Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *pojiti 'powodować, że ktoś lub coś pije, dawać pić'
1. konie
Definicja
Wymowa
[po-ić] lub pot. [pojić]
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | sycić, zaspokajać |
Połączenia
- poić dziecko, chorego, gości, niemowlęta; spragnionych; cielęta, gęsi, konie, kozy, krowy, kury, owce, świnie, wielbłądy; zwierzęta
- poić alkoholem, glukozą, herbatą, mlekiem, piwem, rumiankiem, sokiem, szampanem, winem, wodą, wódką; naparem, wywarem z czegoś, ziółkami
- poić cierpliwie, obficie, ostrożnie, rzadko, spokojnie, troskliwie; raz po raz
- poić przy studni
- poić jak dziecko
- chcieć, móc, musieć, próbować, zacząć poić
- poić i doić, poić i wyprowadzać na pastwisko; czyścić i poić, karmić i poić, żywić i poić
Cytaty
|
Nie wiem, co byśmy poczęli bez wody, gdyby nie ta stara żelazna pompa na ulicy przed naszym domem. Przez całe lata tylko furmani i przejezdni chłopi poili przy niej swoje konie. źródło: KWSJP: Witold Szołginia: Dom pod Żelaznym Lwem, 1989 |
|
|
Pani Barbara znalazła go dwa tygodnie temu na strychu [...]. Od tego czasu opiekuje się nim jak dzieckiem. Poi go mlekiem ze strzykawki, z kawałka lisiego ogona zrobiła mu przytulankę. źródło: NKJP: Mirosława Książek: Położna wśród dalii, Dziennik Zachodni, 2003-10-03 |
|
|
Podniosłem go, a ona poiła chorego łyżeczką, zanurzaną w szklance z rubinowym płynem. źródło: KWSJP: Władysław Ogrodziński: Ulica zwana Bystrą, 1985 |
|
|
Przewoźnik okpił nas nielicho, podczas gdy na Thirassii przyjęto obcych ludzi jak swoich, karmiono i pojono. źródło: KWSJP: Jan Mar: Powrót do kolebki, 1976 |
|
|
Cały ten krajobraz przypominał mu gospodarstwo jednego z dalszych krewnych tam, gdzie, [...] spędzał dwukrotnie wakacje. Ten sam ryk bydła, skrzypienie żurawi i krzątanie się służby przy pojeniu bydła. źródło: KWSJP: Włodzimierz Kowalski: Zakręt '44, 1985 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poję |
poimy |
|||
| 2 os. |
poisz |
poicie |
|||
| 3 os. |
poi |
poją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poiłem +(e)m poił |
poiłam +(e)m poiła |
poiłom +(e)m poiło |
poiliśmy +(e)śmy poili |
poiłyśmy +(e)śmy poiły |
| 2 os. |
poiłeś +(e)ś poił |
poiłaś +(e)ś poiła |
poiłoś +(e)ś poiło |
poiliście +(e)ście poili |
poiłyście +(e)ście poiły |
| 3 os. |
poił |
poiła |
poiło |
poili |
poiły |
bezosobnik: pojono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę poił będę poić |
będę poiła będę poić |
będę poiło będę poić |
będziemy poili będziemy poić |
będziemy poiły będziemy poić |
| 2 os. |
będziesz poił będziesz poić |
będziesz poiła będziesz poić |
będziesz poiło będziesz poić |
będziecie poili będziecie poić |
będziecie poiły będziecie poić |
| 3 os. |
będzie poił będzie poić |
będzie poiła będzie poić |
będzie poiło będzie poić |
będą poili będą poić |
będą poiły będą poić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pójmy |
|
| 2 os. |
pój |
pójcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poiłbym bym poił |
poiłabym bym poiła |
poiłobym bym poiło |
poilibyśmy byśmy poili |
poiłybyśmy byśmy poiły |
| 2 os. |
poiłbyś byś poił |
poiłabyś byś poiła |
poiłobyś byś poiło |
poilibyście byście poili |
poiłybyście byście poiły |
| 3 os. |
poiłby by poił |
poiłaby by poiła |
poiłoby by poiło |
poiliby by poili |
poiłyby by poiły |
bezosobnik: pojono by
bezokolicznik: poić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
pojąc
gerundium: pojenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pojenie |
pojenia |
| D. | pojenia |
pojeń |
| C. | pojeniu |
pojeniom |
| B. | pojenie |
pojenia |
| N. | pojeniem |
pojeniami |
| Ms. | pojeniu |
pojeniach |
| W. | pojenie |
pojenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: pojący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojący |
pojący |
pojący |
pojące |
pojąca |
| D. | pojącego |
pojącego |
pojącego |
pojącego |
pojącej |
| C. | pojącemu |
pojącemu |
pojącemu |
pojącemu |
pojącej |
| B. | pojącego |
pojącego |
pojący |
pojące |
pojącą |
| N. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącą |
| Ms. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojący |
pojący |
pojące |
pojące |
| D. | pojących |
pojących |
pojących |
pojących |
| C. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
| B. | pojących |
pojących |
pojących |
pojące |
| N. | pojącymi |
pojącymi |
pojącymi |
pojącymi |
| Ms. | pojących |
pojących |
pojących |
