Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ryba |
ryby |
|
| D. | ryby |
ryb |
|
| C. | rybie |
rybom |
|
| B. | rybę |
ryby |
|
| N. | rybą |
rybami |
|
| Ms. | rybie |
rybach |
|
| W. | rybo |
ryby |
Pochodzenie
psł. *ryba
Innowacyjna nazwa ryby, która z powodu tabu zastąpiła jakąś starszą nazwę. Próby łączenia z psł. *ryti ‘ryć, kopać, żłobić’ (zob. ryć), *rǫbati ‘rąbać, ciąć’ mało prawdopodobne.
1.a zwierzę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta wodne
Połączenia
- ogromna, olbrzymia, wielka; martwa, śnięta, zdechła, żywa; kolorowa; egzotyczna ryba; ryby głębinowe, łososiowate, słodkowodne, trzonopłetwe
- ryba z rodziny jakiejś
- ryba na piasku
- ryby w akwarium, w jeziorze, w morzu, w stawie
- rybak i ryby; ryby i gady, ryby i owady, ryby i płazy, ryby i ptaki, ryby i raki, ryby i skorupiaki, ryby i węże, ryby i żaby
- amator; głowa, jaja, jajka, łuska, ość, płetwa, pysk, tłuszcz; zapach ryby; ławica; kosz; przetwórnia; hodowla, połów; gatunek ryb
- przynęta dla ryby
- siatka z rybami
- ryba pluska się, płynie, pływa; żeruje; waży ileś; występuje gdzieś
- łapać, łowić, odławiać, wyciągnąć, wyłowić/wyławiać, złapać, złowić; hodować, karmić; kupować, sprzedawać ryby
- polować na ryby
- zimny; zdrowy, zdrów jak ryba
- pływać jak ryba
Cytaty
|
Naprzywożą dzieci, to same tu do mnie przybiegają. [...] Uczę ich rozróżniać rybę od ryby, pływać ich uczę. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
|
|
Roman Kowalewski łowi ryby od najmłodszych lat. Jego największe trofeum to szczupak, który ważył 5,05 kilograma. źródło: NKJP: (kk): Pan Roman złowił najwięcej, Dziennik Łódzki, 2004-09-25 |
|
|
Zator znany był również od średniowiecza z hodowli ryb, rozwiniętej w XVIII i XIX w. źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997 |
|
|
Mój syn podchodził do mnie co jakiś czas i pytał, dlaczego słońce świeci albo dlaczego ryby żyją w wodzie. źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998 |
1.b potrawa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Połączenia
- duszona, gotowana, smażona, suszona, wędzona; chuda, surowa, świeża, tłusta, zepsuta ryba
- ryba na obiad
- ryba w galarecie
- ryby i chleb, ryby i drób, ryby i frytki, ryby i krewetki, ryby i kurczaki, ryby i mięso, ryby i mleko, ryby i owoce, ryby i pierogi, ryby i ryż, ryby i ser, ryby i skorupiaki, ryby i warzywa, ryby i wędliny, rybi i wino, ryby i ziemniaki
- kawałek; smak, zapach ryby; amator; smażalnia ryb
- nóż do ryby
- danie, potrawa, zupa z ryby
- półmisek z rybami
- ryba w sosie
- kupować; przyrządzać; piec, smażyć, solić; podawać; spożywać, zjeść/jeść rybę; jadać; lubić ryby
Cytaty
|
Późno w nocy Małgorzata smażyła w kuchni rybę kupioną w porcie. źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007 |
|
|
Mówi, że uwielbia kuchnię staropolską, a najbardziej ryby w galarecie. Niestety, na ich przyrządzanie nie ma zwykle czasu. źródło: NKJP: (ZYLA): Generał we własnej kuchni, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-12-13 |
|
|
Podobno najlepsza na wzmocnienie jest dieta bogata w ryby i warzywa oraz mikroelementy i witaminy typu magnez i wapń (najczęstszą przyczyną łamliwych włosów jest niedobór magnezu i wapnia właśnie. źródło: NKJP: (jot): Łamliwe włosy? Tego problemu możesz się pozbyć, Gazeta Pomorska, 2009-08-28 |