Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | strzelec |
strzelcy |
ndepr |
| strzelce |
depr | ||
| D. | strzelca |
strzelców |
|
| C. | strzelcowi |
strzelcom |
|
| B. | strzelca |
strzelców |
|
| N. | strzelcem |
strzelcami |
|
| Ms. | strzelcu |
strzelcach |
|
| W. | strzelcu książk. strzelcze |
strzelcy |
ndepr |
| strzelce |
depr |
Pochodzenie
psł. *strělьcь 'osoba posługująca się strzałami; strzelająca z łuku'
Zob. strzała, strzelić
1. osoba posługująca się bronią
Definicja
Wymowa
[stszelec] lub pot. [sczszelec], lub pot. [szczszelec]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną
Połączenia
- dobry, doskonały, wyborny, wyszkolony strzelec, strzelec praworęczny
Cytaty
|
Brygida wycelowała broń w czarną bryłę i pociągnęła za spust. Była dobrym strzelcem i mimo braku okularów za każdym razem trafiała prosto w głowę. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
|
|
Ponieważ nie zdecydowano się na przebudowę mechanizmów wewnętrznych, karabin może być używany wyłącznie przez strzelców praworęcznych. źródło: Internet |
|
|
Ojciec był łowczym powiatowym (przed wojną funkcja społeczna) i doskonałym strzelcem z broni kulowej. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994 |
|
|
Dobrze wyszkolony strzelec trafia z rewolweru z 50 m [...] w puszkę od piwka. źródło: Internet |
|
|
Na wyprawę wołoską Jadwiga wyprawiła z dóbr oprawnych 2 kopijników i 4 strzelców z kuszami, których oddała pod dowództwo swego syna Marcina. źródło: NKJP: Alicja Szymczakowa: Szlachta sieradzka w XV w.: magnifici et generosi, 1998 |
2. żołnierz
Definicja
Noty o użyciu
Używane w nazwach formacji wojskowych, np. Strzelcy Siczowi, Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich.
Wymowa
[stszelec] lub pot. [sczszelec], lub pot. [szczszelec]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | żołnierz |
Połączenia
- ukryty; uzbrojony; dolny, przedni, tylny; wzorowy strzelec; strzelcy graniczni; alpejscy, francuscy, niemieccy, rosyjscy, ukraińscy; pokładowi, samolotowi
- strzelcy Piłsudskiego
- uzbrojenie strzelca; baon, batalion, brygada, dywizja, formacja, kompania, korpus, oddział, pluton, pułk, rota, szwadron; kapitan; atak; cmentarz strzelców
- wyszkolenie strzelca; szkolenie strzelców
Cytaty
|
Lecieć mieli Darrell jako dowódca, drugi pilot, bombardier w roli obserwatora, inżynier pokładowy, operator radaru i [...] główny strzelec w przedziale centrali artyleryjskiej. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007 |
|
|
W katorżniczych wręcz warunkach latali strzelec w podkadłubowej wieżyczce kulowej oraz tylny strzelec w wieży ogonowej, który prowadził ogień klęcząc! źródło: NKJP: Bitwa o chemię, Dziennik Polski, 2003-05-30 |
|
|
Legiony, których kadrę stanowili strzelcy Piłsudskiego, utworzone zostały w Galicji. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967 |
|
|
Sikorski [...] znalazł teraz w Anglii garstkę rodaków, z których utworzył oddział strzelców spadochronowych. źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1967 |
|
|
Kapitan strzelców podhalańskich Karol Olbracht von Habsburg poszedł do niemieckiej niewoli. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989 |
3. sportowy
Definicja
Wymowa
[stszelec] lub pot. [sczszelec], lub pot. [szczszelec]
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | sportowiec |
Połączenia
- młody; polski strzelec; strzelec sportowy
- najlepszy strzelec zawodów
Cytaty
|
Najlepszym strzelcem zawodów rozegranych wczoraj w proszowickim Domu Kultury był Robert Pomykalski [...]. Wśród dziewcząt najpewniejszą ręką wykazała się Iwona Furgalska. źródło: NKJP: Ferie z karabinkiem, Dziennik Polski, 2002-02-02 |
|
|
Goleniowscy strzelcy [...] wystartowali w wojewódzkich zawodach strzeleckich z broni pneumatycznej. źródło: Internet |
|
|
Na strzelnicy Ligi Obrony Kraju w Tarnowie-Krzyżu rozegrano Ponadwojewódzkie Mistrzostwa Młodzików w strzelectwie sportowym. [...] Młodzi strzelcy z naszego regionu zdobyli [...] aż 19 medali. źródło: NKJP: Dziewiętnaście medali i dwa rekordy, Dziennik Polski, 2003-10-10 |
|
|
Kuba korzysta na obiektach sportowych z pożyczonej broni. Posiada licencję strzelca sportowego. źródło: NKJP: (asr): Rodzina snajperów, Nowiny Raciborskie, 2008-03-04 |
4. bramki
Definicja
Wymowa
[stszelec] lub pot. [sczszelec], lub pot. [szczszelec]
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zawodnik |
Połączenia
- najmłodszy; czołowy, groźny, najlepszy, najskuteczniejszy, niefortunny, pechowy, świetny, znakomity; szczęśliwy strzelec; ligowi strzelcy
- strzelec bramki, (decydującego, zwycięskiego) gola; Bundesligi, NBA
- strzelec i bramkarz; strzelcy i zawodnicy
- król, lider, wicekról; czołówka, klasyfikacja, lista, tabela strzelców
- zostać najlepszym strzelcem
Cytaty
|
W 40 min. najlepszy strzelec Granicy, Adam Śmigielski, zdobył pierwszego gola dla swej drużyny. źródło: NKJP: Szkoła fachowców, Tygodnik Rybnicki, 2008-09-16 |
|
|
Na trybunach zawrzało, bo kibice uważali, że strzelec bramki był na spalonym. źródło: NKJP: Klasa B, Podhale, Dziennik Polski, 2001-05-14 |
|
|
Najlepszy od sześciu sezonów strzelec NBA po raz piąty przekroczył granicę 60 zdobytych punktów. źródło: NKJP: Piotr Czostkiewicz: Koszykówka - NBA, Gazeta Wyborcza, 1993-01-18 |
|
|
Kibiców najbardziej zmartwił fakt, że w przyszłym sezonie nie zobaczą w barwach Unii najlepszego strzelca hokejowej ekstraklasy, zdobywcę 31 bramek - Roberta Kwiatkowskiego. źródło: NKJP: (ZAB): Asysta Laszkiewicza, Dziennik Polski, 2000-08-07 |
|
|
Kibice poderwali się z krzykiem, patrząc za kozłującą leniwie po murawie futbolówką, już widząc ją w siatce. Ale minęła słupek o włos, a pechowy strzelec długo nie mógł w to uwierzyć... źródło: NKJP: (sem): Nie ma bramek, nie ma punktów, Nowiny Raciborskie, 2004-03-30 |
Składnia
|
+ | strzelec | + |
(CZEGO)
|