UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kapłański

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kapłański	kapłański	kapłański	kapłańskie	kapłańska
D.	kapłańskiego	kapłańskiego	kapłańskiego	kapłańskiego	kapłańskiej
C.	kapłańskiemu	kapłańskiemu	kapłańskiemu	kapłańskiemu	kapłańskiej
B.	kapłańskiego	kapłańskiego	kapłański	kapłańskie	kapłańską
N.	kapłańskim	kapłańskim	kapłańskim	kapłańskim	kapłańską
Ms.	kapłańskim	kapłańskim	kapłańskim	kapłańskim	kapłańskiej
W.	kapłański	kapłański	kapłański	kapłańskie	kapłańska

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kapłańscy	kapłańscy	kapłańskie	kapłańskie
D.	kapłańskich	kapłańskich	kapłańskich	kapłańskich
C.	kapłańskim	kapłańskim	kapłańskim	kapłańskim
B.	kapłańskich	kapłańskich	kapłańskich	kapłańskie
N.	kapłańskimi	kapłańskimi	kapłańskimi	kapłańskimi
Ms.	kapłańskich	kapłańskich	kapłańskich	kapłańskich
W.	kapłańscy	kapłańscy	kapłańskie	kapłańskie

Pochodzenie

Zob. kapłan

1. związany z kapłanem - duchownym chrześcijańskim

Definicja

związany z kapłanem - duchownym chrześcijańskim

Cytaty

1.a posługa

Definicja

wykonywany przez kapłana

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pasterski

Połączenia

kapłańskie błogosławieństwo; działalność, posługa, praca, służba kapłańska; czynności, funkcje, obowiązki; modlitwy kapłańskie
kapłański i biskupi

Cytaty

	Kościół sam może wydalić kapłana, który upominany przez przełożonych nie zmienia swojego trybu życia i nie poprawia się. Ksiądz taki najpierw podlega suspensji, czyli zawieszeniu, gdy to nie skutkuje, zostaje obłożony interdyktem, czyli zakazem sprawowania czynności kapłańskich. źródło: NKJP: (w): Na pokuszenie, Dziennik Polski - Magazyn, 1999-11-05
	W trosce o chrystianizację Litwy ufundowała przy uniwersytecie w Pradze dom dla studentów – przede wszystkim Litwinów, którzy w przyszłości poświęcić się mieli działalności kapłańskiej w swej ojczyźnie. źródło: NKJP: Alicja Dybkowska: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994
	Nowi księża wkrótce rozpoczną pracę duszpasterską w parafiach. Biskup tarnowski Wiktor Skworc wyraził nadzieję, że będą oni godnie wypełniali swoje obowiązki kapłańskie oraz nieustannie poznawali, kochali i naśladowali Chrystusa. źródło: NKJP: (RAF): Święcenia w katedrze, Dziennik Polski - Tarnów, 2001-05-28
	Po wyświęceniu na księdza długo pełnił posługę kapłańską na prowincji lwowskiej, dojeżdżając do nowo otwieranych kościołów, m.in. w Jaworowie, Kamionce Strumiłowej, w Mościskach [...]. źródło: NKJP: Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006
	Służba kapłańska bez hojnego dawania swego życia Bogu i ludziom zwykle wygląda żałośnie. Człowiek sam z siebie nie ma takiej siły, która byłaby zdolna wyzwolić radość z dawania siebie innym. źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002

1.b rada

Definicja

składający się z kapłanów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

rada, społeczność kapłańska; gremium kapłańskie

Cytaty

Zgodnie z zaleceniami soboru powstają w diecezjach rady kapłańskie i diecezjalne rady duszpasterskie z biskupem na czele, złożone z księży i katolików świeckich.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Kapituła Metropolitalna na Wawelu, najstarsze krakowskie gremium kapłańskie o blisko tysiącletniej historii, przyjmie w swoje szeregi nowego kanonika.

źródło: NKJP: (KAZ): Biskup kanonikiem, Dziennik Polski -- Małopolska, 2002-12-20

[...] dla kapłana konieczną ostoją jest życie w społeczności kapłańskiej, która pomaga w trwaniu na obranej drodze.

źródło: NKJP: (w): Na pokuszenie, Dziennik Polski - Magazyn, 1999-11-05

1.c stan

Definicja

związany z byciem kapłanem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

kapłański celibat; stan; jubileusz kapłański; droga, formacja; duchowość, misja; władza kapłańska; powołanie, życie kapłańskie; przyrzeczenia, święcenia, śluby kapłańskie
kapłański i biskupi; kapłański i zakonny

