UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zadławić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

1. człowieka

Definicja

ściskając szyję lub zatykając nos i usta, uniemożliwić komuś oddychanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  udusić, zdusić
hiperonimy:  zabić

Cytaty

Atakując, stara się ofiarę zadławić albo przegryźć jej gardło lub arterie szyjne, często potem odgryza głowę.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

[...] chwycił Salisza za koszulę na piersiach i ściągnął ją z całej siły, aż pastuch zaczął krztusić się, gwałtownie trzepocząc rękami. - Nieprawda! Słyszysz, durny? Jak jeszcze raz tak powiesz, to zadławię.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

[...] te krokodyle łzy i łkania zadławią nam lewackiego hipokrytę na śmierć [...].

źródło: NKJP: Internet

Śmierć spowodowana została najprawdopodobniej przez uduszenie, zadławienie gardła.

źródło: NKJP: Niewyjaśnione morderstwa, Dziennik Polski, 2001-06-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławię
zadławimy
2 os. zadławisz
zadławicie
3 os. zadławi
zadławią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłem
+(e)m zadławił
zadławiłam
+(e)m zadławiła
zadławiłom
+(e)m zadławiło
zadławiliśmy
+(e)śmy zadławili
zadławiłyśmy
+(e)śmy zadławiły
2 os. zadławiłeś
+(e)ś zadławił
zadławiłaś
+(e)ś zadławiła
zadławiłoś
+(e)ś zadławiło
zadławiliście
+(e)ście zadławili
zadławiłyście
+(e)ście zadławiły
3 os. zadławił
zadławiła
zadławiło
zadławili
zadławiły

bezosobnik: zadławiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławmy
2 os. zadław
zadławcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłbym
bym zadławił
zadławiłabym
bym zadławiła
zadławiłobym
bym zadławiło
zadławilibyśmy
byśmy zadławili
zadławiłybyśmy
byśmy zadławiły
2 os. zadławiłbyś
byś zadławił
zadławiłabyś
byś zadławiła
zadławiłobyś
byś zadławiło
zadławilibyście
byście zadławili
zadławiłybyście
byście zadławiły
3 os. zadławiłby
by zadławił
zadławiłaby
by zadławiła
zadławiłoby
by zadławiło
zadławiliby
by zadławili
zadławiłyby
by zadławiły

bezosobnik: zadławiono by

bezokolicznik: zadławić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zadławiwszy

gerundium: zadławienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zadławienie
zadławienia
D. zadławienia
zadławień
C. zadławieniu
zadławieniom
B. zadławienie
zadławienia
N. zadławieniem
zadławieniami
Ms. zadławieniu
zadławieniach
W. zadławienie
zadławienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zadławiony
zadławiony
zadławiony
zadławione
zadławiona
D. zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionej
C. zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionej
B. zadławionego
zadławionego
zadławiony
zadławione
zadławioną
N. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławioną
Ms. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zadławieni
zadławieni
zadławione
zadławione
D. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych
C. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
B. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławione
N. zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
Ms. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych

odpowiedniki aspektowe: dławić , zadławiać

Składnia

bez ograniczeń + zadławić +
KOGO/CO

2. rozpacz kogoś

Definicja

spowodować ucisk w gardle i odebrać zdolność działania lub mówienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zdławić

Cytaty

[...] złość cię może zadławić [...].

źródło: NKJP: Internet

Doskakuje, tupie, wali pięścią w drzwi i czuje się, że purpurowy szał bezsilnej złości zadławi go za chwilę i zaleje.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005

Im bardziej wysilał swój mózg, tym bardziej był przerażony, tym większa i bezsilniejsza stawała się jego nienawiść. Czuł, jak naczynia krwionośne wprost pękały, serce zatrzymało się na niesamowicie długą sekundę, potem na drugą, aż zadławiło w gardle.

