UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczotka

Chronologizacja

1419, SStp
Jako składnik terminu botanicznego ogrodna szczotka 'szczeć barwierska; Dipsacus fullonum L.'

Pochodzenie

psł. *ščetъka / *četъka 'coś zrobionego ze sztywnych włosów, ze szczeciny; szczotka'

Od: psł. *ščetь / *četь 'włosy, sierść, szczecina', z przyr. *-ъka. Por. szczecina

1. do włosów

Definicja

przyrząd składający się z oprawki z przyczepionym pionowo do niej włosiem, szczeciną lub drutem, służący do zamiatania, czyszczenia albo wygładzania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Połączenia

druciana, metalowa; okrągła; miękka, twarda, ostra szczotka; szczotka klozetowa, malarska
szczotka do butelki, do sedesu, do ubrania, do włosów, do zębów; do czesania, do czyszczenia, do mycia, do szorowania, do zamiatania
szczotka od odkurzacza
szczotka na kiju
szczotka i grzebień, szczotka i pasta, szczotka i suszarka,; szczotka i miotła, szczotka i szmata, szczotka i szufelka, szczotka i wiadro
kij, włosie szczotki
wyrób szczotek
kij od szczotki
schowek na szczotki
użyć/używać szczotki
czesać, czyścić, szorować szczotką

Cytaty

	Mokrą szmatką usuwała błoto z cholew, potem specjalną szczotką je pastowała, aż błyszczały. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004
	Uwagę zwracają żarna, maśniczki, niecki do przechowywania żywności, ciernica do międlenia i szczotka do czesania lnu. źródło: NKJP: P.J.: Zaczątek muzeum, Sztafeta, 2003
	Nawet szczotka do zębów jest wspólna, więzienna. źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007
	Tapicerkę z tkaniny czyścimy szczotką do ubrań, plastik i skórę miękkimi gałgankami. źródło: NKJP: Michał Kij: Wypucuj na glanc, Dziennik Zachodni, 2004-03-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczotka	szczotki
D.	szczotki	szczotek

C.	szczotce	szczotkom
B.	szczotkę	szczotki
N.	szczotką	szczotkami
Ms.	szczotce	szczotkach
W.	szczotko	szczotki

Składnia

szczotka

do CZEGO

2. wąsów

Definicja

coś, co wyglądem przypomina szczotkę - przyrząd

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

W lustrze nadal to samo: przekrwione oczy, nieporządna szczotka wąsów, śniada cera [...].

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie łąki, 2000

Gęstą szczotkę czerniejących w wieczornym blasku niewysokich świerków przekreślała splątana nitka pozornie nieruchomej, czarnej Skrwy [...].

źródło: NKJP:Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Oślepiającej białości, z twardego zlodowaciałego śniegu cięte stalagmity «rosną» gęsto, całymi łanami, po zboczach i dnach wysokich dolin. Piszę „rosną”, bo doprawdy trudno to inaczej nazwać! Gęstą szczotką stoją wprost na piargu albo wyrastają z zamarzłych cielsk lodowców.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczotka	szczotki
D.	szczotki	szczotek

C.	szczotce	szczotkom
B.	szczotkę	szczotki
N.	szczotką	szczotkami
Ms.	szczotce	szczotkach
W.	szczotko	szczotki

Składnia

szczotka

CZEGO

3. artykułu

Definicja

edytor. pot.

odbitka szczotkowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odbitka szczotkowa

Połączenia

szczotka drukarska
szczotka z korektą
czytać szczotkę

Cytaty

	- Czytałam najeżone błędami szczotki pierwszej książki Mirka Nahacza i ujęło mnie to niesamowicie. Trzeba przyznać, że akurat było w modzie znajdowanie złotych dzieci w literaturze, młodych talentów pisarskich. źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Mirek, Polityka, nr 2616, 2007-08-11
	Wydaje się, że lata 1945 - 1956 to nacisk na opracowanie monografii Miasta Radomska. Wysiłek ten został zwieńczony w 1957 r. oddaniem do druku „Monografii Miasta Radomska” (szczotki drukarskie w posiadaniu synów autora), której niestety ówczesna cenzura nie dopuściła do dalszego druku. źródło: NKJP: Beata Frankowska: Muzeum prof. Sankowskiego, Gazeta Radomszczańska, 2008-06-16
	Zdaje się, że rychło potem (połowa roku 1973?) częściowo przywrócono dwufazową kontrolę (szczotka, drukarnia), ale w przebadanym materiale brak danych, by rozwinąć ten wątek. źródło: NKJP: Aleksander Pawlicki: Kompletna szarość: cenzura w latach 1956-1972: instytucja i ludzie, 2001
	Sześć błędów korektorskich. Interweniowałem w redakcji. Będą mi teraz przysyłali szczotki do korekty. źródło: NKJP: Marian Brandys: Dziennik 1972, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczotka	szczotki
D.	szczotki	szczotek

C.	szczotce	szczotkom
B.	szczotkę	szczotki
N.	szczotką	szczotkami
Ms.	szczotce	szczotkach
W.	szczotko	szczotki

Frazeologizmy

szczotka ryżowa

Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2026