UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyprosić

Chronologizacja

1456, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyproszę
wyprosimy
2 os. wyprosisz
wyprosicie
3 os. wyprosi
wyproszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprosiłem
+(e)m wyprosił
wyprosiłam
+(e)m wyprosiła
wyprosiłom
+(e)m wyprosiło
wyprosiliśmy
+(e)śmy wyprosili
wyprosiłyśmy
+(e)śmy wyprosiły
2 os. wyprosiłeś
+(e)ś wyprosił
wyprosiłaś
+(e)ś wyprosiła
wyprosiłoś
+(e)ś wyprosiło
wyprosiliście
+(e)ście wyprosili
wyprosiłyście
+(e)ście wyprosiły
3 os. wyprosił
wyprosiła
wyprosiło
wyprosili
wyprosiły

bezosobnik: wyproszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyprośmy
2 os. wyproś
wyproście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprosiłbym
bym wyprosił
wyprosiłabym
bym wyprosiła
wyprosiłobym
bym wyprosiło
wyprosilibyśmy
byśmy wyprosili
wyprosiłybyśmy
byśmy wyprosiły
2 os. wyprosiłbyś
byś wyprosił
wyprosiłabyś
byś wyprosiła
wyprosiłobyś
byś wyprosiło
wyprosilibyście
byście wyprosili
wyprosiłybyście
byście wyprosiły
3 os. wyprosiłby
by wyprosił
wyprosiłaby
by wyprosiła
wyprosiłoby
by wyprosiło
wyprosiliby
by wyprosili
wyprosiłyby
by wyprosiły

bezosobnik: wyproszono by

bezokolicznik: wyprosić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyprosiwszy

gerundium: wyproszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyproszenie
wyproszenia
D. wyproszenia
wyproszeń
C. wyproszeniu
wyproszeniom
B. wyproszenie
wyproszenia
N. wyproszeniem
wyproszeniami
Ms. wyproszeniu
wyproszeniach
W. wyproszenie
wyproszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyproszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyproszony
wyproszony
wyproszony
wyproszone
wyproszona
D. wyproszonego
wyproszonego
wyproszonego
wyproszonego
wyproszonej
C. wyproszonemu
wyproszonemu
wyproszonemu
wyproszonemu
wyproszonej
B. wyproszonego
wyproszonego
wyproszony
wyproszone
wyproszoną
N. wyproszonym
wyproszonym
wyproszonym
wyproszonym
wyproszoną
Ms. wyproszonym
wyproszonym
wyproszonym
wyproszonym
wyproszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyproszeni
wyproszeni
wyproszone
wyproszone
D. wyproszonych
wyproszonych
wyproszonych
wyproszonych
C. wyproszonym
wyproszonym
wyproszonym
wyproszonym
B. wyproszonych
wyproszonych
wyproszonych
wyproszone
N. wyproszonymi
wyproszonymi
wyproszonymi
wyproszonymi
Ms. wyproszonych
wyproszonych
wyproszonych
wyproszonych

odpowiednik aspektowy: wypraszać

Pochodzenie

Zob. prosić

1. pieniądze u ojca

Definicja

dzięki usilnym i pokornym prośbom osiągnąć coś, na czym nam bardzo zależy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uprosić, wybłagać, wyklęczeć

Połączenia

  • matka coś wyprosiła
  • wyprosić cud, dar czegoś, pieniądze, pomoc, siły, uzdrowienie, zdrowie; wyproszenie łask
  • wyprosić modlitwą
  • wyprosić coś u Boga, u Jezusa, u Pana, od/u ojca
  • próbować wyprosić coś u kogoś

Cytaty

Jechała z przesiadkami, różnymi środkami lokomocji, aż po dwóch dobach dotarła do Karwicy. Tam wyprosiła u miejscowych kąt do spania na dwie-trzy noce, no i jeszcze transport.

źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998

Od dziewczyn w recepcji Tadeusz wyprosił plan miasta i upewnił się, od której bramy parku będzie miał najbliżej.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Kiedy cesarz Konstantyn Wielki skazał trzech młodzieńców z Miry na karę śmierci za wykroczenie nieproporcjonalne do tak surowego wyroku, biskup Mikołaj udał się osobiście do Konstantynopola, by wyprosić dla nich ułaskawienie.

źródło: NKJP: Marzena Wiśniak: KULTURA: Sympatyczny święty, Magazyn Puls Studenta, 1998-01

Proszę Cię, Ojcze Pio, wyproś mi łaskę u Pana Boga naszego [...].

źródło: NKJP: Intencje modlitewne - sierpień 2008, Głos Ojca Pio, 2008

Składnia

bez ograniczeń + wyprosić +
CO + (od KOGO | u KOGO) + (dla KOGO)
bez ograniczeń + wyprosić +
CO + (od KOGO | u KOGO) + (KOMU)

2. dziennikarzy z sali

Definicja

poprosić kogoś, aby opuścił miejsce, w którym się znajduje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • sąd, właściciel wyprosił kogoś skądś
  • wyprosić skądś dziecko, dziennikarzy, mężczyznę, gości
  • wyprosić kogoś z domu, z pokoju, z sali; za drzwi
  • grzecznie, stanowczo wyprosić
  • próbować wyprosić kogoś skądś

Cytaty

[...] to, co mówił, było irytujące, a zdanie: „bo, wiesz, kobitki na mnie lecą” zdyskredytowało go w moich oczach. Ale sprawy zaszły tak daleko, że nie mogłam go wyprosić ani z mojego domu, ani z łóżka.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Rządziła w kuchni niczym generał w armii i ona jedna miała odwagę wyprosić z niej zbyt natarczywą Reidernową.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Raz sąd przerwał rozprawę, gdy jego zwolennicy zgotowali mu owację. Publiczność została wyproszona z sali rozpraw.

źródło: NKJP: Jacek Szczepanik: Świtoń i żydokomunomasońska reszta świata, Gazeta Wyborcza, 1997-12-11

Pamiętam, że Andrzejewski wyprosił go za drzwi i coś mu jeszcze przygadał o jego przedwojennej przeszłości, niekoniecznie komunistycznej, tak że Wirski wyszedł z biura jak niepyszny i przez dłuższy czas nie pokazał się na Krupniczej.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Jeden z nich wrzucił do środka butelkę z benzyną i podpaloną szmatą, po tym jak właściciel wyprosił ich z baru.

źródło: NKJP: K. Wieteska: Mława: Chcieli podpalić bar, Tygodnik Ciechanowski, 2004-08-12

Składnia

bez ograniczeń + wyprosić +
KOGO + (SKĄD) + (DOKĄD)
Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json