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławię
zadławimy
2 os. zadławisz
zadławicie
3 os. zadławi
zadławią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłem
+(e)m zadławił
zadławiłam
+(e)m zadławiła
zadławiłom
+(e)m zadławiło
zadławiliśmy
+(e)śmy zadławili
zadławiłyśmy
+(e)śmy zadławiły
2 os. zadławiłeś
+(e)ś zadławił
zadławiłaś
+(e)ś zadławiła
zadławiłoś
+(e)ś zadławiło
zadławiliście
+(e)ście zadławili
zadławiłyście
+(e)ście zadławiły
3 os. zadławił
zadławiła
zadławiło
zadławili
zadławiły

bezosobnik: zadławiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławmy
2 os. zadław
zadławcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłbym
bym zadławił
zadławiłabym
bym zadławiła
zadławiłobym
bym zadławiło
zadławilibyśmy
byśmy zadławili
zadławiłybyśmy
byśmy zadławiły
2 os. zadławiłbyś
byś zadławił
zadławiłabyś
byś zadławiła
zadławiłobyś
byś zadławiło
zadławilibyście
byście zadławili
zadławiłybyście
byście zadławiły
3 os. zadławiłby
by zadławił
zadławiłaby
by zadławiła
zadławiłoby
by zadławiło
zadławiliby
by zadławili
zadławiłyby
by zadławiły

bezosobnik: zadławiono by

bezokolicznik: zadławić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zadławiwszy

gerundium: zadławienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zadławienie
zadławienia
D. zadławienia
zadławień
C. zadławieniu
zadławieniom
B. zadławienie
zadławienia
N. zadławieniem
zadławieniami
Ms. zadławieniu
zadławieniach
W. zadławienie
zadławienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zadławiony
zadławiony
zadławiony
zadławione
zadławiona
D. zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionej
C. zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionej
B. zadławionego
zadławionego
zadławiony
zadławione
zadławioną
N. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławioną
Ms. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zadławieni
zadławieni
zadławione
zadławione
D. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych
C. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
B. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławione
N. zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
Ms. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych

odpowiedniki aspektowe: dławić , zadławiać

Składnia

bez ograniczeń + zadławić +
KOGO

3. społeczeństwo

Definicja

przytłoczyć i zamęczyć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Dzisiaj można społeczeństwo zadławić, zamulić i zmęczyć nie kończącymi się negocjacjami z rządem, które - jak na razie - nie dają efektów, negocjacjami, które przebiegają w bardzo miłej i owocnej atmosferze.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.05.1993

I piła coraz więcej, bo bez wódy nie wytrzymasz tu długo - koszmary zadławią.

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

Chyba wtedy ktoś pomyślał, że wszystko rozwiąże się „samo”, jeśli napompuje się film tak stężoną dobrotliwością, że aktorów i odbiorców to udusi, obezwładni i zadławi [...].

źródło: NKJP: Maria Malatyńska: Zakochany Anioł, Gazeta Krakowska, 2005-05-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławię
zadławimy
2 os. zadławisz
zadławicie
3 os. zadławi
zadławią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłem
+(e)m zadławił
zadławiłam
+(e)m zadławiła
zadławiłom
+(e)m zadławiło
zadławiliśmy
+(e)śmy zadławili
zadławiłyśmy
+(e)śmy zadławiły
2 os. zadławiłeś
+(e)ś zadławił
zadławiłaś
+(e)ś zadławiła
zadławiłoś
+(e)ś zadławiło
zadławiliście
+(e)ście zadławili
zadławiłyście
+(e)ście zadławiły
3 os. zadławił
zadławiła
zadławiło
zadławili
zadławiły

bezosobnik: zadławiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławmy
2 os. zadław
zadławcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłbym
bym zadławił
zadławiłabym
bym zadławiła
zadławiłobym
bym zadławiło
zadławilibyśmy
byśmy zadławili
zadławiłybyśmy
byśmy zadławiły
2 os. zadławiłbyś
byś zadławił
zadławiłabyś
byś zadławiła
zadławiłobyś
byś zadławiło
zadławilibyście
byście zadławili
zadławiłybyście
byście zadławiły
3 os. zadławiłby
by zadławił
zadławiłaby
by zadławiła
zadławiłoby
by zadławiło
zadławiliby
by zadławili
zadławiłyby
by zadławiły

