UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyważać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Od: ważyć

1. drzwi

Definicja

podważać i wyrywać lub wypychać coś umocowanego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • policjanci, złodzieje wyważali coś
  • wyważać drzwi, okno
  • wyważać łomem

Cytaty

Policjanci wyważają drzwi do mieszkania. W środku zastają makabryczny widok.

źródło: NKJP: Igor Cieślicki: Dopadnijcie tego bydlaka, Super Express, 2006

Mieszkania nie nadają się do zasiedlenia. Są bez podłóg, stropy grożą zawaleniem. By wejść, trzeba drzwi wyważać łomem

źródło: NKJP: Renata Cius: Kamienice na niby, Trybuna Śląska, 2003-01-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyważam
wyważamy
2 os. wyważasz
wyważacie
3 os. wyważa
wyważają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyważałem
+(e)m wyważał
wyważałam
+(e)m wyważała
wyważałom
+(e)m wyważało
wyważaliśmy
+(e)śmy wyważali
wyważałyśmy
+(e)śmy wyważały
2 os. wyważałeś
+(e)ś wyważał
wyważałaś
+(e)ś wyważała
wyważałoś
+(e)ś wyważało
wyważaliście
+(e)ście wyważali
wyważałyście
+(e)ście wyważały
3 os. wyważał
wyważała
wyważało
wyważali
wyważały

bezosobnik: wyważano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyważał
będę wyważać
będę wyważała
będę wyważać
będę wyważało
będę wyważać
będziemy wyważali
będziemy wyważać
będziemy wyważały
będziemy wyważać
2 os. będziesz wyważał
będziesz wyważać
będziesz wyważała
będziesz wyważać
będziesz wyważało
będziesz wyważać
będziecie wyważali
będziecie wyważać
będziecie wyważały
będziecie wyważać
3 os. będzie wyważał
będzie wyważać
będzie wyważała
będzie wyważać
będzie wyważało
będzie wyważać
będą wyważali
będą wyważać
będą wyważały
będą wyważać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyważajmy
2 os. wyważaj
wyważajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyważałbym
bym wyważał
wyważałabym
bym wyważała
wyważałobym
bym wyważało
wyważalibyśmy
byśmy wyważali
wyważałybyśmy
byśmy wyważały
2 os. wyważałbyś
byś wyważał
wyważałabyś
byś wyważała
wyważałobyś
byś wyważało
wyważalibyście
byście wyważali
wyważałybyście
byście wyważały
3 os. wyważałby
by wyważał
wyważałaby
by wyważała
wyważałoby
by wyważało
wyważaliby
by wyważali
wyważałyby
by wyważały

bezosobnik: wyważano by

bezokolicznik: wyważać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyważając

gerundium: wyważanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyważanie
wyważania
D. wyważania
wyważań
C. wyważaniu
wyważaniom
B. wyważanie
wyważania
N. wyważaniem
wyważaniami
Ms. wyważaniu
wyważaniach
W. wyważanie
wyważania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyważający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyważający
wyważający
wyważający
wyważające
wyważająca
D. wyważającego
wyważającego
wyważającego
wyważającego
wyważającej
C. wyważającemu
wyważającemu
wyważającemu
wyważającemu
wyważającej
B. wyważającego
wyważającego
wyważający
wyważające
wyważającą
N. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającą
Ms. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyważający
wyważający
wyważające
wyważające
D. wyważających
wyważających
wyważających
wyważających
C. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
B. wyważających
wyważających
wyważających
wyważające
N. wyważającymi
wyważającymi
wyważającymi
wyważającymi
Ms. wyważających
wyważających
wyważających
wyważających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyważany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyważany
wyważany
wyważany
wyważane
wyważana
D. wyważanego
wyważanego
wyważanego
wyważanego
wyważanej
C. wyważanemu
wyważanemu
wyważanemu
wyważanemu
wyważanej
B. wyważanego
wyważanego
wyważany
wyważane
wyważaną
N. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważaną
Ms. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyważani
wyważani
wyważane
wyważane
D. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważanych
C. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
B. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważane
N. wyważanymi
wyważanymi
wyważanymi
wyważanymi
Ms. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważanych

odpowiednik aspektowy: wyważyć

Składnia

Rz osobowy + wyważać +
CO + (CZYM)

2. koło

Definicja

powodować równomierne rozmieszczenie masy w obracających się elementach czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • wyważać koło, oponę
  • precyzyjnie wyważać

Cytaty

Należy pamiętać o tym, aby opony wyważać po pierwszym zamontowaniu na obręczach oraz po każdym zdjęciu i ponownym założeniu na obręcze.

