UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wrastać

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. róść, rosnąć

1. paznokieć

Definicja

rosnąc, wnikać w podłoże lub w ciało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

drzewo, modrzew, roślina, topola wrasta; korzenie; paznokcie, włosy wrastają
wrastać w błonę śluzową, w ciało, w skórę; w chodnik, w mury, w ściany, w ziemię

Cytaty

	Z rzadka tylko jakaś zabłąkana dziwnym trafem bulwa wrastała w kamienne płyty podłogi, promieniście rozczapierzając na czarnym tle swoje białawe korzonki. źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Rynek w Smyrnie, 2007
	Drzewa nad potokiem wrastały w mury z kamienia i porozsadzały je. źródło: NKJP: Rzewny w remoncie, Dziennik Polski, 2003-11-03
	Korzonki czepne bluszczu wrastają w mech, którym obłożona jest podpórka. źródło: NKJP: Podpórki dla pnączy: Kwietnik, 1995
	Skutkiem oddychania atmosferą tak wzbogaconą w tlen jest zwężenie naczyń krwionośnych oka, obumarcie naczyń doprowadzających krew do siatkówki i wykształcenie się nowych naczyń krwionośnych, które wrastają w ciałko szkliste oka i w rezultacie prowadzą do odrywania się siatkówki. źródło: NKJP: Grzegorz Bartosz: Druga twarz tlenu, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wrastam	wrastamy
2 os.	wrastasz	wrastacie
3 os.	wrasta	wrastają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wrastałem +(e)m wrastał	wrastałam +(e)m wrastała	wrastałom +(e)m wrastało	wrastaliśmy +(e)śmy wrastali	wrastałyśmy +(e)śmy wrastały
2 os.	wrastałeś +(e)ś wrastał	wrastałaś +(e)ś wrastała	wrastałoś +(e)ś wrastało	wrastaliście +(e)ście wrastali	wrastałyście +(e)ście wrastały
3 os.	wrastał	wrastała	wrastało	wrastali	wrastały

bezosobnik: wrastano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wrastał będę wrastać	będę wrastała będę wrastać	będę wrastało będę wrastać	będziemy wrastali będziemy wrastać	będziemy wrastały będziemy wrastać
2 os.	będziesz wrastał będziesz wrastać	będziesz wrastała będziesz wrastać	będziesz wrastało będziesz wrastać	będziecie wrastali będziecie wrastać	będziecie wrastały będziecie wrastać
3 os.	będzie wrastał będzie wrastać	będzie wrastała będzie wrastać	będzie wrastało będzie wrastać	będą wrastali będą wrastać	będą wrastały będą wrastać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wrastajmy
2 os.	wrastaj	wrastajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wrastałbym bym wrastał	wrastałabym bym wrastała	wrastałobym bym wrastało	wrastalibyśmy byśmy wrastali	wrastałybyśmy byśmy wrastały
2 os.	wrastałbyś byś wrastał	wrastałabyś byś wrastała	wrastałobyś byś wrastało	wrastalibyście byście wrastali	wrastałybyście byście wrastały
3 os.	wrastałby by wrastał	wrastałaby by wrastała	wrastałoby by wrastało	wrastaliby by wrastali	wrastałyby by wrastały

bezosobnik: wrastano by

bezokolicznik: wrastać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wrastając

gerundium: wrastanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wrastanie	wrastania
D.	wrastania	wrastań
C.	wrastaniu	wrastaniom
B.	wrastanie	wrastania
N.	wrastaniem	wrastaniami
Ms.	wrastaniu	wrastaniach
W.	wrastanie	wrastania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wrastający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wrastający	wrastający	wrastający	wrastające	wrastająca
D.	wrastającego	wrastającego	wrastającego	wrastającego	wrastającej
C.	wrastającemu	wrastającemu	wrastającemu	wrastającemu	wrastającej
B.	wrastającego	wrastającego	wrastający	wrastające	wrastającą
N.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającą
Ms.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wrastający	wrastający	wrastające	wrastające
D.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastających
C.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym
B.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastające
N.	wrastającymi	wrastającymi	wrastającymi	wrastającymi
Ms.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastających

odpowiednik aspektowy: wrosnąć

Składnia

Rz_nieżywotny

wrastać

w CO

2. wrak samochodu

Definicja

zagłębiać się w coś tak, że trudno to wyjąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

wrastać w ciało, w ziemię

Cytaty

[...] przejeżdżając jedną z uliczek Radości dostrzegłem w ogródku wrak samochodu, od wielu lat wrastającego w ziemię.

źródło: NKJP: Juliusz Siudziński: O starych pojazdach i ich uzdrawianiu, EKO-U Nas, 2004, nr 22

Rozchyliwszy sierść dziewczynka namacała jakieś podłużne zgrubienie. Kiedy przywołany na pomoc ojciec wystrzygł kudły w tym miejscu, ukazał się kawałek gumki. Reszta ginęła pod skórą. Okazało się, że wżarła się w ciało i zaczęła wrastać.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wrastam	wrastamy
2 os.	wrastasz	wrastacie
3 os.	wrasta	wrastają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wrastałem +(e)m wrastał	wrastałam +(e)m wrastała	wrastałom +(e)m wrastało	wrastaliśmy +(e)śmy wrastali	wrastałyśmy +(e)śmy wrastały
2 os.	wrastałeś +(e)ś wrastał	wrastałaś +(e)ś wrastała	wrastałoś +(e)ś wrastało	wrastaliście +(e)ście wrastali	wrastałyście +(e)ście wrastały
3 os.	wrastał	wrastała	wrastało	wrastali	wrastały

bezosobnik: wrastano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wrastał będę wrastać	będę wrastała będę wrastać	będę wrastało będę wrastać	będziemy wrastali będziemy wrastać	będziemy wrastały będziemy wrastać
2 os.	będziesz wrastał będziesz wrastać	będziesz wrastała będziesz wrastać	będziesz wrastało będziesz wrastać	będziecie wrastali będziecie wrastać	będziecie wrastały będziecie wrastać
3 os.	będzie wrastał będzie wrastać	będzie wrastała będzie wrastać	będzie wrastało będzie wrastać	będą wrastali będą wrastać	będą wrastały będą wrastać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wrastajmy
2 os.	wrastaj	wrastajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wrastałbym bym wrastał	wrastałabym bym wrastała	wrastałobym bym wrastało	wrastalibyśmy byśmy wrastali	wrastałybyśmy byśmy wrastały
2 os.	wrastałbyś byś wrastał	wrastałabyś byś wrastała	wrastałobyś byś wrastało	wrastalibyście byście wrastali	wrastałybyście byście wrastały
3 os.	wrastałby by wrastał	wrastałaby by wrastała	wrastałoby by wrastało	wrastaliby by wrastali	wrastałyby by wrastały

bezosobnik: wrastano by

bezokolicznik: wrastać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wrastając

gerundium: wrastanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wrastanie	wrastania
D.	wrastania	wrastań
C.	wrastaniu	wrastaniom
B.	wrastanie	wrastania
N.	wrastaniem	wrastaniami
Ms.	wrastaniu	wrastaniach
W.	wrastanie	wrastania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wrastający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wrastający	wrastający	wrastający	wrastające	wrastająca
D.	wrastającego	wrastającego	wrastającego	wrastającego	wrastającej
C.	wrastającemu	wrastającemu	wrastającemu	wrastającemu	wrastającej
B.	wrastającego	wrastającego	wrastający	wrastające	wrastającą
N.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającą
Ms.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wrastający	wrastający	wrastające	wrastające
D.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastających
C.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym
B.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastające
N.	wrastającymi	wrastającymi	wrastającymi	wrastającymi
Ms.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastających

odpowiednik aspektowy: wrosnąć

Składnia

Rz_nieżywotny

wrastać

w CO

3. w środowisko

Definicja

stawać się częścią czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

wrastać w atmosferę czegoś, w krajobraz, w miejscową społeczność, w pejzaż, w środowisko, w świadomość

