Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
1. człowieka
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa
Cytaty
|
Atakując, stara się ofiarę zadławić albo przegryźć jej gardło lub arterie szyjne, często potem odgryza głowę. źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955 |
|
|
[...] chwycił Salisza za koszulę na piersiach i ściągnął ją z całej siły, aż pastuch zaczął krztusić się, gwałtownie trzepocząc rękami. - Nieprawda! Słyszysz, durny? Jak jeszcze raz tak powiesz, to zadławię. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959 |
|
|
[...] te krokodyle łzy i łkania zadławią nam lewackiego hipokrytę na śmierć [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Śmierć spowodowana została najprawdopodobniej przez uduszenie, zadławienie gardła. źródło: NKJP: Niewyjaśnione morderstwa, Dziennik Polski, 2001-06-01 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zadławię |
zadławimy |
|||
| 2 os. |
zadławisz |
zadławicie |
|||
| 3 os. |
zadławi |
zadławią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłem +(e)m zadławił |
zadławiłam +(e)m zadławiła |
zadławiłom +(e)m zadławiło |
zadławiliśmy +(e)śmy zadławili |
zadławiłyśmy +(e)śmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłeś +(e)ś zadławił |
zadławiłaś +(e)ś zadławiła |
zadławiłoś +(e)ś zadławiło |
zadławiliście +(e)ście zadławili |
zadławiłyście +(e)ście zadławiły |
| 3 os. |
zadławił |
zadławiła |
zadławiło |
zadławili |
zadławiły |
bezosobnik: zadławiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zadławmy |
|
| 2 os. |
zadław |
zadławcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłbym bym zadławił |
zadławiłabym bym zadławiła |
zadławiłobym bym zadławiło |
zadławilibyśmy byśmy zadławili |
zadławiłybyśmy byśmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłbyś byś zadławił |
zadławiłabyś byś zadławiła |
zadławiłobyś byś zadławiło |
zadławilibyście byście zadławili |
zadławiłybyście byście zadławiły |
| 3 os. |
zadławiłby by zadławił |
zadławiłaby by zadławiła |
zadławiłoby by zadławiło |
zadławiliby by zadławili |
zadławiłyby by zadławiły |
bezosobnik: zadławiono by
bezokolicznik: zadławić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zadławiwszy
gerundium: zadławienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zadławienie |
zadławienia |
| D. | zadławienia |
zadławień |
| C. | zadławieniu |
zadławieniom |
| B. | zadławienie |
zadławienia |
| N. | zadławieniem |
zadławieniami |
| Ms. | zadławieniu |
zadławieniach |
| W. | zadławienie |
zadławienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zadławiony |
zadławiony |
zadławiony |
zadławione |
zadławiona |
| D. | zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionej |
| C. | zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionej |
| B. | zadławionego |
zadławionego |
zadławiony |
zadławione |
zadławioną |
| N. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławioną |
| Ms. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zadławieni |
zadławieni |
zadławione |
zadławione |
| D. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
| C. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
| B. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławione |
| N. | zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
| Ms. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
Składnia
|
+ | zadławić | + |
KOGO/CO
|
2. rozpacz kogoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zdławić |
Cytaty
|
[...] złość cię może zadławić [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Doskakuje, tupie, wali pięścią w drzwi i czuje się, że purpurowy szał bezsilnej złości zadławi go za chwilę i zaleje. źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005 |
|
|
Im bardziej wysilał swój mózg, tym bardziej był przerażony, tym większa i bezsilniejsza stawała się jego nienawiść. Czuł, jak naczynia krwionośne wprost pękały, serce zatrzymało się na niesamowicie długą sekundę, potem na drugą, aż zadławiło w gardle. źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zadławię |
zadławimy |
|||
| 2 os. |
zadławisz |
zadławicie |
|||
| 3 os. |
zadławi |
zadławią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłem +(e)m zadławił |
zadławiłam +(e)m zadławiła |
zadławiłom +(e)m zadławiło |
zadławiliśmy +(e)śmy zadławili |
zadławiłyśmy +(e)śmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłeś +(e)ś zadławił |