bezosobnik: zadławiono by

bezokolicznik: zadławić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zadławiwszy

gerundium: zadławienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zadławienie
zadławienia
D. zadławienia
zadławień
C. zadławieniu
zadławieniom
B. zadławienie
zadławienia
N. zadławieniem
zadławieniami
Ms. zadławieniu
zadławieniach
W. zadławienie
zadławienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zadławiony
zadławiony
zadławiony
zadławione
zadławiona
D. zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionej
C. zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionej
B. zadławionego
zadławionego
zadławiony
zadławione
zadławioną
N. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławioną
Ms. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zadławieni
zadławieni
zadławione
zadławione
D. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych
C. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
B. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławione
N. zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
Ms. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych

odpowiedniki aspektowe: dławić , zadławiać

Składnia

bez ograniczeń + zadławić +
KOGO

4. silnik

Definicja

zakłócić lub zahamować płynność działania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Cytaty

[...] trudny i drogi kredyt zadławi w końcu rozwój gospodarki.

źródło: NKJP: Ryszard Holzer, Gazeta Wyborcza, 1996-12-16

Podczas hamowania biegi są redukowane samoczynnie także w trybie manualnym, by uniknąć zadławienia silnika.

źródło: NKJP: WIB: Automatyczna i manualna, Dziennik Bałtycki, 2000-08-23

[...] obawia się, że przekwalifikowanie wykroczeń drogowych na przestępstwa może zablokować i tak już przeciążone sądy. - Takie zmiany można wprowadzać, ale z równoczesnym uproszczeniem procedury. Teraz może to spowodować zadławienie sądu [...].

źródło: NKJP: asta: Za prowadzenie po pijanemu będzie można trafić za kratki i stracić prawo jazdy, Życie, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławię
zadławimy
2 os. zadławisz
zadławicie
3 os. zadławi
zadławią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłem
+(e)m zadławił
zadławiłam
+(e)m zadławiła
zadławiłom
+(e)m zadławiło
zadławiliśmy
+(e)śmy zadławili
zadławiłyśmy
+(e)śmy zadławiły
2 os. zadławiłeś
+(e)ś zadławił
zadławiłaś
+(e)ś zadławiła
zadławiłoś
+(e)ś zadławiło
zadławiliście
+(e)ście zadławili
zadławiłyście
+(e)ście zadławiły
3 os. zadławił
zadławiła
zadławiło
zadławili
zadławiły

bezosobnik: zadławiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zadławmy
2 os. zadław
zadławcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zadławiłbym
bym zadławił
zadławiłabym
bym zadławiła
zadławiłobym
bym zadławiło
zadławilibyśmy
byśmy zadławili
zadławiłybyśmy
byśmy zadławiły
2 os. zadławiłbyś
byś zadławił
zadławiłabyś
byś zadławiła
zadławiłobyś
byś zadławiło
zadławilibyście
byście zadławili
zadławiłybyście
byście zadławiły
3 os. zadławiłby
by zadławił
zadławiłaby
by zadławiła
zadławiłoby
by zadławiło
zadławiliby
by zadławili
zadławiłyby
by zadławiły

bezosobnik: zadławiono by

bezokolicznik: zadławić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zadławiwszy

gerundium: zadławienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zadławienie
zadławienia
D. zadławienia
zadławień
C. zadławieniu
zadławieniom
B. zadławienie
zadławienia
N. zadławieniem
zadławieniami
Ms. zadławieniu
zadławieniach
W. zadławienie
zadławienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zadławiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zadławiony
zadławiony
zadławiony
zadławione
zadławiona
D. zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionego
zadławionej
C. zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionemu
zadławionej
B. zadławionego
zadławionego
zadławiony
zadławione
zadławioną
N. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławioną
Ms. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zadławieni
zadławieni
zadławione
zadławione
D. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych
C. zadławionym
zadławionym
zadławionym
zadławionym
B. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławione
N. zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
zadławionymi
Ms. zadławionych
zadławionych
zadławionych
zadławionych

odpowiednik aspektowy: zadławiać

Składnia

bez ograniczeń + zadławić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json