Chronologizacja
Inne znaczenie: 'roztropność, dbałość'
Pochodzenie
Rzeczownik abstrakcyjny z przyrostkiem -ość od dawnego opatrzny (st.pol. też opatrny) 'oględny, ostrożny, roztropny, przezorny, przewidujący, zapobiegliwy; opatrzony, zabezpieczony, zaopatrzony', będącego przymiotnikiem odczasownikowym od opatrzyć 'zadbać, zatroszczyć się o kogoś; zapobiec, obejrzeć, spostrzec; sprawić, obmyślić, załatwić'; zob. patrzeć
1. opieka Boga
Definicja
Noty o użyciu
Pisane również wielką literą.
Używane w nazwach własnych: kościół Opatrzności Bożej, parafia Opatrzności Bożej, Świątynia Opatrzności Bożej, Zgromadzenie Sióstr Opatrzności Bożej; kościół, parafia, świątynia pod wezwaniem Opatrzności Bożej.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Połączenia
- opatrzność Boska, Boża
- wiara w opatrzność
- liczyć na opatrzność (Bożą)
Cytaty
|
Panie Jezu, Ty najlepiej odczytałeś i rozumiałeś wszystkie stworzenia. W całym stworzonym świecie widziałeś znak obecności Boga wśród ludzi, dowód Jego opatrzności, orędzie wszechmocy, dobroci i miłości Boga do nas, ludzi. źródło: NKJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie : nabożeństwa eucharystyczne : godziny święte-spotkania modlitewne, 1999 |
|
|
Uwierzyć w Boga Stworzyciela, to nie znaczy wiedzieć, że Bóg stworzył świat. Uwierzyć w Opatrzność Boga, to nie znaczy wiedzieć, że Bóg kieruje każdym człowiekiem. Uwierzyć w Miłość Boga to nie znaczy wiedzieć, że Bóg jest miłością. Bo wierzyć - to żyć tym, co się przyjmuje. źródło: NKJP: Maliński Mieczysław ks.: Zamyślenia, 1998 |
|
|
Stworzenie [...] nie wyszło całkowicie wykończone z rąk Stwórcy. Jest ono stworzone „w drodze” [...] do ostatecznej doskonałości, którą ma dopiero osiągnąć i do której Bóg je przeznaczył. Bożą Opatrznością nazywamy zrządzenia, przez które Bóg prowadzi swoje stworzenie do tej doskonałości. źródło: Internet |
|
|
Stwórca współdziała z czynnościami stworzeń – „bez Niego nic uczynić nie możemy”. On umożliwia zaistnienie wszelkiego działania, nie wymusza jego rodzaju. W tym współdziałaniu i utrzymywaniu świata w istnieniu wyraża się Opatrzność Boża, miłość i szacunek Stwórcy wobec stworzenia. źródło: NKJP: O. Józef Stępień: Święty Franciszek z Asyżu - pierwszy ekolog i przyrodnik; ekorozwój, Magazyn Puls Studenta, 2000-06 |
|
|
W losie ludzkim odróżnia się zarówno czynniki anankastyczne, nieodwracalne (śmierć, sąd, grzech, kara za nie) oraz czynniki wokacjonalne, kierujące człowieka obdarzonego łaską do wolności. Wtedy wolność, łaska i los wyznaczają w ramach Opatrzności Bożej drogę życiową chrześcijanina. źródło: NKJP: Janusz Mastalski: Zarys teorii wychowania, 2002 |
|
|
Ta już niemłoda i wątłego zdrowia zakonnica, zabiera się do tego dzieła z niebywałą energią i siłą woli, z absolutnym zaufaniem w Opatrzność Bożą i z przekonaniem, że jest to właśnie wola Boga. źródło: NKJP: Jerzy Turowicz:Jak zaczyn w cieście, prasa, 1994 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | opatrzność |
opatrzności |
|
| D. | opatrzności |
opatrzności |
|
| C. | opatrzności |
opatrznościom |
|
| B. | opatrzność |
opatrzności |
|
| N. | opatrznością |
opatrznościami |
|
| Ms. | opatrzności |
opatrznościach |
|
| W. | opatrzności |
opatrzności |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. przeznaczenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Cytaty
|
Podobno mam szczęście w życiu. Ale pewnie dlatego, że staram się do wszystkiego podchodzić pozytywnie i jakoś tak się układa. A może czuwa nade mną jakaś opatrzność - dodaje. źródło: NKJP: Wioletta Kamińska: Ameryka dodaje wiary, Echo Dnia, 2005-09-09 |
|
|
[...]„Sztuczki” Andrzeja Jakimowskiego. To pełna błyskotliwego humoru opowieść o samochodach, kobietach i miłości. 6-letni Stefek postanawia rzucić wyzwanie opatrzności. źródło: NKJP: (bea): Trochę strasznie, a trochę zabawnie, Tygodnik Rybnicki, 2008-01-29 |
|
|
Niezmiernie trudno jest ukazać na planie fizycznym „wojnę o sumienia”, zmagania sił światłości z siłami ciemności, które rozgrywają się na kartach książki, zwłaszcza że Tolkien nie komentuje wprost jej rezultatu, pozostawiając czytelnikom dwie interpretacje: przypadek lub opatrzność. źródło: NKJP: Władca wyobraźni, Dziennik Polski - Magazyn, 2004-01-23 |
|
|
Zwalanie win, popełnianych przez bestię ludzką, na stwórcę i opatrzność jest wprawdzie bardzo wygodne, ale zarazem bezmyślne i niemoralne. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności : eseje okupacyjne, 1996 |
|
|
Ten mój niefart to były zawsze jakieś soczyste kopniaki od uważnego losu, jakieś niespodziewane ciosy od znudzonej opatrzności, jakieś raptowne zniewagi od sił boskich, jeśli takie są, i jeśli mną się interesują. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Nowy świat i okolice, 1986 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | opatrzność |
opatrzności |
|
| D. | opatrzności |
opatrzności |
|
| C. | opatrzności |
opatrznościom |
|
| B. | opatrzność |
opatrzności |
|
| N. | opatrznością |
opatrznościami |
|
| Ms. | opatrzności |
opatrznościach |
|
| W. | opatrzności |
opatrzności |
Inne uwagi
Zwykle lp