pojących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: pojony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojony |
pojony |
pojony |
pojone |
pojona |
| D. | pojonego |
pojonego |
pojonego |
pojonego |
pojonej |
| C. | pojonemu |
pojonemu |
pojonemu |
pojonemu |
pojonej |
| B. | pojonego |
pojonego |
pojony |
pojone |
pojoną |
| N. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojoną |
| Ms. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojeni |
pojeni |
pojone |
pojone |
| D. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojonych |
| C. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
| B. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojone |
| N. | pojonymi |
pojonymi |
pojonymi |
pojonymi |
| Ms. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojonych |
odpowiednik aspektowy: napoić
Składnia
| Rzosobowy | + | poić | + |
KOGO +
(CZYM)
|
2. oczy
Definicja
Wymowa
[po-ić] lub pot. [pojić]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | delektować się, lubować się | |
| hiperonimy: | sycić, zaspokajać |
Połączenia
- poić oczy, uszy
- poić ciszą, urokiem czegoś
- poić długo
Cytaty
|
Rozeznawał szerokie horyzonty, [...] poił ucho ciszą polskiej wsi, gonił oczyma za rozrzuconymi w nieładzie domkami. źródło: KWSJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946 |
|
|
Zrobił krok i sam stanął w środku świetlistego kręgu: długo poił oczy niewysłowionym urokiem wspaniałego, soczystego błękitu. źródło: KWSJP: Teodor Parnicki: Srebrne orły, 1945 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poję |
poimy |
|||
| 2 os. |
poisz |
poicie |
|||
| 3 os. |
poi |
poją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poiłem +(e)m poił |
poiłam +(e)m poiła |
poiłom +(e)m poiło |
poiliśmy +(e)śmy poili |
poiłyśmy +(e)śmy poiły |
| 2 os. |
poiłeś +(e)ś poił |
poiłaś +(e)ś poiła |
poiłoś +(e)ś poiło |
poiliście +(e)ście poili |
poiłyście +(e)ście poiły |
| 3 os. |
poił |
poiła |
poiło |
poili |
poiły |
bezosobnik: pojono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę poił będę poić |
będę poiła będę poić |
będę poiło będę poić |
będziemy poili będziemy poić |
będziemy poiły będziemy poić |
| 2 os. |
będziesz poił będziesz poić |
będziesz poiła będziesz poić |
będziesz poiło będziesz poić |
będziecie poili będziecie poić |
będziecie poiły będziecie poić |
| 3 os. |
będzie poił będzie poić |
będzie poiła będzie poić |
będzie poiło będzie poić |
będą poili będą poić |
będą poiły będą poić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pójmy |
|
| 2 os. |
pój |
pójcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poiłbym bym poił |
poiłabym bym poiła |
poiłobym bym poiło |
poilibyśmy byśmy poili |
poiłybyśmy byśmy poiły |
| 2 os. |
poiłbyś byś poił |
poiłabyś byś poiła |
poiłobyś byś poiło |
poilibyście byście poili |
poiłybyście byście poiły |
| 3 os. |
poiłby by poił |
poiłaby by poiła |
poiłoby by poiło |
poiliby by poili |
poiłyby by poiły |
bezosobnik: pojono by
bezokolicznik: poić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
pojąc
gerundium: pojenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pojenie |
pojenia |
| D. | pojenia |
pojeń |
| C. | pojeniu |
pojeniom |
| B. | pojenie |
pojenia |
| N. | pojeniem |
pojeniami |
| Ms. | pojeniu |
pojeniach |
| W. | pojenie |
pojenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: pojący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojący |
pojący |
pojący |
pojące |
pojąca |
| D. | pojącego |
pojącego |
pojącego |
pojącego |
pojącej |
| C. | pojącemu |
pojącemu |
pojącemu |
pojącemu |
pojącej |
| B. | pojącego |
pojącego |
pojący |
pojące |
pojącą |
| N. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącą |
| Ms. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojący |
pojący |
pojące |
pojące |
| D. | pojących |
pojących |
pojących |
pojących |
| C. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
| B. | pojących |
pojących |
pojących |
pojące |
| N. | pojącymi |
pojącymi |
pojącymi |
pojącymi |
| Ms. | pojących |
pojących |
pojących |
pojących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: pojony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojony |
pojony |
pojony |
pojone |
pojona |
| D. | pojonego |
pojonego |
pojonego |
pojonego |
pojonej |
| C. | pojonemu |
pojonemu |
pojonemu |
pojonemu |
pojonej |
| B. | pojonego |
pojonego |
pojony |
pojone |
pojoną |
