UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

strzała

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. strzała
strzały
D. strzały
strzał
C. strzale
strzałom
B. strzałę
strzały
N. strzałą
strzałami
Ms. strzale
strzałach
W. strzało
strzały

Pochodzenie

psł. *strěla

< pie. dial. (słow.-bałt.-germ.) *strē-lā ‘smuga, pręga, promień, strzała’

1. pocisk

Definicja

długi, cienki kawałek drewna, na którego jednym końcu znajdują się pióra, a na drugim ostrze, wykorzystywany jako pocisk i wystrzeliwany z łuku bądź kuszy

Wymowa

[stszała] lub pot. [sczszała], lub pot. [szczszała]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pocisk

Połączenia

  • pierzasta, płonąca; wystrzelona; tatarska strzała; zatrute strzały
  • strzały łuczników
  • strzała z kuszy, z łuku
  • strzała z grotem
  • strzały i bełty, strzały i łuki, strzały i oszczepy
  • grot; świst strzały; lotki; chmura, deszcz, grad strzał
  • strzała leci; przebiła, przeszyła coś; świsnęła; utkwiła w czymś, wbiła się w coś
  • nałożyć, wypuścić/wypuszczać strzałę
  • przebity, przeszyty, ugodzony strzałą
  • biec, mknąć, pędzić jak strzała

Cytaty

Wojownik krzyknął coś do pozostałych, po czym napiął łuk i wypuścił strzałę.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Nałożył strzałę na cięciwę; wstał z uniesionym łukiem.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Tatarska strzała przeszywająca trębacza weszła do skarbnicy narodowych podań.

źródło: NKJP: Przerwany taniec i ognik świecy, Dziennik Polski, 2002-09-14

Robią zasadzki i w najbardziej nieoczekiwanej dla podróżnika chwili zasypują go z ukrycia deszczem strzał.

źródło: NKJP: Adam Elbanowski: Nowe królestwo Grenady. Historia naturalna, obyczajowa i domniemana, 2006

Co do zbroi husarskiej, to na pewno strzała z łuku jej nie przebijała.

źródło: NKJP: Internet

2. pień

Definicja

bot. 
pień o prostym przebiegu od podstawy do wierzchołka, typowy dla drzew iglastych

Wymowa

[stszała] lub pot. [sczszała], lub pot. [szczszała]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pień

Połączenia

  • strzała sosny; strzały drzew

Cytaty

Sosna mazurska charakteryzuje się prostą, [...] walcowatą strzałą, sięgającą do 42 m wysokości.

źródło: Internet

Odpowiednie gatunki drzew przy odpowiednio wyprowadzonej „strzale ” i „koronie” będą prawdziwą dekoracją i dodatkowymi zielonymi płucami coraz bardziej zatrutego spalinami miasta.

źródło: NKJP: (WOJ): Oddrzewić, zadrzewić, Dziennik Polski, 2002-10-15

Na glebach bardzo żyznych przyrost masy jest stosunkowo duży, ale strzały drzew oczyszczają się źle, wykazując charakterystyczne wykrzywienie w części wierzchołkowej.

źródło: Internet

Wiatr może [...] deformować koronę i powodować szablastość strzał nie tylko u modrzewia polskiego, ale i u innych modrzewi.

źródło: Internet

Frazeologizmy

lotem błyskawicy
lotem strzały
strzała Amora
strzała Erosa
strzała Kupidyna
strzała Amora
strzała Erosa
strzała Kupidyna
strzała Amora
strzała Erosa
strzała Kupidyna
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json