UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przykładać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. kłaść

1. pistolet do głowy

Definicja

zbliżać coś do czegoś w taki sposób, aby te elementy się dotykały lub prawie dotykały

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przytykać

Połączenia

przykładać palec, ucho; lornetkę, lód, lufę, kartę, nóż, pistolet, słuchawkę, szablon, tampon, ustnik
przykładać do gardła, do głowy, do oczu, do twarzy, do ust; do czytnika, do dziurki od klucza, do ściany

Cytaty

	Przy każdym pokąsaniu zmniejszysz dolegliwości, przykładając do opuchniętych okolic woreczki z lodem. źródło: NKJP: Paulina Karolak: Vademecum podróżniczki, Cosmopolitan, 1999
	Kartę przykładamy do czytnika w autobusie koło kierowcy i przy wejściu do metra. źródło: NKJP: Aleksander Kropiwnicki: Zajezdnia Londyn, 2007
	Widzieli, jak Malanowski [...] chwyta Rytterberga za lewe ramię i pochyla go do przodu. Widzieli, jak przykłada mu pistolet do głowy i naciska spust. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006
	Cicho! - dziewczyna przerwała, przykładając mu dłoń do ust - psujesz zabawę. źródło: NKJP: Jakub Szymczak: Wolni, Akant, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przykładam	przykładamy
2 os.	przykładasz	przykładacie
3 os.	przykłada	przykładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykładałem +(e)m przykładał	przykładałam +(e)m przykładała	przykładałom +(e)m przykładało	przykładaliśmy +(e)śmy przykładali	przykładałyśmy +(e)śmy przykładały
2 os.	przykładałeś +(e)ś przykładał	przykładałaś +(e)ś przykładała	przykładałoś +(e)ś przykładało	przykładaliście +(e)ście przykładali	przykładałyście +(e)ście przykładały
3 os.	przykładał	przykładała	przykładało	przykładali	przykładały

bezosobnik: przykładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę przykładał będę przykładać	będę przykładała będę przykładać	będę przykładało będę przykładać	będziemy przykładali będziemy przykładać	będziemy przykładały będziemy przykładać
2 os.	będziesz przykładał będziesz przykładać	będziesz przykładała będziesz przykładać	będziesz przykładało będziesz przykładać	będziecie przykładali będziecie przykładać	będziecie przykładały będziecie przykładać
3 os.	będzie przykładał będzie przykładać	będzie przykładała będzie przykładać	będzie przykładało będzie przykładać	będą przykładali będą przykładać	będą przykładały będą przykładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przykładajmy
2 os.	przykładaj	przykładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykładałbym bym przykładał	przykładałabym bym przykładała	przykładałobym bym przykładało	przykładalibyśmy byśmy przykładali	przykładałybyśmy byśmy przykładały
2 os.	przykładałbyś byś przykładał	przykładałabyś byś przykładała	przykładałobyś byś przykładało	przykładalibyście byście przykładali	przykładałybyście byście przykładały
3 os.	przykładałby by przykładał	przykładałaby by przykładała	przykładałoby by przykładało	przykładaliby by przykładali	przykładałyby by przykładały

bezosobnik: przykładano by

bezokolicznik: przykładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przykładając

gerundium: przykładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przykładanie	przykładania
D.	przykładania	przykładań
C.	przykładaniu	przykładaniom
B.	przykładanie	przykładania
N.	przykładaniem	przykładaniami
Ms.	przykładaniu	przykładaniach
W.	przykładanie	przykładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przykładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykładający	przykładający	przykładający	przykładające	przykładająca
D.	przykładającego	przykładającego	przykładającego	przykładającego	przykładającej
C.	przykładającemu	przykładającemu	przykładającemu	przykładającemu	przykładającej
B.	przykładającego	przykładającego	przykładający	przykładające	przykładającą
N.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającą
Ms.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykładający	przykładający	przykładające	przykładające
D.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładających
C.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym
B.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładające
N.	przykładającymi	przykładającymi	przykładającymi	przykładającymi
Ms.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przykładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykładany	przykładany	przykładany	przykładane	przykładana
D.	przykładanego	przykładanego	przykładanego	przykładanego	przykładanej
C.	przykładanemu	przykładanemu	przykładanemu	przykładanemu	przykładanej
B.	przykładanego	przykładanego	przykładany	przykładane	przykładaną
N.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładaną
Ms.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykładani	przykładani	przykładane	przykładane
D.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładanych
C.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym
B.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładane
N.	przykładanymi	przykładanymi	przykładanymi	przykładanymi
Ms.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładanych

odpowiednik aspektowy: przyłożyć

Składnia

Rz_osobowy	+	przykładać	+	CO + do CZEGO
Rz_osobowy	+	przykładać	+	KOMU + CO + do CZEGO

2. folię kamieniami

Definicja

kłaść na czymś ciężki przedmiot

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

przykładać kamieniami

Cytaty

Łodygi konopi moczono w specjalnych małych stawach. Przykładano je kamieniami by nie wypłynęły na powierzchnię.

