UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przesądzić

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. sądzić

1. wpłynąć na coś

Definicja

wpłynąć na coś w decydujący sposób

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • jakiś fakt, gol, wynik przesądził; bitwa, cena, czyjaś decyzja, obecność, postawa przesądziła; jakieś argumenty, czynniki, okoliczności przesądziły
  • przesądzić sprawę
  • przesądzić o awansie, o karierze, o kierunku przemian, o końcu czegoś, o losie, o niepowodzeniu, o porażce, o przebiegu wydarzeń, o przegranej, o przyszłości, o sukcesie, o wymiarze kary, o wyniku, o wystąpieniu z partii, o zwycięstwie, o życiowym wyborze, o życiu

Cytaty

[…] było to wydarzenie, które przesądziło o całym późniejszym życiu Saszy.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Z Lodu powstałeś, w Lód się obrócisz, Esensja, 2007, nr 7

Nie wiadomo, czy o ocaleniu młodzieńca przesądził jego wiek, uroda, męstwo czy tylko kaprys Skumanda. Kronikarz utrzymywał, że odwaga, którą dorównał słynnemu przeciwnikowi i wzbudził jego podziw.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007

Wahałam się, czy nie pojechać na ten czas do Polski, ale cena biletu lotniczego przesądziła sprawę.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Dziś […] sąd wysłucha biegłych lekarzy. Być może ich opinia przesądzi, czy Leszek C., uznawany za szefa grupy, wyjdzie na wolność.

źródło: NKJP: Izabela Czuban: Sąd ma zgryz, Gazeta Wrocławska, 2002-04-23

Zasadnicze dysproporcje sił przesądziły na niekorzyść Indian wynik starć, ale łatwo skóry nie sprzedali.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesądzę
przesądzimy
2 os. przesądzisz
przesądzicie
3 os. przesądzi
przesądzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesądziłem
+(e)m przesądził
przesądziłam
+(e)m przesądziła
przesądziłom
+(e)m przesądziło
przesądziliśmy
+(e)śmy przesądzili
przesądziłyśmy
+(e)śmy przesądziły
2 os. przesądziłeś
+(e)ś przesądził
przesądziłaś
+(e)ś przesądziła
przesądziłoś
+(e)ś przesądziło
przesądziliście
+(e)ście przesądzili
przesądziłyście
+(e)ście przesądziły
3 os. przesądził
przesądziła
przesądziło
przesądzili
przesądziły

bezosobnik: przesądzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesądźmy
2 os. przesądź
przesądźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesądziłbym
bym przesądził
przesądziłabym
bym przesądziła
przesądziłobym
bym przesądziło
przesądzilibyśmy
byśmy przesądzili
przesądziłybyśmy
byśmy przesądziły
2 os. przesądziłbyś
byś przesądził
przesądziłabyś
byś przesądziła
przesądziłobyś
byś przesądziło
przesądzilibyście
byście przesądzili
przesądziłybyście
byście przesądziły
3 os. przesądziłby
by przesądził
przesądziłaby
by przesądziła
przesądziłoby
by przesądziło
przesądziliby
by przesądzili
przesądziłyby
by przesądziły

bezosobnik: przesądzono by

bezokolicznik: przesądzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przesądziwszy

gerundium: przesądzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przesądzenie
przesądzenia
D. przesądzenia
przesądzeń
C. przesądzeniu
przesądzeniom
B. przesądzenie
przesądzenia
N. przesądzeniem
przesądzeniami
Ms. przesądzeniu
przesądzeniach
W. przesądzenie
przesądzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przesądzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przesądzony
przesądzony
przesądzony
przesądzone
przesądzona
D. przesądzonego
przesądzonego
przesądzonego
przesądzonego
przesądzonej
C. przesądzonemu
przesądzonemu
przesądzonemu
przesądzonemu
przesądzonej
B. przesądzonego
przesądzonego
przesądzony
przesądzone
przesądzoną
N. przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzoną
Ms. przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przesądzeni
przesądzeni
przesądzone
przesądzone
D. przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
C. przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
B. przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
przesądzone
N. przesądzonymi
przesądzonymi
przesądzonymi
przesądzonymi
Ms. przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych

odpowiednik aspektowy: przesądzać

Składnia

Rznieżywotny + przesądzić +
o CZYM
Rznieżywotny + przesądzić +
CO
Rznieżywotny + przesądzić +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. przewidzieć

Definicja

przewidzieć z dużym prawdopodobieństwem

Noty o użyciu

Zwykle z przeczeniem.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • trudno przesądzić
  • nie można, nie móc, nie sposób przesądzić

Cytaty

Hitler powiada: „[…] nie można dziś przesądzić stanowiska włoskiego w sprawie Austrii. Będzie to zależne od tego, czy Duce w momencie pochłonięcia Austrii będzie jeszcze żył, czy nie”.

źródło: NKJP: Stanisław Cat-Mackiewicz: Polityka Becka, 2009

Gen. Komorowski zakładał wprawdzie, iż miasto […] szybko znajdzie się w rękach żołnierzy AK, nie mógł jednak przesądzić, że tak się stanie i że cele przez niego wskazane zostaną zdobyte w pierwszym, decydującym ataku.

źródło: NKJP: Eugeniusz Duraczyński: Rząd polski na uchodźstwie1939-1345: organizacja, personalia, polityka, 1993

Na razie jednak trudno przesądzić, czy prokuratura postawi zarzuty.