| N. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojoną |
| Ms. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojeni |
pojeni |
pojone |
pojone |
| D. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojonych |
| C. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
| B. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojone |
| N. | pojonymi |
pojonymi |
pojonymi |
pojonymi |
| Ms. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojonych |
odpowiednik aspektowy: napoić
Składnia
| Rzosobowy | + | poić | + |
CO +
CZYM
|
3. wódką
Definicja
Wymowa
[po-ić] lub pot. [pojić]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Połączenia
- poić piwem, wódką
Cytaty
|
Obaj bojowcy, na przemian to pojąc ich wódką, to strasząc kulą, wymuszają na nich dalszy marsz. źródło: NKJP: Krzysztof Burnetko, Witold Bereś: Marek Edelman. Życie. Po prostu, 2008 |
|
|
Podobno żyła tam już od kilku lat, dokarmiana przez miejscowe dzieciaki i pojona piwem przez lokalny lumpenproletariat. źródło: NKJP: Głowa, Usenet -- pl.hum.pisarstwo, 2003-07-02 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poję |
poimy |
|||
| 2 os. |
poisz |
poicie |
|||
| 3 os. |
poi |
poją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poiłem +(e)m poił |
poiłam +(e)m poiła |
poiłom +(e)m poiło |
poiliśmy +(e)śmy poili |
poiłyśmy +(e)śmy poiły |
| 2 os. |
poiłeś +(e)ś poił |
poiłaś +(e)ś poiła |
poiłoś +(e)ś poiło |
poiliście +(e)ście poili |
poiłyście +(e)ście poiły |
| 3 os. |
poił |
poiła |
poiło |
poili |
poiły |
bezosobnik: pojono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę poił będę poić |
będę poiła będę poić |
będę poiło będę poić |
będziemy poili będziemy poić |
będziemy poiły będziemy poić |
| 2 os. |
będziesz poił będziesz poić |
będziesz poiła będziesz poić |
będziesz poiło będziesz poić |
będziecie poili będziecie poić |
będziecie poiły będziecie poić |
| 3 os. |
będzie poił będzie poić |
będzie poiła będzie poić |
będzie poiło będzie poić |
będą poili będą poić |
będą poiły będą poić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
pójmy |
|
| 2 os. |
pój |
pójcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poiłbym bym poił |
poiłabym bym poiła |
poiłobym bym poiło |
poilibyśmy byśmy poili |
poiłybyśmy byśmy poiły |
| 2 os. |
poiłbyś byś poił |
poiłabyś byś poiła |
poiłobyś byś poiło |
poilibyście byście poili |
poiłybyście byście poiły |
| 3 os. |
poiłby by poił |
poiłaby by poiła |
poiłoby by poiło |
poiliby by poili |
poiłyby by poiły |
bezosobnik: pojono by
bezokolicznik: poić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
pojąc
gerundium: pojenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | pojenie |
pojenia |
| D. | pojenia |
pojeń |
| C. | pojeniu |
pojeniom |
| B. | pojenie |
pojenia |
| N. | pojeniem |
pojeniami |
| Ms. | pojeniu |
pojeniach |
| W. | pojenie |
pojenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: pojący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojący |
pojący |
pojący |
pojące |
pojąca |
| D. | pojącego |
pojącego |
pojącego |
pojącego |
pojącej |
| C. | pojącemu |
pojącemu |
pojącemu |
pojącemu |
pojącej |
| B. | pojącego |
pojącego |
pojący |
pojące |
pojącą |
| N. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącą |
| Ms. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojący |
pojący |
pojące |
pojące |
| D. | pojących |
pojących |
pojących |
pojących |
| C. | pojącym |
pojącym |
pojącym |
pojącym |
| B. | pojących |
pojących |
pojących |
pojące |
| N. | pojącymi |
pojącymi |
pojącymi |
pojącymi |
| Ms. | pojących |
pojących |
pojących |
pojących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: pojony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | pojony |
pojony |
pojony |
pojone |
pojona |
| D. | pojonego |
pojonego |
pojonego |
pojonego |
pojonej |
| C. | pojonemu |
pojonemu |
pojonemu |
pojonemu |
pojonej |
| B. | pojonego |
pojonego |
pojony |
pojone |
pojoną |
| N. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojoną |
| Ms. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | pojeni |
pojeni |
pojone |
pojone |
| D. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojonych |
| C. | pojonym |
pojonym |
pojonym |
pojonym |
| B. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojone |
| N. | pojonymi |
pojonymi |
pojonymi |
pojonymi |
| Ms. | pojonych |
pojonych |
pojonych |
pojonych |
Składnia
| Rzosobowy | + | poić | + |
KOGO +
CZYM
|