źródło: NKJP: Igor Cieślicki: Dopadnijcie tego bydlaka, Super Express, 2006

Opony - często po dużych „wystrzałach” - reperowało się, wulkanizując łaty. [...] O wyważaniu kół nikomu się nawet nie śniło.

źródło: NKJP: Juliusz Siudziński: O starych pojazdach i ich uzdrawianiu, EKO-U Nas, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyważam
wyważamy
2 os. wyważasz
wyważacie
3 os. wyważa
wyważają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyważałem
+(e)m wyważał
wyważałam
+(e)m wyważała
wyważałom
+(e)m wyważało
wyważaliśmy
+(e)śmy wyważali
wyważałyśmy
+(e)śmy wyważały
2 os. wyważałeś
+(e)ś wyważał
wyważałaś
+(e)ś wyważała
wyważałoś
+(e)ś wyważało
wyważaliście
+(e)ście wyważali
wyważałyście
+(e)ście wyważały
3 os. wyważał
wyważała
wyważało
wyważali
wyważały

bezosobnik: wyważano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyważał
będę wyważać
będę wyważała
będę wyważać
będę wyważało
będę wyważać
będziemy wyważali
będziemy wyważać
będziemy wyważały
będziemy wyważać
2 os. będziesz wyważał
będziesz wyważać
będziesz wyważała
będziesz wyważać
będziesz wyważało
będziesz wyważać
będziecie wyważali
będziecie wyważać
będziecie wyważały
będziecie wyważać
3 os. będzie wyważał
będzie wyważać
będzie wyważała
będzie wyważać
będzie wyważało
będzie wyważać
będą wyważali
będą wyważać
będą wyważały
będą wyważać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyważajmy
2 os. wyważaj
wyważajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyważałbym
bym wyważał
wyważałabym
bym wyważała
wyważałobym
bym wyważało
wyważalibyśmy
byśmy wyważali
wyważałybyśmy
byśmy wyważały
2 os. wyważałbyś
byś wyważał
wyważałabyś
byś wyważała
wyważałobyś
byś wyważało
wyważalibyście
byście wyważali
wyważałybyście
byście wyważały
3 os. wyważałby
by wyważał
wyważałaby
by wyważała
wyważałoby
by wyważało
wyważaliby
by wyważali
wyważałyby
by wyważały

bezosobnik: wyważano by

bezokolicznik: wyważać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyważając

gerundium: wyważanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyważanie
wyważania
D. wyważania
wyważań
C. wyważaniu
wyważaniom
B. wyważanie
wyważania
N. wyważaniem
wyważaniami
Ms. wyważaniu
wyważaniach
W. wyważanie
wyważania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyważający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyważający
wyważający
wyważający
wyważające
wyważająca
D. wyważającego
wyważającego
wyważającego
wyważającego
wyważającej
C. wyważającemu
wyważającemu
wyważającemu
wyważającemu
wyważającej
B. wyważającego
wyważającego
wyważający
wyważające
wyważającą
N. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającą
Ms. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyważający
wyważający
wyważające
wyważające
D. wyważających
wyważających
wyważających
wyważających
C. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
B. wyważających
wyważających
wyważających
wyważające
N. wyważającymi
wyważającymi
wyważającymi
wyważającymi
Ms. wyważających
wyważających
wyważających
wyważających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyważany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyważany
wyważany
wyważany
wyważane
wyważana
D. wyważanego
wyważanego
wyważanego
wyważanego
wyważanej
C. wyważanemu
wyważanemu
wyważanemu
wyważanemu
wyważanej
B. wyważanego
wyważanego
wyważany
wyważane
wyważaną
N. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważaną
Ms. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyważani
wyważani
wyważane
wyważane
D. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważanych
C. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
B. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważane
N. wyważanymi
wyważanymi
wyważanymi
wyważanymi
Ms. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważanych

odpowiednik aspektowy: wyważyć

Składnia

bez ograniczeń + wyważać +
CO

3. argumenty

Definicja

dobierać starannie i bez emocji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • wyważać argumenty, oceny, opinie, słowa; reakcje

Cytaty

Tej zdolności do normalnych rozmów, do słuchania cudzych argumentów i wyważania własnych [...] życzę wszystkim rodzicom i sobie też.