źródło: NKJP: (rk): Kto pchnął nożem?, Dziennik Łódzki, 2007-01-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesądzę
przesądzimy
2 os. przesądzisz
przesądzicie
3 os. przesądzi
przesądzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesądziłem
+(e)m przesądził
przesądziłam
+(e)m przesądziła
przesądziłom
+(e)m przesądziło
przesądziliśmy
+(e)śmy przesądzili
przesądziłyśmy
+(e)śmy przesądziły
2 os. przesądziłeś
+(e)ś przesądził
przesądziłaś
+(e)ś przesądziła
przesądziłoś
+(e)ś przesądziło
przesądziliście
+(e)ście przesądzili
przesądziłyście
+(e)ście przesądziły
3 os. przesądził
przesądziła
przesądziło
przesądzili
przesądziły

bezosobnik: przesądzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesądźmy
2 os. przesądź
przesądźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesądziłbym
bym przesądził
przesądziłabym
bym przesądziła
przesądziłobym
bym przesądziło
przesądzilibyśmy
byśmy przesądzili
przesądziłybyśmy
byśmy przesądziły
2 os. przesądziłbyś
byś przesądził
przesądziłabyś
byś przesądziła
przesądziłobyś
byś przesądziło
przesądzilibyście
byście przesądzili
przesądziłybyście
byście przesądziły
3 os. przesądziłby
by przesądził
przesądziłaby
by przesądziła
przesądziłoby
by przesądziło
przesądziliby
by przesądzili
przesądziłyby
by przesądziły

bezosobnik: przesądzono by

bezokolicznik: przesądzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przesądziwszy

gerundium: przesądzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przesądzenie
przesądzenia
D. przesądzenia
przesądzeń
C. przesądzeniu
przesądzeniom
B. przesądzenie
przesądzenia
N. przesądzeniem
przesądzeniami
Ms. przesądzeniu
przesądzeniach
W. przesądzenie
przesądzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przesądzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przesądzony
przesądzony
przesądzony
przesądzone
przesądzona
D. przesądzonego
przesądzonego
przesądzonego
przesądzonego
przesądzonej
C. przesądzonemu
przesądzonemu
przesądzonemu
przesądzonemu
przesądzonej
B. przesądzonego
przesądzonego
przesądzony
przesądzone
przesądzoną
N. przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzoną
Ms. przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przesądzeni
przesądzeni
przesądzone
przesądzone
D. przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
C. przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
przesądzonym
B. przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
przesądzone
N. przesądzonymi
przesądzonymi
przesądzonymi
przesądzonymi
Ms. przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych
przesądzonych

odpowiednik aspektowy: przesądzać

Składnia

Rzosobowy + przesądzić +
CO
Rzosobowy + przesądzić +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

3. stwierdzić

Definicja

wypowiedzieć się o czymś pewnie i stanowczo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • nie można, nie móc, nie sposób przesądzić

Cytaty

Nie sposób przesądzić, co Magdę przede wszystkim uratowało: czy zdobyta w trudnym dzieciństwie odporność czy wcześnie i trafnie dobrany obiekt miłości, która okazała się szczęśliwa i trwała.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Trudno oczywiście przesądzić, kto pierwszy zaczął. Natomiast jest pewne, że zasiane ziarna okrucieństwa i pogardy dla śmierci, kultura gwałtu i przemocy znakomicie się rozwinęły. Wojna uświęcała przemoc jako sposób rozwiązywania konfliktów i walki o władzę.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

[...] z lubością przyłożył cygaro do ucha i delikatnie obracając, posłuchał cichego trzasku ciasno zwiniętych liści. […] - Na pewno z przemytu - przesądził z miną znawcy.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

- No, to prawda, że żaden z niego Polak - przesądził Rodło.

źródło: NKJP: Marek Idczak: Słony wiatr, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesądzę
przesądzimy
2 os. przesądzisz
przesądzicie
3 os. przesądzi
przesądzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesądziłem
+(e)m przesądził
przesądziłam
+(e)m przesądziła
przesądziłom
+(e)m przesądziło
przesądziliśmy
+(e)śmy przesądzili
przesądziłyśmy
+(e)śmy przesądziły
2 os. przesądziłeś
+(e)ś przesądził
przesądziłaś
+(e)ś przesądziła
przesądziłoś
+(e)ś przesądziło
przesądziliście
+(e)ście przesądzili
przesądziłyście
+(e)ście przesądziły
3 os. przesądził
przesądziła
przesądziło
przesądzili
przesądziły

bezosobnik: przesądzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przesądźmy
2 os. przesądź
przesądźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przesądziłbym
bym przesądził
przesądziłabym
bym przesądziła
przesądziłobym
bym przesądziło
przesądzilibyśmy
byśmy przesądzili
przesądziłybyśmy
byśmy przesądziły
2 os. przesądziłbyś
byś przesądził
przesądziłabyś
byś przesądziła
przesądziłobyś
byś przesądziło
przesądzilibyście
byście przesądzili
przesądziłybyście
byście przesądziły
3 os. przesądziłby
by przesądził
przesądziłaby
by przesądziła
przesądziłoby
by przesądziło
przesądziliby
by przesądzili
przesądziłyby
by przesądziły

bezosobnik: przesądzono by

bezokolicznik: przesądzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przesądziwszy

gerundium: przesądzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przesądzenie
przesądzenia
D. przesądzenia
przesądzeń
C. przesądzeniu
przesądzeniom
B. przesądzenie
przesądzenia
N. przesądzeniem
przesądzeniami
Ms. przesądzeniu
przesądzeniach
W. przesądzenie
przesądzenia

odpowiednik aspektowy: przesądzać

Składnia

Rzosobowy + przesądzić +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Rzosobowy + przesądzić +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 22.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json