Cytaty

	Ksiądz sam sprawuje sakramenty, a więc odprawia mszę, spowiada, udziela rozgrzeszenia, chrztu czy ślubu, biskup, mający pełnię władzy kapłańskiej, sam wyświęca księży. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997
	Powołanie do pójścia za Królem dotyczy nie tylko powołania do stanu kapłańskiego, czy zakonnego. Pójście za Jezusem dotyczy wszystkich ochrzczonych, których Bóg powołuje, aby „się stali obrazem Jego Syna” (Rz 8, 29). źródło: NKJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga:życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000
	Jan Chryzostom kładzie nacisk na wielką godność kapłańską, na ostrożność w wyborze kandydatów na duchownych, na wymaganą od kapłanów świętość [...]. źródło: NKJP: Waldemar Ceran: Historia i bibliografia rozumowana bizantynologii polskiej (1800-1998), 1999
	[...] chociaż w okresie studiów filozoficznych dawałem się nieraz ponosić aktywnemu życiu, ciekawości świata, to jednak zawsze bardzo drogie było mi moje pragnienie życia kapłańskiego. źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002
	Jan Paweł II pisze krótki, zaledwie trzystronicowy list „Ordinatio sacerdotalis” – o udzielaniu święceń kapłańskich wyłącznie mężczyznom. [...] Jan Paweł II potwierdza w nim, że w Kościele rzymskokatolickim ważne święcenia kapłańskie „przyjmuje tylko mężczyzna ochrzczony” (kan. 1024). źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007

2. związany z kapłanem - osobą zajmującą się czynnościami kultowymi

Definicja

związany z kapłanem - osobą zajmującą się czynnościami kultowymi

Cytaty

2.a ród

Definicja

składający się z kapłanów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

kapłański ród; stan kapłański; arystokracja; kasta, sekta, warstwa; hierarchia; rodzina kapłańska; kolegia kapłańskie

Cytaty

	JÓZEF FLAWIUSZ (37-97), Żyd, urodzony w Jerozolimie, znał pierwotną gminę chrześcijańską powstałą w tym mieście, ale jako członek żydowskiej arystokracji kapłańskiej był krytycznie ustosunkowany do nowej religii. źródło: NKJP: Włodzimierz Knap: Narodziny chrześcijaństwa, Dziennik Polski -- Kraj, 2000-12-23
	[...] prorocy byli przywiązani do kultu i byli tzw. prorokami kultowymi, co potwierdzać ma też i to, że niektórzy spośród nich pochodzili z rodzin kapłańskich i sami należeli do grona kapłanów. źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu : szkice z krytyki biblijnej, 1981
	Miał wyjątkowo pobożnych rodziców. Ojciec, Zachariasz, był z kapłańskiego rodu Abiasza, a matka, Elżbieta, z rodu Aarona. źródło: NKJP: Herold Jezusa, Dziennik Polski - Magazyn, 2002-01-04
	Dlaczego Piłat, który - jak wiemy z innych źródeł - szczególnie nie lubił warstwy kapłańskiej, skazał na śmierć Jezusa, mimo iż nie dopatrzył się winy? źródło: NKJP: W majestacie prawa, Dziennik Polski - Kraj, 2000-04-21
	Zaratusztra należał do stanu kapłańskiego. Prawdopodobnie był kapłanem wykształconym według obyczajów i norm obowiązujących w społeczności, wśród której żył. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Rzeczy ostateczne człowieka i świata : eschatologia Zaratusztrianizmu, 2005

2.b prawo

Definicja

ustanowiony przez kapłanów

Noty o użyciu

Używane w nazwach własnych, np.:Księga Kapłańska, Kodeks Kapłański.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

prawo, prawodawstwo kapłańskie

Cytaty

Przyjmuje się, że Ezdrasz zapoznał wtedy lud z prawodawstwem kapłańskim (Ezd 7, 14, 25-26). Reforma ta uczyniła Torę, czyli Pięcioksiąg, ostateczną podstawą prawną żydowskiej gminy religijnej.

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981

Chłopiec pozostał, by służyć Panu przy kapłanie Helim. [...] Synowie Helego, istni synowie Beliala, nie zważali na Pana [...] ani na prawa kapłańskie wobec ludu.

źródło: NKJP: Biblia Tysiąclecia, 1965

2.c strój

Definicja

przeznaczony dla kapłanów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

strój; urząd kapłański; szaty kapłańskie

Cytaty

Przy akompaniamencie pobożnych śpiewów kamiennymi schodami zstępuje do nilometru kilku ludzi, odzianych w ceremonialny strój kapłański. Są to strażnicy katarakty, kapłani boga Knum – złotorogiego barana, który czuwa nad przyborem wód nilowych.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1961

[...] część naczelników rodów darowała na kult: namiestnik złożył w skarbcu tysiąc drachm złota, pięćdziesiąt czasz, trzydzieści szat kapłańskich i pięćset min srebra.

źródło: NKJP: Biblia Tysiąclecia, 1965

Normy współżycia regulowały przepisy prawne, a kult Jahwe otrzymał konkretne ramy w postaci instytucji świątynnych, urzędów kapłańskich i obrzędów liturgicznych.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2025