Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nieopanowany |
nieopanowany |
nieopanowany |
nieopanowane |
nieopanowana |
| D. | nieopanowanego |
nieopanowanego |
nieopanowanego |
nieopanowanego |
nieopanowanej |
| C. | nieopanowanemu |
nieopanowanemu |
nieopanowanemu |
nieopanowanemu |
nieopanowanej |
| B. | nieopanowanego |
nieopanowanego |
nieopanowany |
nieopanowane |
nieopanowaną |
| N. | nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowaną |
| Ms. | nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowanej |
| W. | nieopanowany |
nieopanowany |
nieopanowany |
nieopanowane |
nieopanowana |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nieopanowani |
nieopanowani |
nieopanowane |
nieopanowane |
| D. | nieopanowanych |
nieopanowanych |
nieopanowanych |
nieopanowanych |
| C. | nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowanym |
nieopanowanym |
| B. | nieopanowanych |
nieopanowanych |
nieopanowanych |
nieopanowane |
| N. | nieopanowanymi |
nieopanowanymi |
nieopanowanymi |
nieopanowanymi |
| Ms. | nieopanowanych |
nieopanowanych |
nieopanowanych |
nieopanowanych |
| W. | nieopanowani |
nieopanowani |
nieopanowane |
nieopanowane |
Pochodzenie
1. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | opanowany |
Cytaty
|
Tak to już w PRL było: czasem jakiś nieopanowany żołnierz strzelił do „blokującego” kopalnię górnika [...]. źródło: NKJP: Czesław Kiszczak został uniewinniony, sąd nie stwierdził bowiem, aby podczas \„odblokowywania\” przez ZOMO..., Gazeta Wyborcza, 1996-07-31 |
|
|
Nowym szefem sztabu Głównego w listopadzie 1948 r. został [...] dotychczasowy szef sztabu Grupy Wojsk Radzieckich w okupowanych Niemczech, który był wyróżniającym się pracownikiem sztabu, człowiekiem bardzo ambitnym, ale nieopanowanym. źródło: NKJP: Bolesław Potyrała, Robert Fudali: Od zwycięstwa do upadku Siły zbrojne Związku Radzieckiego w latach 1945-1991, 2009 |
|
|
Na dodatek - to uwaga dla nieopanowanych łakomczuchów - śniadanie jest tym posiłkiem, podczas którego możesz (ale tylko odrobinę) sobie pofolgować i zjeść nieco ponad miarę. źródło: NKJP: Wstawaj, szkoda dnia!, Polityka, 2006-05-27 |
|
|
Jednostki nieopanowane, skłonne do wybuchu i złości, nie powinny wybierać pracy, w której ma się do czynienia z ludźmi (np. kelner), a zwłaszcza z chorymi (pielęgniarka), czy dziećmi (nauczyciel, wychowawczyni przedszkola). źródło: NKJP: Lucyna Słodowa: Jak pomóc dziecku w wyborze zawodu?, Wychowawca, 2005-01 |
2. lęk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Połączenia
- nieopanowany lęk, śmiech; nieopanowana radość, żądza; nieopanowane emocje
Cytaty
|
Na wsiach ktoś poczuje nieopanowaną złość do rodziny czy sąsiada i już czerwony kur wskakuje na dach. źródło: NKJP: Irena Scholl, Z Michaiłem Gorbaczowem, rozmawia Katarzyna Szewczyk: Gwałtowna śmierć domów, Polityka nr 21, 1995 |
|
|
Geralt po raz nie wiadomo który przeklął w duchu nieopanowaną ciekawość barda. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
|
|
Jej białe zęby dzwoniły w jakimś nieopanowanym chichocie. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
|
|
Twarz oficera wydłużyła się w nagłym, nieopanowanym zdumieniu. źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962 |
|
|
[...] trząsł się od nieopanowanych dreszczy. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002 |