UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rebelia

Chronologizacja

SWil: rebelja, SJPWar: rebelja, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. rébellion

niem. Rebellion

wł. ribellione

z łac. rebellio

< rebellare 'buntować się' (< re- + bellum 'wojna').

Definicja

wystąpienie zbrojne skierowane przeciwko legalnym władzom

Wymowa

[rebelja]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rewolta
hiperonimy:  bunt

Połączenia

  • krwawa; otwarta; kolejna, nowa; antyprezydencka, antyrządowa; chłopska, młodzieżowa, studencka; albańska, indiańska, kozacka, kurdyjska; komunistyczna, muzułmańska, sunnicka rebelia
  • rebelia przeciw krajowi, przeciw państwu, przeciw rządowi...; przeciw królowi, przeciw prezydentowi...
  • bunty i rebelie
  • akt; koniec, kres; przywódca rebelii
  • rebelia trwała, wybuchła
  • rozpocząć, wszcząć, wywołać, wzniecić; popierać, wspierać; stłumić, zdławić rebelię;
  • zakończenie; tłumienie rebelii

Cytaty

To już była rebelia przeciw państwu polskiemu. Mordowano cywilną ludność polską, palono wsie polskie, niszczono obiekty ogólnego użytku.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.07.2002

Grupa generałów i popierające ich oddziały wojskowe ogłosiły otwartą rebelię wobec konstytucyjnych władz Republiki, których władzę sobie uzurpowały.

źródło: NKJP: Wiesław Skrzydło: Ustrój polityczny Francji, 1992

Sami z ochotą wplątywali się w lokalne wojenki i rebelie.

źródło: NKJP: Olgierd Domino: Błękitne hełmy i psy wojny, Super Express, 1998

Za najważniejsze osiągnięcia okresu prezydentury Jerzego Waszyngtona historycy amerykańscy na ogół uważają: [...] rozprawienie się z rebeliami przeciw władzom młodej republiki, umocnienie autorytetu rządu federalnego.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Wykreowany niegdyś przez Waszyngton przywódca rebelii angolskiej zlekceważył zarówno wyniki wyborów zorganizowanych pod egidą ONZ, jak i groźby i zaklęcia Stanów.

źródło: NKJP: Poradnik dla Saddama i kolegów, Gazeta Wyborcza, 1993-07-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rebelia
rebelie
D. rebelii
rebelii
neut
rebelij
char
C. rebelii
rebeliom
B. rebelię
rebelie
N. rebelią
rebeliami
Ms. rebelii
rebeliach
W. rebelio
rebelie

Składnia

bez ograniczeń + rebelia +
(JAKA) + (PRZECIW/PRZECIWKO KOMU/CZEMU)

Informacja normatywna

D. C. Ms. lp i D. lm wymawiane: [rebelji]

Data ostatniej modyfikacji: 10.03.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj