UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wywracać

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. wrócić

1. krzesła

Definicja

powodować, że jakaś osoba lub rzecz traci równowagę i upada lub znajduje się w pozycji odwrotnej niż normalnie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

wiatr coś wywraca
wywracać butelki, drzewa, krzesła, stół, szklanki

Cytaty

	Słyszę huk wywracanych mebli. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999
	Cała okolica jest kompletnie zdewastowana, a niemal każdy podmuch halnego wiatru wywraca kolejne partie drzew. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopane i Tatry: przewodnik, 1995
	[...] obiecał, że utopi znienawidzonego władykę, wywracając łódź podczas przeprawy przez Dźwinę. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005
	[...] sierżant rzucił się między niego a Cruetha, wywracając Lopeza. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005
	W niektórych stanach [chorzy] mogą być agresywni lub robią rzeczy sprawiające duży kłopot najbliższym – np. wywracają wszystko w szafach. źródło: NKJP: Małgorzata Litwin: Pieniądze na opiekę, Gazeta Miejska, 1999, nr 4

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wywracam	wywracamy
2 os.	wywracasz	wywracacie
3 os.	wywraca	wywracają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wywracałem +(e)m wywracał	wywracałam +(e)m wywracała	wywracałom +(e)m wywracało	wywracaliśmy +(e)śmy wywracali	wywracałyśmy +(e)śmy wywracały
2 os.	wywracałeś +(e)ś wywracał	wywracałaś +(e)ś wywracała	wywracałoś +(e)ś wywracało	wywracaliście +(e)ście wywracali	wywracałyście +(e)ście wywracały
3 os.	wywracał	wywracała	wywracało	wywracali	wywracały

bezosobnik: wywracano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wywracał będę wywracać	będę wywracała będę wywracać	będę wywracało będę wywracać	będziemy wywracali będziemy wywracać	będziemy wywracały będziemy wywracać
2 os.	będziesz wywracał będziesz wywracać	będziesz wywracała będziesz wywracać	będziesz wywracało będziesz wywracać	będziecie wywracali będziecie wywracać	będziecie wywracały będziecie wywracać
3 os.	będzie wywracał będzie wywracać	będzie wywracała będzie wywracać	będzie wywracało będzie wywracać	będą wywracali będą wywracać	będą wywracały będą wywracać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wywracajmy
2 os.	wywracaj	wywracajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wywracałbym bym wywracał	wywracałabym bym wywracała	wywracałobym bym wywracało	wywracalibyśmy byśmy wywracali	wywracałybyśmy byśmy wywracały
2 os.	wywracałbyś byś wywracał	wywracałabyś byś wywracała	wywracałobyś byś wywracało	wywracalibyście byście wywracali	wywracałybyście byście wywracały
3 os.	wywracałby by wywracał	wywracałaby by wywracała	wywracałoby by wywracało	wywracaliby by wywracali	wywracałyby by wywracały

bezosobnik: wywracano by

bezokolicznik: wywracać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wywracając

gerundium: wywracanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wywracanie	wywracania
D.	wywracania	wywracań
C.	wywracaniu	wywracaniom
B.	wywracanie	wywracania
N.	wywracaniem	wywracaniami
Ms.	wywracaniu	wywracaniach
W.	wywracanie	wywracania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wywracający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wywracający	wywracający	wywracający	wywracające	wywracająca
D.	wywracającego	wywracającego	wywracającego	wywracającego	wywracającej
C.	wywracającemu	wywracającemu	wywracającemu	wywracającemu	wywracającej
B.	wywracającego	wywracającego	wywracający	wywracające	wywracającą
N.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającą
Ms.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wywracający	wywracający	wywracające	wywracające
D.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracających
C.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym
B.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracające
N.	wywracającymi	wywracającymi	wywracającymi	wywracającymi
Ms.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wywracany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wywracany	wywracany	wywracany	wywracane	wywracana
D.	wywracanego	wywracanego	wywracanego	wywracanego	wywracanej
C.	wywracanemu	wywracanemu	wywracanemu	wywracanemu	wywracanej
B.	wywracanego	wywracanego	wywracany	wywracane	wywracaną
N.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracaną
Ms.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wywracani	wywracani	wywracane	wywracane
D.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracanych
C.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym
B.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracane
N.	wywracanymi	wywracanymi	wywracanymi	wywracanymi
Ms.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracanych

odpowiednik aspektowy: wywrócić

Składnia

wywracać

2. kieszenie

Definicja

odwracać spodem na wierzch

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Połączenia

wywracać kieszenie, rękawy

Cytaty

[...] gruzińscy żandarmi wyrywają uciekinierom karabiny i wywracają im kieszenie mundurów w poszukiwaniu resztek amunicji.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Wiatr szarpał kikutami krzewów, wywracał parasol na drugą stronę, niósł lekki posmak soli.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wywracam	wywracamy
2 os.	wywracasz	wywracacie
3 os.	wywraca	wywracają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wywracałem +(e)m wywracał	wywracałam +(e)m wywracała	wywracałom +(e)m wywracało	wywracaliśmy +(e)śmy wywracali	wywracałyśmy +(e)śmy wywracały
2 os.	wywracałeś +(e)ś wywracał	wywracałaś +(e)ś wywracała	wywracałoś +(e)ś wywracało	wywracaliście +(e)ście wywracali	wywracałyście +(e)ście wywracały
3 os.	wywracał	wywracała	wywracało	wywracali	wywracały

bezosobnik: wywracano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wywracał będę wywracać	będę wywracała będę wywracać	będę wywracało będę wywracać	będziemy wywracali będziemy wywracać	będziemy wywracały będziemy wywracać
2 os.	będziesz wywracał będziesz wywracać	będziesz wywracała będziesz wywracać	będziesz wywracało będziesz wywracać	będziecie wywracali będziecie wywracać	będziecie wywracały będziecie wywracać
3 os.	będzie wywracał będzie wywracać	będzie wywracała będzie wywracać	będzie wywracało będzie wywracać	będą wywracali będą wywracać	będą wywracały będą wywracać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wywracajmy
2 os.	wywracaj	wywracajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wywracałbym bym wywracał	wywracałabym bym wywracała	wywracałobym bym wywracało	wywracalibyśmy byśmy wywracali	wywracałybyśmy byśmy wywracały
2 os.	wywracałbyś byś wywracał	wywracałabyś byś wywracała	wywracałobyś byś wywracało	wywracalibyście byście wywracali	wywracałybyście byście wywracały
3 os.	wywracałby by wywracał	wywracałaby by wywracała	wywracałoby by wywracało	wywracaliby by wywracali	wywracałyby by wywracały

bezosobnik: wywracano by

bezokolicznik: wywracać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wywracając

gerundium: wywracanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wywracanie	wywracania
D.	wywracania	wywracań
C.	wywracaniu	wywracaniom
B.	wywracanie	wywracania
N.	wywracaniem	wywracaniami
Ms.	wywracaniu	wywracaniach
W.	wywracanie	wywracania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wywracający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wywracający	wywracający	wywracający	wywracające	wywracająca
D.	wywracającego	wywracającego	wywracającego	wywracającego	wywracającej
C.	wywracającemu	wywracającemu	wywracającemu	wywracającemu	wywracającej
B.	wywracającego	wywracającego	wywracający	wywracające	wywracającą
N.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającą
Ms.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wywracający	wywracający	wywracające	wywracające
D.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracających
C.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym
B.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracające
N.	wywracającymi	wywracającymi	wywracającymi	wywracającymi
Ms.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wywracany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wywracany	wywracany	wywracany	wywracane	wywracana
D.	wywracanego	wywracanego	wywracanego	wywracanego	wywracanej
C.	wywracanemu	wywracanemu	wywracanemu	wywracanemu	wywracanej
B.	wywracanego	wywracanego	wywracany	wywracane	wywracaną
N.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracaną
Ms.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wywracani	wywracani	wywracane	wywracane
D.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracanych
C.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym
B.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracane
N.	wywracanymi	wywracanymi	wywracanymi	wywracanymi
Ms.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracanych

odpowiednik aspektowy: wywrócić

Składnia

wywracać

CO + (na CO)

3. świat

Definicja

zmieniać całkowicie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

wywracać porządek, życie
wywracać do góry nogami

Cytaty

W zasadzie rewolucja dokonuje się od wielu już lat na naszych oczach [...]. Rewolucja, która wywraca cały porządek społeczny, moralny, religijny.

