UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

lodówka

Chronologizacja

1846, Konstanty Tyzenhauz: Ornitologia powszechna, czyli opisanie ptaków wszystkich części świata..., books.google.pl

Pochodzenie

Zob. lód

1. na żywność

Definicja

urządzenie służące do przechowywania żywności w obniżonej temperaturze

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chłodziarka

Połączenia

  • domowa, przenośna, sklepowa, turystyczna; elektryczna; duża, mała; pełna, pusta; otwarta, rozmrożona, zepsuta lodówka; lodówka samochodowa
  • lodówka z zamrażalnikiem
  • dno, drzwi, kąt, szuflada, wnętrze, zamrażalnik; zawartość lodówki
  • agregat do lodówki; temperatura wewnątrz lodówki; lód, masło, mięso, mleko, napój, woda z lodówki
  • magnes, magnesik na lodówkę
  • pojemnik, półka; butelka, jedzenie, konserwa, słoik, zapasy, żywność; światło, temperatura w lodówce
  • lodówka chłodzi, mrozi; działa, zepsuła się
  • używać lodówki
  • czyścić, rozmrażać; opróżnić, zapełnić; otworzyć/otwierać, zamknąć/zamykać; podłączyć lodówkę
  • odłożyć, odstawić, schować, włożyć/wkładać, wsadzić, wstawić coś; trafić; iść, podejść/podchodzić; sięgnąć/sięgać, zajrzeć/zaglądać do lodówki; korzystać; wyciągnąć/wyciągać, wyjadać, wyjąć coś z lodówki
  • rozmrażać lodówkę
  • leżeć na lodówce; schłodzić/schładzać; przechować/przechowywać, trzymać, umieścić, zostawić; znaleźć/znajdować coś; leżeć w lodówce
  • zimny jak lodówka
  • coś działa jak lodówka

Cytaty

W lodówce zostało jedzenie, które kupił poprzedniego wieczora: dwie piersi z kurczaka, dwa musy czekoladowe, dwa jogurty o smaku malin - wszystkiego po dwa.

źródło: NKJP: Ty i on, Cosmopolitan, 2000

Do musu marchewkowego dodać zmielone migdały i sok wyciśnięty z cytryny. Jeszcze raz zagotować, a następnie ostudzić i schłodzić w lodówce.

źródło: NKJP: Wegetariańskie rozmaitości, Kuchnia, 1999

Ciasto można przygotować nawet kilka dni wcześniej i przechowywać w lodówce.

źródło: NKJP: Agnieszka Kublik: Małe ciasteczka - duża przyjemność, Gazeta Wyborcza, 1992-05-19

Były tu także adapter, stosy płyt i nut, i duża lodówka, z której zarządzający wyjął dwie oszronione puszki:

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

I tak na przykład turystyczna lodówka z reklamowaną Coca-colą pozwala wygrzewającemu się na plaży bohaterowi reklamówki ochłodzić się w każdej chwili.

źródło: NKJP: Ewa Szczęsna: Poetyka reklamy, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lodówka
lodówki
D. lodówki
lodówek
C. lodówce
lodówkom
B. lodówkę
lodówki
N. lodówką
lodówkami
Ms. lodówce
lodówkach
W. lodówko
lodówki

2. zimne miejsce

Definicja

miejsce, w którym panuje niezwykle niska temperatura

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lodownia

Połączenia

  • lodówka na korytarzu
  • gdzieś była lodówka

Cytaty

Wcześniej jeszcze, w szkole, mnie głowa bolała... Chyba dlatego, że wszystkie okna pootwierali i była lodówka na korytarzu.

źródło: NKJP: Internet;

Rozpalona szklarnia Wenus i mroźna lodówka Marsa to dwa stabilne stany klimatu, do jakich ewolucja planet nieuchronnie prowadzi [...].

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lodówka
lodówki
D. lodówki
lodówek
C. lodówce
lodówkom
B. lodówkę
lodówki
N. lodówką
lodówkami
Ms. lodówce
lodówkach
W. lodówko
lodówki

3. ptak

Definicja

zool. 
ptak wodny przypominający kaczkę, zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej, na zimę przylatujący m.in. nad Bałtyk; Clangula hyemalis,

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta wodne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ptak

Cytaty

W okresie 1945/46-1982/83 lodówkę w głębi lądu zaobserwowano w 50 miejscach, notując 127 stwierdzeń, które objęły łącznie 227 ptaków.

źródło: Zenon Lewartowski i in., Acta Ornitologica 1986 No1, (rcin.org.pl)

Największe stada lodówek w rejonie naszego Wybrzeża występują na Zatoce Pomorskiej i Ławicy Słupskiej, ale sporo ptaków przebywa też na Zatoce Gdańskiej

źródło: Internet: trojmiasto.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lodówka
lodówki
D. lodówki
lodówek
C. lodówce
lodówkom
B. lodówkę
lodówki
N. lodówką
lodówkami
Ms. lodówce
lodówkach
W. lodówko
lodówki

Frazeologizmy

ktoś/coś wyskakuje z każdej lodówki
ktoś/coś wypada z każdej lodówki
ktoś/coś wyskakuje z lodówki
Data ostatniej modyfikacji: 26.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json