źródło: NKJP: Internet

Okrywał papierem zesztywniałe zwłoki [...], a stare gazety ostro szeleściły w jego rękach. Był wiatr, więc przykładał je bryłkami połamanych cegieł, chwytał, przytrzymywał sunące chodnikiem płachty.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przykładam	przykładamy
2 os.	przykładasz	przykładacie
3 os.	przykłada	przykładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykładałem +(e)m przykładał	przykładałam +(e)m przykładała	przykładałom +(e)m przykładało	przykładaliśmy +(e)śmy przykładali	przykładałyśmy +(e)śmy przykładały
2 os.	przykładałeś +(e)ś przykładał	przykładałaś +(e)ś przykładała	przykładałoś +(e)ś przykładało	przykładaliście +(e)ście przykładali	przykładałyście +(e)ście przykładały
3 os.	przykładał	przykładała	przykładało	przykładali	przykładały

bezosobnik: przykładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę przykładał będę przykładać	będę przykładała będę przykładać	będę przykładało będę przykładać	będziemy przykładali będziemy przykładać	będziemy przykładały będziemy przykładać
2 os.	będziesz przykładał będziesz przykładać	będziesz przykładała będziesz przykładać	będziesz przykładało będziesz przykładać	będziecie przykładali będziecie przykładać	będziecie przykładały będziecie przykładać
3 os.	będzie przykładał będzie przykładać	będzie przykładała będzie przykładać	będzie przykładało będzie przykładać	będą przykładali będą przykładać	będą przykładały będą przykładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przykładajmy
2 os.	przykładaj	przykładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykładałbym bym przykładał	przykładałabym bym przykładała	przykładałobym bym przykładało	przykładalibyśmy byśmy przykładali	przykładałybyśmy byśmy przykładały
2 os.	przykładałbyś byś przykładał	przykładałabyś byś przykładała	przykładałobyś byś przykładało	przykładalibyście byście przykładali	przykładałybyście byście przykładały
3 os.	przykładałby by przykładał	przykładałaby by przykładała	przykładałoby by przykładało	przykładaliby by przykładali	przykładałyby by przykładały

bezosobnik: przykładano by

bezokolicznik: przykładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przykładając

gerundium: przykładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przykładanie	przykładania
D.	przykładania	przykładań
C.	przykładaniu	przykładaniom
B.	przykładanie	przykładania
N.	przykładaniem	przykładaniami
Ms.	przykładaniu	przykładaniach
W.	przykładanie	przykładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przykładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykładający	przykładający	przykładający	przykładające	przykładająca
D.	przykładającego	przykładającego	przykładającego	przykładającego	przykładającej
C.	przykładającemu	przykładającemu	przykładającemu	przykładającemu	przykładającej
B.	przykładającego	przykładającego	przykładający	przykładające	przykładającą
N.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającą
Ms.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykładający	przykładający	przykładające	przykładające
D.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładających
C.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym
B.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładające
N.	przykładającymi	przykładającymi	przykładającymi	przykładającymi
Ms.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przykładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykładany	przykładany	przykładany	przykładane	przykładana
D.	przykładanego	przykładanego	przykładanego	przykładanego	przykładanej
C.	przykładanemu	przykładanemu	przykładanemu	przykładanemu	przykładanej
B.	przykładanego	przykładanego	przykładany	przykładane	przykładaną
N.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładaną
Ms.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykładani	przykładani	przykładane	przykładane
D.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładanych
C.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym
B.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładane
N.	przykładanymi	przykładanymi	przykładanymi	przykładanymi
Ms.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładanych

odpowiednik aspektowy: przyłożyć

Składnia

Rz_osobowy

przykładać

CO + CZYM

3. pieczęć

Definicja

przyciskać do czegoś pieczątkę i odciskać ją na tym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

przykładać pieczątkę, pieczęć, stempel

Cytaty

[...] notariusz [...] przykłada pieczęć państwową, jego dokumenty mają wagę urzędową.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 20.09.1995

W końcu konsulat tylko przykłada pieczątkę na już opieczętowaną urnę.

