UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pług

1261, Leszek Bednarczuk, Początki i pogranicza polszczyzny, 2018

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

psł. *plugъ

z germ. *plōgaz

1. rolniczy

narzędzie rolnicze przeznaczone do orania ziemi

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

ręczny, rolniczy; drewniany, żelazny pług; pług konny, parowy; koleśny, jednoskibowy, wieloskibowy
pług i brona, pług i konie, pług i lemiesz, pług i radło
lemiesz pługa
orka pługiem
koń, wół do pługa; odkładnice do pługów
rolnik za pługiem
pług orze
ciągnąć pług
orać ziemię, przeorać odkrywkę pługiem;
zaorany pługiem
chodzić, iść za pługiem

	Jak ktoś postępuje lekkomyślnie, to nawet pracujący pług może wyrządzić mu krzywdę. źródło: NKJP: K.Kowalski: Wiejskie dzieci o pracy w gospodarstwie, Tygodnik Ciechanowski, 2008-08-27
	Ukradł z niej pług konny i skibowy, radło konne, wózek drewniany na kołach, rury kanalizacyjne o łącznej wartości 1550 złotych. źródło: ST: Pług, radło, wózek, Nakielski Czas, 2005-04-27
	Pawlik schylony, napięty, prowadził pług, pokrzykiwał od czasu do czasu, a za nimi przesuwało się stado gawronów. źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005
	Ojciec zakupił pług parowy, olbrzymie urządzenie poruszające się pomiędzy dwiema lokomobilami, które ciągnęły je za pomocą grubej liny i pasów, raz w jedną, raz w drugą stronę. Taki pług, mający pięć lemieszy, orał dziennie 30 ha. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1997
	Kacper poszedł za stodołę za swoją potrzebą i wtedy właśnie stał się świadkiem czegoś, czego w żaden sposób płazem puścić nie mógł: oto pług, którym syn Kargula orał swoje pole, podciął lemieszem spory kęs miedzy dzielącej ich pola. źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

pojazd z metalową płozą, umocowaną z przodu, służący do odgarniania śniegu

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

ciężki pług; pług odśnieżny, śnieżny; dwustronny, lemieszowy, wirnikowy, wirowy; lekki
pług i piaskarka, pług i równiarka, pług i solarka
kierowca pługa
pojazd, samochód, solarka, traktor z pługiem
pług do odśnieżania
pług chodzi, jeździ, odśnieża, pracuje, przejechał, wyjechał; przebił się, ugrzązł

	Spychacze i pługi przebijające się przez zaspy i przecierające drogi gminne i powiatowe wspiera ciężki pług wirnikowy. źródło: NKJP: Biała powódź, Dziennik Polski, 2001-12-31
	Raz tylko widziała z okna pług, atakował zaspy z przygnębiającą donkiszoterią. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005
	Przecież, na przykład na os. Nowym, godzinę po tym, jak przejechał pług, znów było półtora metra śniegu! źródło: NKJP: fig.: Biało wszędzie!, Tygodnik Podhalański, 2000
	W mieście trudno było o „czarną drogę”, w powiecie wietrzna pogoda kpiła sobie ze starań drogowców - pług rozpoczynając rundę, wracał zaraz na równie zaśnieżony teren. źródło: NKJP: (ma.w): Jazda figurowa, Nowiny Raciborskie, 2005-02-01
	W powiecie aleksandrowskim główne trasy powiatowe odśnieżało dziesięć pługów Zarządu Dróg Powiatowych. źródło: NKJP: (strz): Powiat aleksandrowski. W Ciechocinku z powodu śniegu na dachu, trzeba było ewakuować dzieci z przedszkola Wydawca: Media Regionalne sp. z o.o. II Oddział w Bydgoszczy, Gazeta Pomorska, 2010-01-11

technika prowadzenia nart umożliwiająca hamowanie, polegająca na zbliżeniu do siebie dziobów nart i oddaleniu końcówek

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

	Możemy sobie pomóc, stosując nieznaczny pług i dostawiając narty w trakcie wchodzenia w łuk. źródło: NKJP: (pg): Skręt na muldzie, Dziennik Polski, 2003-01-30
	Umiemy zmieniać kierunek jazdy, stosując tzw. pług, który też niektórzy nazywają oporem, a wchodzenie w skręty określają krystianią oporową. źródło: NKJP: Deska do deski, Dziennik Polski, 2003-01-24
	Kandydaci musieli wykonać kilka ewolucji, w tym pług i ześlizg, czyli techniki potrzebne przy zwożeniu rannych. źródło: NKJP: Druga twarz inspektora, Dziennik Polski, 2004-04-10
	Można też zjeżdżać na wprost bez pługa, a dopiero na koniec, kiedy chcemy się zatrzymać, rozszerzamy maksymalnie tyły nart. źródło: NKJP: Nie ma jak pług!, Dziennik Polski, 2003-01-20

Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2025