UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pasterski

Chronologizacja

1428, SStp

Pochodzenie

Zob. pasterz

1. związany z pasterzem - pastuchem

Definicja

związany z pasterzem - kimś, kto pilnuje pasących się zwierząt

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a szałas

Definicja

dotyczący miejsca, w którym mieszka pasterz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

pasterski szałas; pasterska buda, szopa, zabudowa; wioska; pasterskie budownictwo, osadnictwo; pasterskie budowle, budynki, chaty, obiekty

Cytaty

[...] w lasach i na halach znajduje się duża liczba okresowo zamieszkałych szałasów pasterskich, a na niektórych halach jest do dziś prowadzony wypas owiec.

źródło: NKJP: Zbigniew Jakubiec: Niedźwiedź brunatny Ursus arctos L. w polskiej części Karpat, 2001

Rozległa polana Biały Potok ma do dziś charakter wioski pasterskiej. Zachowało się tu 20 szałasów i szop.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopane i Tatry: przewodnik, 1995

Celem lekcji jest zapoznanie z budownictwem pasterskim, sprzętem, organizacją wypasu, procesem wyrobu serów, a także z niektórymi zwyczajami związanymi z wypasem owiec w Tatrach.

źródło: NKJP: Lekcje z muzeum, Dziennik Polski, 2002-06-06

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska
D.	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiej
C.	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiej
B.	pasterskiego	pasterskiego	pasterski	pasterskie	pasterską
N.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterską
Ms.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskiej
W.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie
D.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
C.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim
B.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskie
N.	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi
Ms.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
W.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie

1.b sprzęt

Definicja

taki, który jest pomocny pasterzowi w czasie pracy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

pasterski pies; kij, sprzęt; pasterska laska, torba

Cytaty

Cały pasterski sprzęt - od kapelusza (tzw. kłobucka) i laski, przez prasę do wyciskania sera, formy na oscypki [...] i garnki różnego autoramentu - zgromadzono teraz w skansenowej olejarni.

źródło: NKJP: Dzwonki już nie zbyrcą, Dziennik Polski, 2000-07-03

Pewnie jakiś złodziej podkrada się pod owce! - pomyślał Sułek [...]. - Już ja się z nim rozprawię! - groził zagniewany, ściskając w dłoni swą pasterską laskę.

źródło: NKJP: Gracjan Bojar-Fijałkowski: O zbójcach z Góry Chełmskiej i inne legendy o Koszalinie, 2006

Psy pasterskie, takie jak znany ze swej czujności owczarek kaukaski, miały utrwalony przez setki lat obraz rzeczywistości: jeśli to nie owca ani mój pan, to wróg.

źródło: NKJP: Dorota Sumińska: Do czego służy pies, Polityka, 2005-09-17

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska
D.	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiej
C.	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiej
B.	pasterskiego	pasterskiego	pasterski	pasterskie	pasterską
N.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterską
Ms.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskiej
W.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie
D.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
C.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim
B.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskie
N.	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi
Ms.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
W.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie

1.c obyczaj

Definicja

dotyczący kultury pasterzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

pasterskie święto; pasterskie obyczaje, tradycje, zwyczaje; obrzędy, zabawy; instrumenty

Cytaty

Obyczaj pasterski nakazuje, że trzeba być przygotowanym do wypasu już w marcu, wtedy trzeba wiedzieć, ile owiec bierzemy na hale i jaką płacę dostają juhasi.

źródło: NKJP: Smutne Tatry Zielona wrona, Tygodnik Podhalański nr 18, 1996

[...] ubrana w ludowy strój kobieta jodłowała. To baskijska tradycja, pasterska i góralska.

źródło: NKJP: Mirosław Banasiak: Hiszpania, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1996-01-19

Największe zainteresowanie turystów wzbudza jednak co roku pokaz zwyczajów pasterskich. Będzie zatem: strzyżenie owiec, pokaz produkcji oscypka oraz degustacja potraw regionalnych [...].

źródło: NKJP: Redyk w Jaworkach, Dziennik Polski, 2001-07-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska
D.	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiej
C.	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiej
B.	pasterskiego	pasterskiego	pasterski	pasterskie	pasterską
N.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterską
Ms.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskiej
W.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie
D.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
C.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim
B.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskie
N.	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi
Ms.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
W.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie

2. związany z pasterzem - księdzem

Definicja

związany z pasterzem - chrześcijańskim duchownym, który uzyskał święcenia upoważniające go do odprawiania nabożeństw i udzielania sakramentów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	duszpasterski, kapłański
	hiperonimy:	duchowny II

Połączenia

pasterski obowiązek; pasterska misja, posługa, służba; wizyta; pasterskie błogosławieństwo

Cytaty

W okresie mojego dzieciństwa proboszczem parafii ołpińskiej był niezwykły człowiek, ks. Jan Ślęzak. [..] Był ogromnie zaangażowany nie tylko w posługę pasterską, ale także w życie społeczne wsi.

źródło: NKJP: Jan Paulas: Oni nas stworzyli, 2002

Na zakończenie procesji prymas spod kolumny Zygmunta udzielił błogosławieństwa pasterskiego Najświętszym Sakramentem miastu i całej Polsce.

źródło: NKJP: Kto się boi Boga, Dziennik Polski, 2003-06-20

Biskup Jerzy Matulewicz, obejmując w 1918 r. diecezję wileńską, w przemówieniu [...] zadeklarował: „Moją partią jest Chrystus”. Lata jego służby pasterskiej były surowym egzaminem z tej ideowej deklaracji.

źródło: NKJP: Tadeusz Górski: Aby duchowieństwo katolickie więcej się od niego uczyło, Gazeta Wyborcza, 1993-08-28

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska
D.	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiego	pasterskiej
C.	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiemu	pasterskiej
B.	pasterskiego	pasterskiego	pasterski	pasterskie	pasterską
N.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterską
Ms.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskiej
W.	pasterski	pasterski	pasterski	pasterskie	pasterska

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie
D.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
C.	pasterskim	pasterskim	pasterskim	pasterskim
B.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskie
N.	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi	pasterskimi
Ms.	pasterskich	pasterskich	pasterskich	pasterskich
W.	pasterscy	pasterscy	pasterskie	pasterskie

Frazeologizmy

list pasterski

Data ostatniej modyfikacji: 23.10.2025