źródło: NKJP: Teresa Brandys: Czy urząd na pewno jest dla obywatela?, Gazeta Krakowska, 2006-04-27

- Złodzieje są, byli i będą - podkreśla kierownik przykładając stempel na kolejnej fiszce.

źródło: NKJP: ZAL: Kratek nie przyjmujemy, Gazeta Poznańska, 2004-08-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przykładam	przykładamy
2 os.	przykładasz	przykładacie
3 os.	przykłada	przykładają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykładałem +(e)m przykładał	przykładałam +(e)m przykładała	przykładałom +(e)m przykładało	przykładaliśmy +(e)śmy przykładali	przykładałyśmy +(e)śmy przykładały
2 os.	przykładałeś +(e)ś przykładał	przykładałaś +(e)ś przykładała	przykładałoś +(e)ś przykładało	przykładaliście +(e)ście przykładali	przykładałyście +(e)ście przykładały
3 os.	przykładał	przykładała	przykładało	przykładali	przykładały

bezosobnik: przykładano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę przykładał będę przykładać	będę przykładała będę przykładać	będę przykładało będę przykładać	będziemy przykładali będziemy przykładać	będziemy przykładały będziemy przykładać
2 os.	będziesz przykładał będziesz przykładać	będziesz przykładała będziesz przykładać	będziesz przykładało będziesz przykładać	będziecie przykładali będziecie przykładać	będziecie przykładały będziecie przykładać
3 os.	będzie przykładał będzie przykładać	będzie przykładała będzie przykładać	będzie przykładało będzie przykładać	będą przykładali będą przykładać	będą przykładały będą przykładać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przykładajmy
2 os.	przykładaj	przykładajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przykładałbym bym przykładał	przykładałabym bym przykładała	przykładałobym bym przykładało	przykładalibyśmy byśmy przykładali	przykładałybyśmy byśmy przykładały
2 os.	przykładałbyś byś przykładał	przykładałabyś byś przykładała	przykładałobyś byś przykładało	przykładalibyście byście przykładali	przykładałybyście byście przykładały
3 os.	przykładałby by przykładał	przykładałaby by przykładała	przykładałoby by przykładało	przykładaliby by przykładali	przykładałyby by przykładały

bezosobnik: przykładano by

bezokolicznik: przykładać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przykładając

gerundium: przykładanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przykładanie	przykładania
D.	przykładania	przykładań
C.	przykładaniu	przykładaniom
B.	przykładanie	przykładania
N.	przykładaniem	przykładaniami
Ms.	przykładaniu	przykładaniach
W.	przykładanie	przykładania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przykładający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykładający	przykładający	przykładający	przykładające	przykładająca
D.	przykładającego	przykładającego	przykładającego	przykładającego	przykładającej
C.	przykładającemu	przykładającemu	przykładającemu	przykładającemu	przykładającej
B.	przykładającego	przykładającego	przykładający	przykładające	przykładającą
N.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającą
Ms.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykładający	przykładający	przykładające	przykładające
D.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładających
C.	przykładającym	przykładającym	przykładającym	przykładającym
B.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładające
N.	przykładającymi	przykładającymi	przykładającymi	przykładającymi
Ms.	przykładających	przykładających	przykładających	przykładających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przykładany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przykładany	przykładany	przykładany	przykładane	przykładana
D.	przykładanego	przykładanego	przykładanego	przykładanego	przykładanej
C.	przykładanemu	przykładanemu	przykładanemu	przykładanemu	przykładanej
B.	przykładanego	przykładanego	przykładany	przykładane	przykładaną
N.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładaną
Ms.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przykładani	przykładani	przykładane	przykładane
D.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładanych
C.	przykładanym	przykładanym	przykładanym	przykładanym
B.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładane
N.	przykładanymi	przykładanymi	przykładanymi	przykładanymi
Ms.	przykładanych	przykładanych	przykładanych	przykładanych

odpowiednik aspektowy: przyłożyć

Składnia

Rz_osobowy

przykładać

CO + (na CZYM)

Frazeologizmy

ktoś mierzy jakąś miarą kogoś/coś
ktoś przykłada jakąś miarę do kogoś/czegoś
ktoś przykłada rękę do czegoś
ktoś przywiązuje wagę do czegoś
ktoś przykłada wagę do czegoś
ktoś przykłada uwagę do czegoś

Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2014