zadławiłaś +(e)ś zadławiła |
zadławiłoś +(e)ś zadławiło |
zadławiliście +(e)ście zadławili |
zadławiłyście +(e)ście zadławiły |
| 3 os. |
zadławił |
zadławiła |
zadławiło |
zadławili |
zadławiły |
bezosobnik: zadławiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zadławmy |
|
| 2 os. |
zadław |
zadławcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłbym bym zadławił |
zadławiłabym bym zadławiła |
zadławiłobym bym zadławiło |
zadławilibyśmy byśmy zadławili |
zadławiłybyśmy byśmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłbyś byś zadławił |
zadławiłabyś byś zadławiła |
zadławiłobyś byś zadławiło |
zadławilibyście byście zadławili |
zadławiłybyście byście zadławiły |
| 3 os. |
zadławiłby by zadławił |
zadławiłaby by zadławiła |
zadławiłoby by zadławiło |
zadławiliby by zadławili |
zadławiłyby by zadławiły |
bezosobnik: zadławiono by
bezokolicznik: zadławić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zadławiwszy
gerundium: zadławienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zadławienie |
zadławienia |
| D. | zadławienia |
zadławień |
| C. | zadławieniu |
zadławieniom |
| B. | zadławienie |
zadławienia |
| N. | zadławieniem |
zadławieniami |
| Ms. | zadławieniu |
zadławieniach |
| W. | zadławienie |
zadławienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zadławiony |
zadławiony |
zadławiony |
zadławione |
zadławiona |
| D. | zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionej |
| C. | zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionej |
| B. | zadławionego |
zadławionego |
zadławiony |
zadławione |
zadławioną |
| N. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławioną |
| Ms. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zadławieni |
zadławieni |
zadławione |
zadławione |
| D. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
| C. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
| B. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławione |
| N. | zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
| Ms. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
Składnia
|
+ | zadławić | + |
KOGO
|
3. społeczeństwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Cytaty
|
Dzisiaj można społeczeństwo zadławić, zamulić i zmęczyć nie kończącymi się negocjacjami z rządem, które - jak na razie - nie dają efektów, negocjacjami, które przebiegają w bardzo miłej i owocnej atmosferze. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.05.1993 |
|
|
I piła coraz więcej, bo bez wódy nie wytrzymasz tu długo - koszmary zadławią. źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007 |
|
|
Chyba wtedy ktoś pomyślał, że wszystko rozwiąże się „samo”, jeśli napompuje się film tak stężoną dobrotliwością, że aktorów i odbiorców to udusi, obezwładni i zadławi [...]. źródło: NKJP: Maria Malatyńska: Zakochany Anioł, Gazeta Krakowska, 2005-05-07 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zadławię |
zadławimy |
|||
| 2 os. |
zadławisz |
zadławicie |
|||
| 3 os. |
zadławi |
zadławią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłem +(e)m zadławił |
zadławiłam +(e)m zadławiła |
zadławiłom +(e)m zadławiło |
zadławiliśmy +(e)śmy zadławili |
zadławiłyśmy +(e)śmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłeś +(e)ś zadławił |
zadławiłaś +(e)ś zadławiła |
zadławiłoś +(e)ś zadławiło |
zadławiliście +(e)ście zadławili |
zadławiłyście +(e)ście zadławiły |
| 3 os. |
zadławił |
zadławiła |
zadławiło |
zadławili |
zadławiły |
bezosobnik: zadławiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zadławmy |
|
| 2 os. |
zadław |
zadławcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłbym bym zadławił |
zadławiłabym bym zadławiła |
zadławiłobym bym zadławiło |
zadławilibyśmy byśmy zadławili |
zadławiłybyśmy byśmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłbyś byś zadławił |
zadławiłabyś byś zadławiła |
zadławiłobyś byś zadławiło |
zadławilibyście byście zadławili |
zadławiłybyście byście zadławiły |
| 3 os. |
zadławiłby by zadławił |
zadławiłaby by zadławiła |
zadławiłoby by zadławiło |
zadławiliby by zadławili |
zadławiłyby by zadławiły |
bezosobnik: zadławiono by
bezokolicznik: zadławić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zadławiwszy
gerundium: zadławienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zadławienie |
zadławienia |
| D. | zadławienia |
zadławień |
| C. | zadławieniu |