Cytaty

	Jarmark archeologiczny zaczyna powoli wrastać w życie gminy Lidzbark. źródło: KWSJP: W. Hagedorny: Archeologia żywa w Tarczynach, Tygodnik Ciechanowski, 2002-07-20
	Państwo Tomczakowie od kilku lat wrastali w sądecką ziemię. źródło: NKJP: (EMKA): Sportowi globtroterzy, Dziennik Polski, 2001-05-31
	Pobici polscy powstańcy wrastali we Francję, Anglię czy Niemcy, szukali szczęścia na amerykańskiej prerii, w rzeźniach Chicago i dżunglach Brazylii. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 2001
	Na Filipinach ci Wietnamczycy, którym nie powiodło się w staraniach o wizę do innych krajów, stopniowo wrastali w miejscową społeczność. źródło: NKJP: Filipiny, Rzeczpospolita, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wrastam	wrastamy
2 os.	wrastasz	wrastacie
3 os.	wrasta	wrastają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wrastałem +(e)m wrastał	wrastałam +(e)m wrastała	wrastałom +(e)m wrastało	wrastaliśmy +(e)śmy wrastali	wrastałyśmy +(e)śmy wrastały
2 os.	wrastałeś +(e)ś wrastał	wrastałaś +(e)ś wrastała	wrastałoś +(e)ś wrastało	wrastaliście +(e)ście wrastali	wrastałyście +(e)ście wrastały
3 os.	wrastał	wrastała	wrastało	wrastali	wrastały

bezosobnik: wrastano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wrastał będę wrastać	będę wrastała będę wrastać	będę wrastało będę wrastać	będziemy wrastali będziemy wrastać	będziemy wrastały będziemy wrastać
2 os.	będziesz wrastał będziesz wrastać	będziesz wrastała będziesz wrastać	będziesz wrastało będziesz wrastać	będziecie wrastali będziecie wrastać	będziecie wrastały będziecie wrastać
3 os.	będzie wrastał będzie wrastać	będzie wrastała będzie wrastać	będzie wrastało będzie wrastać	będą wrastali będą wrastać	będą wrastały będą wrastać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wrastajmy
2 os.	wrastaj	wrastajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wrastałbym bym wrastał	wrastałabym bym wrastała	wrastałobym bym wrastało	wrastalibyśmy byśmy wrastali	wrastałybyśmy byśmy wrastały
2 os.	wrastałbyś byś wrastał	wrastałabyś byś wrastała	wrastałobyś byś wrastało	wrastalibyście byście wrastali	wrastałybyście byście wrastały
3 os.	wrastałby by wrastał	wrastałaby by wrastała	wrastałoby by wrastało	wrastaliby by wrastali	wrastałyby by wrastały

bezosobnik: wrastano by

bezokolicznik: wrastać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wrastając

gerundium: wrastanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wrastanie	wrastania
D.	wrastania	wrastań
C.	wrastaniu	wrastaniom
B.	wrastanie	wrastania
N.	wrastaniem	wrastaniami
Ms.	wrastaniu	wrastaniach
W.	wrastanie	wrastania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wrastający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wrastający	wrastający	wrastający	wrastające	wrastająca
D.	wrastającego	wrastającego	wrastającego	wrastającego	wrastającej
C.	wrastającemu	wrastającemu	wrastającemu	wrastającemu	wrastającej
B.	wrastającego	wrastającego	wrastający	wrastające	wrastającą
N.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającą
Ms.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wrastający	wrastający	wrastające	wrastające
D.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastających
C.	wrastającym	wrastającym	wrastającym	wrastającym
B.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastające
N.	wrastającymi	wrastającymi	wrastającymi	wrastającymi
Ms.	wrastających	wrastających	wrastających	wrastających

odpowiednik aspektowy: wrosnąć

Składnia

wrastać

w CO

Data ostatniej modyfikacji: 15.08.2013