UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

fizyczny

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., Bańk

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. fizyczny
fizyczny
fizyczny
fizyczne
fizyczna
D. fizycznego
fizycznego
fizycznego
fizycznego
fizycznej
C. fizycznemu
fizycznemu
fizycznemu
fizycznemu
fizycznej
B. fizycznego
fizycznego
fizyczny
fizyczne
fizyczną
N. fizycznym
fizycznym
fizycznym
fizycznym
fizyczną
Ms. fizycznym
fizycznym
fizycznym
fizycznym
fizycznej
W. fizyczny
fizyczny
fizyczny
fizyczne
fizyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. fizyczni
fizyczni
fizyczne
fizyczne
D. fizycznych
fizycznych
fizycznych
fizycznych
C. fizycznym
fizycznym
fizycznym
fizycznym
B. fizycznych
fizycznych
fizycznych
fizyczne
N. fizycznymi
fizycznymi
fizycznymi
fizycznymi
Ms. fizycznych
fizycznych
fizycznych
fizycznych
W. fizyczni
fizyczni
fizyczne
fizyczne

Pochodzenie

łac. physicus

z gr. physikós 'przyrodniczy, naturalny'

Od: fizyka

1. związany z fizyką - nauką

Definicja

związany z fizyką - nauką i zjawiskami, którymi się ona zajmuje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

KATEGORIE FIZYCZNE

Połączenia

  • konkurs; proces, stan, układ, wymiar fizyczny; olimpiada, pracownia; wielkość fizyczna; ciało, zjawisko; laboratorium fizyczne; badania, cechy, eksperymenty, parametry, właściwości, wzory, zjawiska fizyczne

Cytaty

To, co widzowie oglądają, nie jest jednak cudem, lecz wykorzystaniem fizycznego prawa rozprzestrzeniania się fal świetlnych.

źródło: NKJP: xx: Magia czy rzeczywistość?, Dziennik Zachodni, 2009-01-14

Międzynarodowa społeczność fizyków przedsięwzięła [...] niespotykaną akcję w celu spopularyzowania wiedzy fizycznej.

źródło: NKJP: Jerzy Warczewski: Rok fizyki powinien trwać zawsze, Dziennik Zachodni, 2006-01-06

„NASCAR 3D” zgłębia także skomplikowane zagadnienia technologiczne, prezentuje najnowocześniejsze urządzenia i zjawiska fizyczne, którym podlegają kierowcy rozwijający niesamowite prędkości [...].

źródło: NKJP: (MSZ): Wyścigi samochodowe, Nasze Miasto Kraków, 2004-09-09

Poza Europą były odkrycia ,,przypadkowe’’, natomiast systematyczne myślenie, tworzące podstawowe zręby teorii matematycznych, fizycznych, a później wszelkich dalszych, na nich opartych, to są wymysły w ramach kultury europejskiej.

źródło: NKJP: Rozmawiała Romana Brzezińska: Żyj poważnie, Gazeta Poznańska, 2003-06-28

Goście mogli wstąpić do wszystkich pracowni. I na przykład przyjrzeć się ciekawym doświadczeniom fizycznym albo chemicznym.

źródło: NKJP: (KROP): Zapraszali do nauki, Gazeta Krakowska, 2006-04-11

Zgodnie z zasadami mechaniki kwantowej każdy proces fizyczny musi zachować symetrię kombinowaną [...].

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

2. związany z fizyką - kierunkiem studiów

Definicja

związany z fizyką - kierunkiem studiów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata studia

Cytaty

Ja studiuję matematykę stosowaną na AGH i słyszałem że są u nas na wyższych latach ludzie, którzy łączą studia fizyczne (także na UJ) z prowadzoną na naszym wydziale specjalnością „matematyka w naukach technicznych i przyrodniczych” [...].

źródło: Internet: matematyka.pl

Współpracujemy ściśle z wieloma wyższymi uczelniami, otworzyliśmy fakultety: matematyczny, fizyczny, informatyczny.

źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: Na mocnym fundamencie, Nasze Miasto Kraków, 2003-05-15

Generalnie studia fizyczne są bardzo ciekawe i jeszcze bardziej rozwijające, ale pracy trzeba włożyć wiele [...].

źródło: Internet: fizyczny.net

W latach 80. ukończył on wydział fizyczny Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego [...].

źródło: Internet: radiopomost.com

W przyszłości chce studiować na politechnice na wydziale fizycznym.

źródło: Internet: powiat-ostrowski.pl

3. związany z fizyką - przedmiotem

Definicja

związany z fizyką - przedmiotem szkolnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła

Cytaty

Uczniowie [...] otrzymali wczoraj nagrody w postaci bezpłatnych kursów przygotowawczych na Politechnice Poznańskiej. Nagrody - kurs matematyczny dla Bartosza oraz fizyczny dla Łukasza przekazała Fundacja na rzecz Rozwoju Politechniki Poznańskiej.

