraz w instytucjach zorganizowanych na wzór wojskowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oficerek, oficjer

Połączenia

  • niemiecki, polski, rosyjski...; drugi, pierwszy, szósty...; emerytowany, młody, doświadczony, przedwojenny, stary; młodszy, starszy; inteligentny; dzielny, zasłużony; świetny, wybitny; prawdziwy oficer; oficer dochodzeniowy, dyżurny, frontowy, inspekcyjny, liniowy, łącznikowy, nawigacyjny, operacyjny, polityczny, pokładowy, prasowy, służbowy, sztabowy, śledczy, wachtowy, wychowawczy; zawodowi; wysocy; sanacyjni; zaufani; pijani oficerowie; oficerowie oskarżeni o coś
  • ileś tysięcy oficerów
  • oficer armii austriackiej, brytyjskiej, rosyjskiej..., bezpieczeństwa, gwardii cesarskiej, królewskiej, szwajcarskiej..., milicji, ochrony, policji, pożarnictwa, straży (granicznej, pożarnej), żandarmerii; artylerii, kawalerii, floty, kontrwywiadu, lotnictwa, marynarki wojennej, piechoty, rezerwy, wywiadu; Abwehry, BOR, gestapo, Informacji Wojskowej, Urzędu Ochrony Państwa, Wehrmachtu, WSI, Wojska Polskiego; oficerowie garnizonu, pułku, sztabu, jakiegoś wydziału
  • oficer w mundurze; w stopniu kapitana, majora, porucznika...; w służbie (czynnej, stałej)
  • oficerowie i chorąży, oficerowie i generałowie, oficerowie i podoficerowie, oficerowie i urzędnicy, oficerowie i załoga; agenci i oficerowie, marynarze i oficerowie, żołnierze i oficerowie
  • obywatele, koledzy, panowie oficerowie
  • nazwisko; (gniewny, suchy) głos; czapka, mundur; dyplom, funkcja, stanowisko, stopień; obowiązki, zadania; honor oficera; grupa, korpus; klub, szkoła, związek; odprawa, wymiana; postawa; przesłuchania, zeznania; los oficerów
  • egzamin na oficera; kandydaci na oficerów
  • kontakty, rozmowy z oficerami
  • oficer dowodzi kimś/czymś; zginął
  • powiadomić oficera
  • zostać oficerem

Cytaty

To przełożeni decydują o tym, czy dany oficer awansuje, czy zostanie powołany na wyższe stanowisko służbowe, czy zostanie skierowany na taki lub inny kurs otwierający drogę awansu.

źródło: NKJP: K.Kowalski: Pułk nie opuszcza Ciechanowa, Tygodnik Ciechanowski, 2007-08-30

[...] szef Urzędu Ochrony Państwa poinformował mnie oficjalnie, że jeden z moich znajomych jest oficerem KGB [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.12.1995

- Panie oficerze, bardzo proszę, tylko niech mnie pan tak nie bije.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Wszystkim oficerom i podoficerom pozostawia się ich stopnie oraz odznaczenia, zabraniając im jednocześnie na przyszłość organizowania się w jakiekolwiek formacje wojskowe.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

[...] w tworzących się zawodowych strażach pożarnych pojawili się pierwsi oficerowie pożarnictwa. Obejmowali oni stanowiska dowódcze w poszczególnych komendach.

źródło: NKJP: Jan Narewski: Mrągowo, Panorama Mazurska, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oficer
oficerowie
rzadziej oficerzy
ndepr
oficery
depr
D. oficera
oficerów
C. oficerowi
oficerom
B. oficera
oficerów
N. oficerem
oficerami
Ms. oficerze
oficerach
W. oficerze
oficerowie
rzadziej oficerzy
ndepr
oficery
depr

Składnia

bez ograniczeń + oficer +
(CZEGO)
bez ograniczeń + oficer + bez ograniczeń

Frazeologizmy

oficer flagowy
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json