źródło: NKJP: Justyna Dąbrowska: Trudno być rodzicem, Gazeta Wyborcza, 1992-04-03

- On nie musi wyważać racji politycznych. Nie musi mieć poglądów. Ma bawić publiczność.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Stańczyk popisowy, Polityka, 2007-06-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyważam
wyważamy
2 os. wyważasz
wyważacie
3 os. wyważa
wyważają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyważałem
+(e)m wyważał
wyważałam
+(e)m wyważała
wyważałom
+(e)m wyważało
wyważaliśmy
+(e)śmy wyważali
wyważałyśmy
+(e)śmy wyważały
2 os. wyważałeś
+(e)ś wyważał
wyważałaś
+(e)ś wyważała
wyważałoś
+(e)ś wyważało
wyważaliście
+(e)ście wyważali
wyważałyście
+(e)ście wyważały
3 os. wyważał
wyważała
wyważało
wyważali
wyważały

bezosobnik: wyważano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyważał
będę wyważać
będę wyważała
będę wyważać
będę wyważało
będę wyważać
będziemy wyważali
będziemy wyważać
będziemy wyważały
będziemy wyważać
2 os. będziesz wyważał
będziesz wyważać
będziesz wyważała
będziesz wyważać
będziesz wyważało
będziesz wyważać
będziecie wyważali
będziecie wyważać
będziecie wyważały
będziecie wyważać
3 os. będzie wyważał
będzie wyważać
będzie wyważała
będzie wyważać
będzie wyważało
będzie wyważać
będą wyważali
będą wyważać
będą wyważały
będą wyważać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyważajmy
2 os. wyważaj
wyważajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyważałbym
bym wyważał
wyważałabym
bym wyważała
wyważałobym
bym wyważało
wyważalibyśmy
byśmy wyważali
wyważałybyśmy
byśmy wyważały
2 os. wyważałbyś
byś wyważał
wyważałabyś
byś wyważała
wyważałobyś
byś wyważało
wyważalibyście
byście wyważali
wyważałybyście
byście wyważały
3 os. wyważałby
by wyważał
wyważałaby
by wyważała
wyważałoby
by wyważało
wyważaliby
by wyważali
wyważałyby
by wyważały

bezosobnik: wyważano by

bezokolicznik: wyważać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyważając

gerundium: wyważanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyważanie
wyważania
D. wyważania
wyważań
C. wyważaniu
wyważaniom
B. wyważanie
wyważania
N. wyważaniem
wyważaniami
Ms. wyważaniu
wyważaniach
W. wyważanie
wyważania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyważający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyważający
wyważający
wyważający
wyważające
wyważająca
D. wyważającego
wyważającego
wyważającego
wyważającego
wyważającej
C. wyważającemu
wyważającemu
wyważającemu
wyważającemu
wyważającej
B. wyważającego
wyważającego
wyważający
wyważające
wyważającą
N. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającą
Ms. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyważający
wyważający
wyważające
wyważające
D. wyważających
wyważających
wyważających
wyważających
C. wyważającym
wyważającym
wyważającym
wyważającym
B. wyważających
wyważających
wyważających
wyważające
N. wyważającymi
wyważającymi
wyważającymi
wyważającymi
Ms. wyważających
wyważających
wyważających
wyważających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyważany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyważany
wyważany
wyważany
wyważane
wyważana
D. wyważanego
wyważanego
wyważanego
wyważanego
wyważanej
C. wyważanemu
wyważanemu
wyważanemu
wyważanemu
wyważanej
B. wyważanego
wyważanego
wyważany
wyważane
wyważaną
N. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważaną
Ms. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyważani
wyważani
wyważane
wyważane
D. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważanych
C. wyważanym
wyważanym
wyważanym
wyważanym
B. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważane
N. wyważanymi
wyważanymi
wyważanymi
wyważanymi
Ms. wyważanych
wyważanych
wyważanych
wyważanych

odpowiednik aspektowy: wyważyć

Składnia

Rz osobowy + wyważać +
CO

Frazeologizmy

ktoś wyważa otwarte drzwi
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json