zadławieniom |
| B. | zadławienie |
zadławienia |
| N. | zadławieniem |
zadławieniami |
| Ms. | zadławieniu |
zadławieniach |
| W. | zadławienie |
zadławienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zadławiony |
zadławiony |
zadławiony |
zadławione |
zadławiona |
| D. | zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionej |
| C. | zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionej |
| B. | zadławionego |
zadławionego |
zadławiony |
zadławione |
zadławioną |
| N. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławioną |
| Ms. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zadławieni |
zadławieni |
zadławione |
zadławione |
| D. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
| C. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
| B. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławione |
| N. | zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
| Ms. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
Składnia
|
+ | zadławić | + |
KOGO
|
4. silnik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
Cytaty
|
[...] trudny i drogi kredyt zadławi w końcu rozwój gospodarki. źródło: NKJP: Ryszard Holzer, Gazeta Wyborcza, 1996-12-16 |
|
|
Podczas hamowania biegi są redukowane samoczynnie także w trybie manualnym, by uniknąć zadławienia silnika. źródło: NKJP: WIB: Automatyczna i manualna, Dziennik Bałtycki, 2000-08-23 |
|
|
[...] obawia się, że przekwalifikowanie wykroczeń drogowych na przestępstwa może zablokować i tak już przeciążone sądy. - Takie zmiany można wprowadzać, ale z równoczesnym uproszczeniem procedury. Teraz może to spowodować zadławienie sądu [...]. źródło: NKJP: asta: Za prowadzenie po pijanemu będzie można trafić za kratki i stracić prawo jazdy, Życie, 2000 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zadławię |
zadławimy |
|||
| 2 os. |
zadławisz |
zadławicie |
|||
| 3 os. |
zadławi |
zadławią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłem +(e)m zadławił |
zadławiłam +(e)m zadławiła |
zadławiłom +(e)m zadławiło |
zadławiliśmy +(e)śmy zadławili |
zadławiłyśmy +(e)śmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłeś +(e)ś zadławił |
zadławiłaś +(e)ś zadławiła |
zadławiłoś +(e)ś zadławiło |
zadławiliście +(e)ście zadławili |
zadławiłyście +(e)ście zadławiły |
| 3 os. |
zadławił |
zadławiła |
zadławiło |
zadławili |
zadławiły |
bezosobnik: zadławiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zadławmy |
|
| 2 os. |
zadław |
zadławcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zadławiłbym bym zadławił |
zadławiłabym bym zadławiła |
zadławiłobym bym zadławiło |
zadławilibyśmy byśmy zadławili |
zadławiłybyśmy byśmy zadławiły |
| 2 os. |
zadławiłbyś byś zadławił |
zadławiłabyś byś zadławiła |
zadławiłobyś byś zadławiło |
zadławilibyście byście zadławili |
zadławiłybyście byście zadławiły |
| 3 os. |
zadławiłby by zadławił |
zadławiłaby by zadławiła |
zadławiłoby by zadławiło |
zadławiliby by zadławili |
zadławiłyby by zadławiły |
bezosobnik: zadławiono by
bezokolicznik: zadławić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
zadławiwszy
gerundium: zadławienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zadławienie |
zadławienia |
| D. | zadławienia |
zadławień |
| C. | zadławieniu |
zadławieniom |
| B. | zadławienie |
zadławienia |
| N. | zadławieniem |
zadławieniami |
| Ms. | zadławieniu |
zadławieniach |
| W. | zadławienie |
zadławienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zadławiony |
zadławiony |
zadławiony |
zadławione |
zadławiona |
| D. | zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionego |
zadławionej |
| C. | zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionemu |
zadławionej |
| B. | zadławionego |
zadławionego |
zadławiony |
zadławione |
zadławioną |
| N. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławioną |
| Ms. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zadławieni |
zadławieni |
zadławione |
zadławione |
| D. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
| C. | zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
zadławionym |
| B. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławione |
| N. | zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
zadławionymi |
| Ms. | zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
zadławionych |
odpowiednik aspektowy: zadławiać
Składnia
|
+ | zadławić | + |
CO
|