źródło: NKJP: MAZ SAGA BEM ELKA KAR BEZ: Miejskie sprawy, Gazeta Poznańska, 2001-12-06

Stwierdziła wówczas, że musimy przede wszystkim ulepszyć i zmodernizować gabinety: fizyczny i chemiczny oraz wzbogacić księgozbiór szkolnej biblioteki.

źródło: NKJP: Katarzyna Sklepik, Magdalena Cieslik: Jedna ,,dwójka’’, dwie matury Tydzień lekcji w klasie przygotowawczej IB, Gazeta Poznańska, 2002-02-26

Piotr równolegle z nauczycielami prowadzi kółko fizyczne, wiosną jedzie na stypendium do Waszyngtonu.

źródło: NKJP: Dorota Kowalska: Zrozumieć geniusza, Dziennik Zachodni, 2008-01-25

Zajęcia odbywają się w 39 salach lekcyjnych, wśród których są pracownie przedmiotowe: biologiczna, fizyczna, chemiczna, polonistyczna, informatyczna [...].

źródło: NKJP: Monika Luchowska: Jest w czym wybierać, Gazeta Krakowska, 2002-04-26

Dla potrzeb gimnazjum należałoby urządzić i wyposażyć klasy chemiczną i fizyczną oraz pracownię językową.

źródło: NKJP: Krzysztof Kaniecki: Policzyli, wyszło drogo, Dziennik Łódzki, 2007-04-11

Zakwalifikowałem się do drugiego etapu olimpiad fizycznej i astronomicznej [...].

źródło: NKJP: Violetta Gradek: Nie dla kujonów, Dziennik Zachodni, 2003-01-17

4. wygląd

Definicja

dotyczący zewnętrznego kształtu ciała człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • wygląd fizyczny; budowa fizyczna; podobieństwo fizyczne; warunki fizyczne
  • pod względem fizycznym

Cytaty

Równie imponujący był jego wygląd fizyczny. Lolek był przystojnym blondynem, silniejszym i wyższym od większości innych chłopców, mocno zbudowanym w typowo słowiański sposób.

źródło: NKJP: Tomasz Miarecki: Lolek z Wadowic, Gazeta Poznańska, 2005-04-02

Minimum 180 centymetrów wzrostu, potężna budowa ciała, siła i tężyzna fizyczna, spokój, cierpliwość i nerwy ze stali – takie cechy charakteryzować powinny kontrolera biletów, zatrudnionego przez Gdyński Zarząd Komunikacji Miejskiej. Jeśli owymi warunkami nie dysponuje, pracować nie może.

źródło: NKJP: Renata Moroz: Kontrola kontrolerów, Dziennik Bałtycki, 2003-06-03

Rolę Nikifora powierzył Krystynie Feldman, która za tę kreację otrzymała główną nagrodę na ubiegłorocznym festiwalu w Gdyni. W owej zaskakującej decyzji obsadowej chodziło głównie o czysto fizyczne podobieństwo znakomitej aktorki do krynickiego malarza.

źródło: NKJP: (km): Mój Nikifor, Dziennik Zachodni, 2004-01-21

W trakcie dwóch etapów przesłuchań komisja kwalifikacyjna będzie oceniać warunki fizyczne, ruchowe, wokalne oraz aktorskie każdego z kandydatów.

źródło: NKJP: (SR): Poszukiwani Książę i Żebrak, Dziennik Zachodni, 2003-09-18

W drużynach ze Skandynawii gra wielu zawodników o znakomitych warunkach fizycznych, wysokich i dobrze zbudowanych, którzy mając niezłe umiejętności piłkarskie, tworzą ciekawe zespoły.

źródło: NKJP: TOM: Piłka nożna Pierwsze mecze I rundy Pucharu UEFA Pełni optymizmu, Gazeta Poznańska, 2001-09-20

5. ból

Definicja

dotyczący organizmu człowieka i jego sprawności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cielesny
sprzeczne:  psychiczny

Połączenia

  • ból, niedorozwój, rozwój, stan, uraz fizyczny; odporność, sprawność fizyczna; osłabienie, samopoczucie, upośledzenie, zdrowie, zmęczenie fizyczne; cierpienia, dolegliwości, wady, zmiany fizyczne
  • fizyczny i psychiczny, fizyczny i umysłowy; emocjonalny i fizyczny, intelektualny i fizyczny

Cytaty

Baarle wyposaża bohaterki w niemal dziecięce twarze (co łatwo zauważyć, porównując je z autoportretem artystki), zachowując przy tym nienaganne, szczupłe sylwetki, których rozwój fizyczny stoi na poziomie dorosłych kobiet.