źródło: NKJP: Hiperborejczyk – rozmowa z Bogdanem Herbutem Koziełem, Fronda, 1998, nr 8

Pojawienie się chłopaka, który na dodatek od pierwszego dnia zaczyna zachowywać się dziwnie i niepokojąco, wywraca do góry nogami ustabilizowany świat Krymowów.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: East Side Story: Gdy kat staje się ofiarą…, Esensja, 2009-04-08

Praca nad sztuką, przerywana chwilami wytchnienia przy pracach ogrodowych. Wywracam wszystko. Ożywiam postaci.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika, 1978-19892006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wywracam	wywracamy
2 os.	wywracasz	wywracacie
3 os.	wywraca	wywracają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wywracałem +(e)m wywracał	wywracałam +(e)m wywracała	wywracałom +(e)m wywracało	wywracaliśmy +(e)śmy wywracali	wywracałyśmy +(e)śmy wywracały
2 os.	wywracałeś +(e)ś wywracał	wywracałaś +(e)ś wywracała	wywracałoś +(e)ś wywracało	wywracaliście +(e)ście wywracali	wywracałyście +(e)ście wywracały
3 os.	wywracał	wywracała	wywracało	wywracali	wywracały

bezosobnik: wywracano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wywracał będę wywracać	będę wywracała będę wywracać	będę wywracało będę wywracać	będziemy wywracali będziemy wywracać	będziemy wywracały będziemy wywracać
2 os.	będziesz wywracał będziesz wywracać	będziesz wywracała będziesz wywracać	będziesz wywracało będziesz wywracać	będziecie wywracali będziecie wywracać	będziecie wywracały będziecie wywracać
3 os.	będzie wywracał będzie wywracać	będzie wywracała będzie wywracać	będzie wywracało będzie wywracać	będą wywracali będą wywracać	będą wywracały będą wywracać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wywracajmy
2 os.	wywracaj	wywracajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wywracałbym bym wywracał	wywracałabym bym wywracała	wywracałobym bym wywracało	wywracalibyśmy byśmy wywracali	wywracałybyśmy byśmy wywracały
2 os.	wywracałbyś byś wywracał	wywracałabyś byś wywracała	wywracałobyś byś wywracało	wywracalibyście byście wywracali	wywracałybyście byście wywracały
3 os.	wywracałby by wywracał	wywracałaby by wywracała	wywracałoby by wywracało	wywracaliby by wywracali	wywracałyby by wywracały

bezosobnik: wywracano by

bezokolicznik: wywracać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wywracając

gerundium: wywracanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wywracanie	wywracania
D.	wywracania	wywracań
C.	wywracaniu	wywracaniom
B.	wywracanie	wywracania
N.	wywracaniem	wywracaniami
Ms.	wywracaniu	wywracaniach
W.	wywracanie	wywracania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wywracający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wywracający	wywracający	wywracający	wywracające	wywracająca
D.	wywracającego	wywracającego	wywracającego	wywracającego	wywracającej
C.	wywracającemu	wywracającemu	wywracającemu	wywracającemu	wywracającej
B.	wywracającego	wywracającego	wywracający	wywracające	wywracającą
N.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającą
Ms.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wywracający	wywracający	wywracające	wywracające
D.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracających
C.	wywracającym	wywracającym	wywracającym	wywracającym
B.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracające
N.	wywracającymi	wywracającymi	wywracającymi	wywracającymi
Ms.	wywracających	wywracających	wywracających	wywracających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wywracany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wywracany	wywracany	wywracany	wywracane	wywracana
D.	wywracanego	wywracanego	wywracanego	wywracanego	wywracanej
C.	wywracanemu	wywracanemu	wywracanemu	wywracanemu	wywracanej
B.	wywracanego	wywracanego	wywracany	wywracane	wywracaną
N.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracaną
Ms.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wywracani	wywracani	wywracane	wywracane
D.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracanych
C.	wywracanym	wywracanym	wywracanym	wywracanym
B.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracane
N.	wywracanymi	wywracanymi	wywracanymi	wywracanymi
Ms.	wywracanych	wywracanych	wywracanych	wywracanych

odpowiednik aspektowy: wywrócić

Składnia

wywracać

Frazeologizmy

coś wywraca flaki komuś
ktoś odwraca kota ogonem
ktoś wywraca kota ogonem
ktoś przewraca oczami
ktoś wywraca ślepiami
ktoś wywraca oczami
ktoś/coś wywraca na nice coś

Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2014