UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

błagać

Chronologizacja

1466, SStp
Inne znaczenie: 'łagodzić'

Pochodzenie

st.czes. blahati 'wielbić'

Definicja

prosić o coś bardzo mocno i pokornie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  prosić

Połączenia

  • lud błaga
  • błagać litości, pomocy
  • błagać matkę, ojca; papieża; policjantów, urzędników; Boga, bogów, Pana
  • błagać o jałmużnę; o pomoc, o ratunek; o przebaczenie, o rozgrzeszenie, o wybaczenie; o litość, o łaskę, o miłosierdzie; o życie
  • błagać z płaczem
  • błagać !?pokornie; w duchu
  • błagać i prosić; płakać i błagać, przepraszać i błagać

Cytaty

Często myślał o młodym Niemcu, który żołnierza rosyjskiego błagał o życie. Klęknął przy nim, ręce złożył jak do modlitwy.

źródło: NKJP: Violetta Polak: Półtora miliona za żołnierza, Gazeta Wyborcza, 1993-11-15

Gardził wtedy Niemcami i tymi, którzy skomląc żałośnie [...], błagali o łaskę śmiejącego się strażnika.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975

Kiedyś w nocy złapano w wiosce dwóch rosyjskich żołnierzy, którzy próbowali okraść sklep. Błagali, żeby ich nie wydawać partyzantom z gór w niewolę, mówili, że głodują.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

Na Mokotowie, gdy wysiadłem z więźniarki i zobaczyłem 'ścieżkę zdrowia', jako człowiek 51-letni i najstarszy z grupy, na kolanach z płaczem błagałem litości.

źródło: NKJP: Radomski cud niepamięci, Dziennik Polski, 2001-12-08

Mama jest sama z młodszymi siostrami, bez pieniędzy – ojca w domu nie ma, rozdzieliła nas wojna – klęczy przede mną i błaga: – Nie odchodź, Kubuś-synku!

źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. błagam
błagamy
2 os. błagasz
błagacie
3 os. błaga
błagają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. błagałem
+(e)m błagał
błagałam
+(e)m błagała
błagałom
+(e)m błagało
błagaliśmy
+(e)śmy błagali
błagałyśmy
+(e)śmy błagały
2 os. błagałeś
+(e)ś błagał
błagałaś
+(e)ś błagała
błagałoś
+(e)ś błagało
błagaliście
+(e)ście błagali
błagałyście
+(e)ście błagały
3 os. błagał
błagała
błagało
błagali
błagały

bezosobnik: błagano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę błagał
będę błagać
będę błagała
będę błagać
będę błagało
będę błagać
będziemy błagali
będziemy błagać
będziemy błagały
będziemy błagać
2 os. będziesz błagał
będziesz błagać
będziesz błagała
będziesz błagać
będziesz błagało
będziesz błagać
będziecie błagali
będziecie błagać
będziecie błagały
będziecie błagać
3 os. będzie błagał
będzie błagać
będzie błagała
będzie błagać
będzie błagało
będzie błagać
będą błagali
będą błagać
będą błagały
będą błagać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. błagajmy
2 os. błagaj
błagajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. błagałbym
bym błagał
błagałabym
bym błagała
błagałobym
bym błagało
błagalibyśmy
byśmy błagali
błagałybyśmy
byśmy błagały
2 os. błagałbyś
byś błagał
błagałabyś
byś błagała
błagałobyś
byś błagało
błagalibyście
byście błagali
błagałybyście
byście błagały
3 os. błagałby
by błagał
błagałaby
by błagała
błagałoby
by błagało
błagaliby
by błagali
błagałyby
by błagały

bezosobnik: błagano by

bezokolicznik: błagać

imiesłów przysłówkowy współczesny: błagając

gerundium: błaganie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. błaganie
błagania
D. błagania
błagań
C. błaganiu
błaganiom
B. błaganie
błagania
N. błaganiem
błaganiami
Ms. błaganiu
błaganiach
W. błaganie
błagania

imiesłów przymiotnikowy czynny: błagający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. błagający
błagający
błagający
błagające
błagająca
D. błagającego
błagającego
błagającego
błagającego
błagającej
C. błagającemu
błagającemu
błagającemu
błagającemu
błagającej
B. błagającego
błagającego
błagający
błagające
błagającą
N. błagającym
błagającym
błagającym
błagającym
błagającą
Ms. błagającym
błagającym
błagającym
błagającym
błagającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. błagający
błagający
błagające
błagające
D. błagających
błagających
błagających
błagających
C. błagającym
błagającym
błagającym
błagającym
B. błagających
błagających
błagających
błagające
N. błagającymi
błagającymi
błagającymi
błagającymi
Ms. błagających
błagających
błagających
błagających

imiesłów przymiotnikowy bierny: błagany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. błagany
błagany
błagany
błagane
błagana
D. błaganego
błaganego
błaganego
błaganego
błaganej
C. błaganemu
błaganemu
błaganemu
błaganemu
błaganej
B. błaganego
błaganego
błagany
błagane
błaganą
N. błaganym
błaganym
błaganym
błaganym
błaganą
Ms. błaganym
błaganym
błaganym
błaganym
błaganej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. błagani
błagani
błagane
błagane
D. błaganych
błaganych
błaganych
błaganych
C. błaganym
błaganym
błaganym
błaganym
B. błaganych
błaganych
błaganych
błagane
N. błaganymi
błaganymi
błaganymi
błaganymi
Ms. błaganych
błaganych
błaganych
błaganych

Składnia

Rzosobowy + błagać +
(KOGO) + o CO
Rzosobowy + błagać +
(KOGO) + żeby ZDANIE
Rzosobowy + błagać +
CZEGO
Rzosobowy + błagać +
MOWA WPROST

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne w połączeniu: pokornie błagać

Data ostatniej modyfikacji: 17.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json