UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ucałować

Chronologizacja

SStp, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. całować

1. w policzek

Definicja

dotykając wargami, okazać komuś sympatię, szacunek lub miłość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pocałować

Połączenia

  • ucałować ciocię, córkę, dziecko, dziewczynę, mamę, ojca, syna, ukochaną; dłoń, rękę
  • ucałować na pożegnanie, na przywitanie
  • ucałować w oba policzki, w policzek, w usta
  • ucałować z atencją
  • ucałować ceremonialnie, głośno, serdecznie
  • objąć i ucałować, rzucić się na szyję i ucałować, uściskać i ucałować

Cytaty

Wdówka, klasnąwszy w dłonie, jeszcze raz objęła i ucałowała Jaśka, po czym, rozpalając ogień pod blachą, zabrała się do skubania kury.

źródło: KWSJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1968

Delikatnie ucałowała go w usta, pogłaskała po włosach.

źródło: KWSJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Ucałowałem żonę ze szczęścia i czym prędzej wziąłem zaliczkę.

źródło: KWSJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Królewicz ucałował dłoń ojca i obiecawszy, że wróci najszybciej, jak będzie mógł, wsiadł na statek kupiecki zmierzający do Egiptu.

źródło: KWSJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

- Jak to dobrze, że wreszcie jesteś - powitała mnie ciotka. […] - Daj, niech cię ucałuję.

źródło: KWSJP: Władysław Ogrodziński: Ulica zwana Bystrą, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ucałuję
ucałujemy
2 os. ucałujesz
ucałujecie
3 os. ucałuje
ucałują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ucałowałem
+(e)m ucałował
ucałowałam
+(e)m ucałowała
ucałowałom
+(e)m ucałowało
ucałowaliśmy
+(e)śmy ucałowali
ucałowałyśmy
+(e)śmy ucałowały
2 os. ucałowałeś
+(e)ś ucałował
ucałowałaś
+(e)ś ucałowała
ucałowałoś
+(e)ś ucałowało
ucałowaliście
+(e)ście ucałowali
ucałowałyście
+(e)ście ucałowały
3 os. ucałował
ucałowała
ucałowało
ucałowali
ucałowały

bezosobnik: ucałowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ucałujmy
2 os. ucałuj
ucałujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ucałowałbym
bym ucałował
ucałowałabym
bym ucałowała
ucałowałobym
bym ucałowało
ucałowalibyśmy
byśmy ucałowali
ucałowałybyśmy
byśmy ucałowały
2 os. ucałowałbyś
byś ucałował
ucałowałabyś
byś ucałowała
ucałowałobyś
byś ucałowało
ucałowalibyście
byście ucałowali
ucałowałybyście
byście ucałowały
3 os. ucałowałby
by ucałował
ucałowałaby
by ucałowała
ucałowałoby
by ucałowało
ucałowaliby
by ucałowali
ucałowałyby
by ucałowały

bezosobnik: ucałowano by

bezokolicznik: ucałować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ucałowawszy

gerundium: ucałowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ucałowanie
ucałowania
D. ucałowania
ucałowań
C. ucałowaniu
ucałowaniom
B. ucałowanie
ucałowania
N. ucałowaniem
ucałowaniami
Ms. ucałowaniu
ucałowaniach
W. ucałowanie
ucałowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: ucałowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ucałowany
ucałowany
ucałowany
ucałowane
ucałowana
D. ucałowanego
ucałowanego
ucałowanego
ucałowanego
ucałowanej
C. ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanej
B. ucałowanego
ucałowanego
ucałowany
ucałowane
ucałowaną
N. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowaną
Ms. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ucałowani
ucałowani
ucałowane
ucałowane
D. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
C. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
B. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowane
N. ucałowanymi
ucałowanymi
ucałowanymi
ucałowanymi
Ms. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych

odpowiednik aspektowy: całować

Składnia

Rzosobowy + ucałować +
KOGO/CO + (GDZIE)

2. krucyfiks

Definicja

dotknięciem warg okazać cześć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pocałować

Połączenia

  • ucałować krucyfiks, pierścień, rany Zbawiciela, rąbek sukni, relikwie, różaniec, stułę, sztandar, ziemię
  • ucałować z namaszczeniem, z pokorą
  • ucałować nabożnie
  • uklęknąć i ucałować

Cytaty

Pielgrzymi wchodzą kolejno, by ucałować grobowy kamień.

źródło: KWSJP: Mieczysław Gogacz: On ma wzrastać, 1962

Ksiądz dalej modlił się, pomrukując gorliwie w pewnych momentach, wreszcie założył kolorową wstążeczką jedną ze stron, ucałował brzeg książki i zamknął ją głośno jak wieko szkatuły.

źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Jeden z nich, starszy siwy ksiądz, przyklęknął i ucałował pierścień kardynała [...].

źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Wyczerpać morze, 1972

Ucałowała grecki krzyż relikwiarza.

źródło: KWSJP: Franciszek Fenikowski: Długie morze, 1963

Po wejściu do izby proboszcz kładł na stół swój krzyż i odmawiał modlitwę. Kropił mieszkanie, a na końcu dawał wszystkim krzyż do ucałowania.