źródło: NKJP: Paweł Sasko: Dziewczyna z rybą, Esensja, 2008-10

Stan fizyczny aktora poprawia się bardzo powoli i trudno dziś przewidzieć na ile może on odzyskać sprawność fizyczną.

źródło: NKJP: kk: Pierwsze kroki Supermana, Wieczór Wybrzeża, 1998-05-09

O zaletach zielonej herbaty nikogo nie trzeba przekonywać. [...] Korzeń tej rośliny uważany jest za uniwersalny lek, źródło energii, dzięki której wzrasta kondycja fizyczna i psychiczna.

źródło: NKJP: (KAP, KARO): Domowa kawiarnia, Dziennik Zachodni, 2006-02-09

Gdyby nie fizyczne dolegliwości, sprawa dziecka byłaby dla niej czystą abstrakcją.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Coraz szersze grono zachodnich lekarzy naturalistów uważa, że każdy z nas powinien nauczyć się [...] samodiagnozowania na podstawie emocji oraz pierwszych fizycznych objawów choroby.

źródło: NKJP: Nina Grella: Wsłuchaj się w swoje ciało, Dziennik Zachodni, 2006-06-23

6. pociąg

Definicja

dotyczący życia seksualnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cielesny, płciowy, seksualny

Połączenia

  • pociąg, wstręt; kontakt, związek fizyczny; atrakcyjność, bliskość, miłość fizyczna; pożycie, współżycie, zbliżenie fizyczne

Cytaty

W pracy nikt nie wiedział, że piję, nikt tam nie widział mnie pijanego, przestałem odczuwać pociąg fizyczny, zanikał, w miarę jak piłem, i szyłem świadomie coraz gorzej.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Dla mnie miłość to uczucie, ale nie objawiające się poprzez popęd fizyczny czy rozładowanie swoich emocji. Miłość to uczucie dojrzałe [...].

źródło: Internet: adonai.pl/milosc/?id=konkurs&action=2

[...] opowiedział nam, że w tradycji żydowskiej miłość fizyczna była traktowana jako akt religijny, jako doczłowieczanie. W przeciwieństwie do tradycji chrześcijańskiej, gdzie miłość fizyczna jest bardzo represjonowana.

źródło: NKJP: Anna Dziewit, Agnieszka Drotkiewicz: Teoria trutnia i inne, 2009

Z dnia na dzień rozbudzało się w nim olbrzymie fizyczne pożądanie nie ciała, nie erotycznych awantur – gorzkich, leniwych piersi, ud chłodnych i gładkich jak dotyk muślinu – ale samej jej obecności. Głosu, spojrzenia, ruchów rąk.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

Pozostało jeszcze coś do powiedzenia, ale nie było już słów, tylko fizyczna żądza.

źródło: Internet: Lisa Unger: Piękne kłamstwa (books.google.pl)

7. praca

Definicja

związany z pracą wymagającą siły i użycia mięśni

Noty o użyciu

Używane często w znaczeniu ‘pracownik fizyczny', 'robotnik fizyczny’.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

antonimy:  umysłowy

Połączenia

  • pracownik, robotnik fizyczny; praca fizyczna

Cytaty

[...] w duszpasterstwie bywa syn znanego literata [...], obecnie zatrudniony jako pracownik fizyczny w Hucie im. Lenina.

źródło: NKJP: Marek Harny: Zdrajca, 2007

Zofia Lewandowska była robotnicą fizyczną. Po ukończeniu kursu dla księgowych została awansowana na referenta finansowego.

źródło: NKJP: Krzysztof Smura, Agnieszka Nabzdyk, ag: W dawnym Poznaniu, Gazeta Poznańska, 2002-04-06

Później, na studiach Breavman odbywa pokutę przez pracę fizyczną, ale w końcu ucieka do Nowego Jorku.

źródło: NKJP: MAZ: Inny Cohen, Gazeta Poznańska, 2003-07-11

Inaczej powinna zaprezentować się osoba ubiegająca się o etat sprzątaczki, ekspedientki, kucharki, pracownika fizycznego, a inaczej poszukująca pracy w banku, urzędzie, jakiejś instytucji, gdzie będzie pełnić reprezentacyjną funkcję.

źródło: NKJP: Justyna Cyrus: Schludnie i czysto, Dziennik Zachodni, 2001-08-07

Dowiedzieliśmy się też, że być może za dwa lata gmina będzie dysponować miejscami pracy także dla robotników fizycznych. Póki co szansę na zatrudnienie mają młodzi i ambitni studenci.

