UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyssać się

Chronologizacja

1811, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyssę się
przyssiemy się
2 os. przyssiesz się
przyssiecie się
3 os. przyssie się
przyssą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyssałem się
+(e)m się przyssał
przyssałam się
+(e)m się przyssała
przyssałom się
+(e)m się przyssało
przyssaliśmy się
+(e)śmy się przyssali
przyssałyśmy się
+(e)śmy się przyssały
2 os. przyssałeś się
+(e)ś się przyssał
przyssałaś się
+(e)ś się przyssała
przyssałoś się
+(e)ś się przyssało
przyssaliście się
+(e)ście się przyssali
przyssałyście się
+(e)ście się przyssały
3 os. przyssał się
przyssała się
przyssało się
przyssali się
przyssały się

bezosobnik: przyssano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyssijmy się
2 os. przyssij się
przyssijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyssałbym się
bym się przyssał
przyssałabym się
bym się przyssała
przyssałobym się
bym się przyssało
przyssalibyśmy się
byśmy się przyssali
przyssałybyśmy się
byśmy się przyssały
2 os. przyssałbyś się
byś się przyssał
przyssałabyś się
byś się przyssała
przyssałobyś się
byś się przyssało
przyssalibyście się
byście się przyssali
przyssałybyście się
byście się przyssały
3 os. przyssałby się
by się przyssał
przyssałaby się
by się przyssała
przyssałoby się
by się przyssało
przyssaliby się
by się przyssali
przyssałyby się
by się przyssały

bezosobnik: przyssano by się

bezokolicznik: przyssać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyssawszy się

gerundium: przyssanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przyssanie się
przyssania się
D. przyssania się
przyssań się
C. przyssaniu się
przyssaniom się
B. przyssanie się
przyssania się
N. przyssaniem się
przyssaniami się
Ms. przyssaniu się
przyssaniach się
W. przyssanie się
przyssania się

Pochodzenie

Zob. ssać (pierś)

1. do piersi

Definicja

przywrzeć do czegoś na skutek różnicy ciśnienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • przyssać się do piersi, do cyca

Cytaty

Nasada piersi usiana piegami. Mam straszną ochotę przyssać się do nich wargami.

źródło: NKJP: Józef Hen: Bruliony profesora T., 2006

Z zabraniem własnej dłoni się spóźnił. Zanim pomyślał o schowaniu jej za plecy, kobieta przyssała się do niej suchymi ustami.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Niedawno wróciłem z Puszczy Białowieskiej i z przerażeniem stwierdziłem, że do mojej nogi przyssał się kleszcz.

źródło: NKJP: Adam Wajrak: Wajrak ostrzega..., Gazeta Wyborcza, 1995-04-21

Podano ośmiorniczki, sprawdzam, czy dadzą się przyssać do talerza, no bo co mam robić, nie jedząc ich z powodów estetycznych.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

[...] Liczne, drobne ząbki pozwalają im na bardzo szczelne i dokładne przyssanie się do skóry człowieka lub zwierzęcia.

źródło: NKJP: (Magi): Sublokator kleszcz, Gazeta Wrocławska, 2002-04-27

Składnia

bez ograniczeń + przyssać się +
do CZEGO + (CZYM)

2. do znajomych

Definicja

pot. 
narzucić komuś swoją obecność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyczepić się, uczepić się
antonimy:  odczepić się
hiperonimy:  narzucić się

Cytaty

O znajomych mówimy czasami, że są nienasyceni lub że chcą przyssać się do kogoś jak pijawka.

źródło: NKJP: Agnieszka Leźnicka Łoś: Nauczyć się kochać: terapia psychoanalityczna w teorii i praktyce, 2002

Następnego ranka Wolski, jak zwykle podczas spaceru, przyssał się do opozycjonisty.

źródło: NKJP: Krystian Frelichowski: Czas próby (14), Akant, 2006-12

Przyssała się do mojego dziadka, ale w końcu dostała kopa.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + przyssać się +
do KOGO

3. do kasy

Definicja

pot.  pejorat. 
uzyskać dostęp do czegoś cennego, co było trudno dostępne

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dobrać się, dorwać się

Cytaty

Krowami zajmują się maszyny, spadkobiercy dójek przyssali się do kasy.

źródło: NKJP: (X): Dójki nadal przodują, Dziennik Polski, 2000-02-04

Za wieloma spółkami stoją dawni działacze partyjni, którzy chętnie przyssaliby się do dochodowego, państwowego przedsiębiorstwa.

źródło: NKJP: Witold Gadomski: Gra w Bełchatów, Gazeta Wyborcza, 1997-05-07

Przyssanie się do paliwowego dystrybutora miało gwarantować dostatnie życie. I tak przez lata było.

źródło: NKJP: Daniel Szafruga: Oskubać orła, Gazeta Krakowska, 2004-11-18

Składnia

bez ograniczeń + przyssać się +
do CZEGO

4. do winnych

Definicja

pot.  pejorat. 
zgłosić pretensje w sprawie, która mówiącemu wydaje się nieistotna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czepić się, przyczepić się, uczepić się

Cytaty

[...] Przyssałem się natrętnie do Zygmunta Kałużyńskiego, że podał fałszywą długość ulicy Kardynała Lemoine w Paryżu, a samego purpurata przemieścił o dwa wieki.

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Przepraszam wuja Wacka, Polityka, 2001-03-17

Natychmiast przyssali się do zagranicznych turystów, którzy mieli bilety na przejazd, ale nie skasowali biletów za bagaże.

źródło: NKJP: (MST): Przysysają się do obcokrajowców, Gazeta Krakowska, 2005-01-04

Do twojej rodziny też się przyssie, nie bój się, nie daruje ci, stara pierdoła...

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Składnia

bez ograniczeń + przyssać się +
do KOGO + (że ZDANIE)

5. do jakiejś sprawy

Definicja

pot.  pejorat. 
bardzo skupić się na robieniu czegoś, co wydaje się ważne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Do pomocy humanitarnej się przyssał. W komisjach zasiada.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik, Polityka, 2004

Zauważcie, jak politycy przyssali się do naprawiania piłki.

źródło: NKJP: (X): Lustrowanie pamięci, Dziennik Polski, 2008-04-15

Składnia

bez ograniczeń + przyssać się +
do CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json