źródło: KWSJP: Jolanta Flach: Jak to drzewiej pod Babią Górą bywało, Tygodnik Podhalański, 2000, nr 1

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ucałuję
ucałujemy
2 os. ucałujesz
ucałujecie
3 os. ucałuje
ucałują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ucałowałem
+(e)m ucałował
ucałowałam
+(e)m ucałowała
ucałowałom
+(e)m ucałowało
ucałowaliśmy
+(e)śmy ucałowali
ucałowałyśmy
+(e)śmy ucałowały
2 os. ucałowałeś
+(e)ś ucałował
ucałowałaś
+(e)ś ucałowała
ucałowałoś
+(e)ś ucałowało
ucałowaliście
+(e)ście ucałowali
ucałowałyście
+(e)ście ucałowały
3 os. ucałował
ucałowała
ucałowało
ucałowali
ucałowały

bezosobnik: ucałowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ucałujmy
2 os. ucałuj
ucałujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ucałowałbym
bym ucałował
ucałowałabym
bym ucałowała
ucałowałobym
bym ucałowało
ucałowalibyśmy
byśmy ucałowali
ucałowałybyśmy
byśmy ucałowały
2 os. ucałowałbyś
byś ucałował
ucałowałabyś
byś ucałowała
ucałowałobyś
byś ucałowało
ucałowalibyście
byście ucałowali
ucałowałybyście
byście ucałowały
3 os. ucałowałby
by ucałował
ucałowałaby
by ucałowała
ucałowałoby
by ucałowało
ucałowaliby
by ucałowali
ucałowałyby
by ucałowały

bezosobnik: ucałowano by

bezokolicznik: ucałować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ucałowawszy

gerundium: ucałowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ucałowanie
ucałowania
D. ucałowania
ucałowań
C. ucałowaniu
ucałowaniom
B. ucałowanie
ucałowania
N. ucałowaniem
ucałowaniami
Ms. ucałowaniu
ucałowaniach
W. ucałowanie
ucałowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: ucałowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ucałowany
ucałowany
ucałowany
ucałowane
ucałowana
D. ucałowanego
ucałowanego
ucałowanego
ucałowanego
ucałowanej
C. ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanej
B. ucałowanego
ucałowanego
ucałowany
ucałowane
ucałowaną
N. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowaną
Ms. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ucałowani
ucałowani
ucałowane
ucałowane
D. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
C. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
B. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowane
N. ucałowanymi
ucałowanymi
ucałowanymi
ucałowanymi
Ms. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych

odpowiednik aspektowy: całować

Składnia

Rzosobowy + ucałować +
CO

3. od kogoś

Definicja

przekazać serdeczne pozdrowienie za czyimś pośrednictwem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

  • ucałuj ciocię, dzieci, mamę
  • ucałuj ode mnie, od nas wszystkich

Cytaty

Pozdrów ode mnie wszystkich i ucałuj panią Kazię, jak ją zobaczysz.

źródło: KWSJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Aniu kochana, nie martw się niepotrzebnie i ucałuj ode mnie wszystkie dzieciaki i Marka.

źródło: KWSJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

Ucałuj od nas wszystkich swoich serdecznie.

źródło: KWSJP: Hanna Ożogowska: Dziewczyna i chłopak czyli heca na 14 fajerek, 1978

Bóg Cię błogosław, synu najdroższy, Janusza ucałuj i sprawujcie się tam dobrze.

źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ucałuję
ucałujemy
2 os. ucałujesz
ucałujecie
3 os. ucałuje
ucałują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ucałowałem
+(e)m ucałował
ucałowałam
+(e)m ucałowała
ucałowałom
+(e)m ucałowało
ucałowaliśmy
+(e)śmy ucałowali
ucałowałyśmy
+(e)śmy ucałowały
2 os. ucałowałeś
+(e)ś ucałował
ucałowałaś
+(e)ś ucałowała
ucałowałoś
+(e)ś ucałowało
ucałowaliście
+(e)ście ucałowali
ucałowałyście
+(e)ście ucałowały
3 os. ucałował
ucałowała
ucałowało
ucałowali
ucałowały

bezosobnik: ucałowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ucałujmy
2 os. ucałuj
ucałujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ucałowałbym
bym ucałował
ucałowałabym
bym ucałowała
ucałowałobym
bym ucałowało
ucałowalibyśmy
byśmy ucałowali
ucałowałybyśmy
byśmy ucałowały
2 os. ucałowałbyś
byś ucałował
ucałowałabyś
byś ucałowała
ucałowałobyś
byś ucałowało
ucałowalibyście
byście ucałowali
ucałowałybyście
byście ucałowały
3 os. ucałowałby
by ucałował
ucałowałaby
by ucałowała
ucałowałoby
by ucałowało
ucałowaliby
by ucałowali
ucałowałyby
by ucałowały

bezosobnik: ucałowano by

bezokolicznik: ucałować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ucałowawszy

gerundium: ucałowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ucałowanie
ucałowania
D. ucałowania
ucałowań
C. ucałowaniu
ucałowaniom
B. ucałowanie
ucałowania
N. ucałowaniem
ucałowaniami
Ms. ucałowaniu
ucałowaniach
W. ucałowanie
ucałowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: ucałowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ucałowany
ucałowany
ucałowany
ucałowane
ucałowana
D. ucałowanego
ucałowanego
ucałowanego
ucałowanego
ucałowanej
C. ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanemu
ucałowanej
B. ucałowanego
ucałowanego
ucałowany
ucałowane
ucałowaną
N. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowaną
Ms. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ucałowani
ucałowani
ucałowane
ucałowane
D. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
C. ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
ucałowanym
B. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowane
N. ucałowanymi
ucałowanymi
ucałowanymi
ucałowanymi
Ms. ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych
ucałowanych

Inne uwagi

Zwykle 2 os. tr. rozk.

Składnia

Rzosobowy + ucałować +
KOGO + (od KOGO)

Frazeologizmy

ktoś ucałował z dubeltówki kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 07.10.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json