źródło: NKJP: Marcin Sitko: Nie rozdają ryb, dają za to wędki, Dziennik Zachodni, 2004-08-18

8. trening

Definicja

dotyczący sprawności sportowej ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • ruch, sprawdzian, test, trening, wysiłek fizyczny; dyspozycja, forma, kondycja, przewaga, sprawność, tężyzna, wydolność, wytrzymałość fizyczna; przygotowanie, wychowanie fizyczne; ćwiczenia fizyczne
  • fizyczny i techniczny

Cytaty

Przed byłą zawodniczką jest jeszcze obrona pracy licencjackiej. Pisze o kulturze fizycznej osób pozbawionych wolności na podstawie „jej” zakładu.

źródło: NKJP: Adrian Karpeta: Kruszyna teraz za kratami, Dziennik Zachodni, 2004-03-19

Uczniowie korzystać będą z osobnych szatni i toalet dla dziewcząt i chłopców, zajęcia wychowania fizycznego będą obejmowały także godziny spędzone na siłowni.

źródło: NKJP: VLAD: Trwają ostatnie prace wykończeniowe, Gazeta Poznańska, 2001-09-28

Kto dziś pamięta o czymś takim jak rekreacja? Nie ma branżowych mistrzostw kraju, jak kiedyś np. budowlańców. A szkoda, bo nic już nie mobilizuje ludzi do fizycznego wysiłku.

źródło: NKJP: LEM, Czytelnicy: Druga strona medalu, Gazeta Poznańska, 2002-07-29

Miał duży dar przekonywania, bo po jego pogawędce i przyjrzeniu się ich fizycznej sprawności uczniów, zanotował nazwiska 20 i zachęcił ich do uprawiania szermierki.

źródło: NKJP: Andrzej Azyan: Ateńskie przymiarki, Dziennik Zachodni, 2004-01-23

9. przymus

Definicja

związany z użyciem siły mięśni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  psychiczny

Połączenia

  • atak, przymus fizyczny; agresja, presja, przemoc fizyczna; kary, tortury fizyczne
  • fizyczny i psychiczny
  • fizyczne znęcanie się

Cytaty

[...] pijany osobnik [...] zaczął oddalać się z miejsca naruszenia przepisów: Wobec takiej postawy wyżej wymienionego zmuszony byłem zastosować przymus fizyczny, a to celem doprowadzenia do izby zatrzymań.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Cudowna melina, 1988

Dziewczęta w konfliktowych sytuacjach rzadko używają fizycznej przemocy. Potrafią jednak perfidnie, okrutnie i uparcie dręczyć przeciwników psychicznie.

źródło: NKJP: Jolanta Talarczyk: Tato, on mnie bije!, Dziennik Zachodni, 2004-01-13

Prokuratura nie kwestionuje wysokości kary, ale domagać się będzie uznania przez sąd drugiego z zarzutów – fizycznego znęcania się nad żoną.

źródło: NKJP: Michał Wiśniewski: Brudne sprawy Leszka B., Gazeta Poznańska, 2002-11-09

Przetrzymał rok ograniczenia snu oraz posiłków, a ponadto brutalnych psychicznych i fizycznych tortur, które miały zmusić go do składania zeznań [...].

źródło: Internet: pl.wikipedia.org/wiki

W omawianym rozkazie powołano się tylko na przypadki stosowania presji fizycznej i psychicznej, ale to bynajmniej nie rozwiązywało problemu eliminacji metod przymusu w pracy śledczej.

źródło: Organa informacji Wojska Polskiego w latach 1943-1956. Kontrwywiad wojskowy, 2007 (books.google.pl)

10. obecność

Definicja

realny i postrzegalny zmysłowo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Połączenia

  • fizyczny kontakt; fizyczna obecność; możliwość, niemożliwość

Cytaty

Różnica między nami polegała na tym, że ja tęskniłem do realnej Polski, potrzebowałem fizycznego kontaktu z Krajem.

źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Zawsze wiedziałem, że kiedyś tu wrócę, Gazeta Wyborcza, 1993-08-21

Gospodarstwo rolne wymaga codziennej fizycznej obecności rolnika.

źródło: NKJP: Włodzimierz Puliński: Rolnictwo rodzinne w Polsce od gospodarki nakazowo-rozdzielczej do rynkowej, 2000

Są ludzie, którzy uważają, że wszystko dzieje się bez naszego udziału i kontroli i nie mamy fizycznej możliwości kontrolowania czegokolwiek.

źródło: NKJP: Nikodem Marszałek: Odrodzenie Feniksa, 2008

[...] współczesny Kraków trudno wyobrazić sobie bez Andrzeja Sikorowskiego i Grzegorza Turnaua. Ich piosenki mówią o krakowskiej rzeczywistości tej fizycznej i tej duchowej.

źródło: NKJP: rek: Stolica na Brackiej, Nasze Miasto Kraków, 2002-12-05

Frazeologizmy

geografia fizyczna
kultura fizyczna
mapa fizyczna
osoba fizyczna
Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json