Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. pokój
1. denerwować
Definicja
Wymowa
[niepokoić] lub pot. [niepokojić]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | denerwować |
Połączenia
- brak czegoś, fakt, plany, problem, sprawa, sytuacja, zjawisko niepokoi; wieści, zmiany niepokoją
- niepokoić mieszkańców, pracowników; rząd, opinię publiczną, społeczeństwo, środowisko
- ciągle, często, dodatkowo, głęboko, lekko, mocno, poważnie, ogromnie, osobiście, szczególnie niepokoić
- móc, musieć, powinien, zacząć/zaczynać niepokoić
- niepokoić i bulwersować, niepokoić i denerwować, niepokoić i irytować
- bardzo niepokoić
Cytaty
|
Na pewno zmorą dla policji i ludności są grupy młodzieży zakłócające spokój nocą, pijące alkohol i hałasujące. Mogą też niepokoić mieszkańców częste włamania do samochodów i piwnic. źródło: NKJP: (KK): Policja uspokaja, Dziennik Polski, 2000-12-23 |
|
|
Specjalistów i policję niepokoi, że nieletni są coraz brutalniejsi. Dzieci poniżej 13 roku życia zwykle kradną, ale zdarzają się nawet zabójstwa. źródło: NKJP: Katarzyna Montgomery: Niemoralni nieletni, Gazeta Wyborcza, 1994-04-14 |
|
|
Dodatkowo niepokoi fakt, że gruźlica jest chorobą odzwierzęcą, która w szczególnych okolicznościach może być przenoszona na ludzi. źródło: NKJP: K.Kowalski: Coraz więcej bydła choruje na gruźlicę, Tygodnik Ciechanowski, 2007-05-10 |
|
|
Polski nauczyciel jest źle wynagradzany, pracuje w nie najlepszych warunkach i nietrudno go niepokoić zmianami. źródło: NKJP:Sprawozdanie z 28. posiedzenia Senatu RP część 1, wersja robocza, 4. kadencja |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
niepokoję |
niepokoimy |
|||
| 2 os. |
niepokoisz |
niepokoicie |
|||
| 3 os. |
niepokoi |
niepokoją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
niepokoiłem +(e)m niepokoił |
niepokoiłam +(e)m niepokoiła |
niepokoiłom +(e)m niepokoiło |
niepokoiliśmy +(e)śmy niepokoili |
niepokoiłyśmy +(e)śmy niepokoiły |
| 2 os. |
niepokoiłeś +(e)ś niepokoił |
niepokoiłaś +(e)ś niepokoiła |
niepokoiłoś +(e)ś niepokoiło |
niepokoiliście +(e)ście niepokoili |
niepokoiłyście +(e)ście niepokoiły |
| 3 os. |
niepokoił |
niepokoiła |
niepokoiło |
niepokoili |
niepokoiły |
bezosobnik: niepokojono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę niepokoił będę niepokoić |
będę niepokoiła będę niepokoić |
będę niepokoiło będę niepokoić |
będziemy niepokoili będziemy niepokoić |
będziemy niepokoiły będziemy niepokoić |
| 2 os. |
będziesz niepokoił będziesz niepokoić |
będziesz niepokoiła będziesz niepokoić |
będziesz niepokoiło będziesz niepokoić |
będziecie niepokoili będziecie niepokoić |
będziecie niepokoiły będziecie niepokoić |
| 3 os. |
będzie niepokoił będzie niepokoić |
będzie niepokoiła będzie niepokoić |
będzie niepokoiło będzie niepokoić |
będą niepokoili będą niepokoić |
będą niepokoiły będą niepokoić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
niepokójmy |
|
| 2 os. |
niepokój |
niepokójcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
niepokoiłbym bym niepokoił |
niepokoiłabym bym niepokoiła |
niepokoiłobym bym niepokoiło |
niepokoilibyśmy byśmy niepokoili |
niepokoiłybyśmy byśmy niepokoiły |
| 2 os. |
niepokoiłbyś byś niepokoił |
niepokoiłabyś byś niepokoiła |
niepokoiłobyś byś niepokoiło |
niepokoilibyście byście niepokoili |
niepokoiłybyście byście niepokoiły |
| 3 os. |
niepokoiłby by niepokoił |
niepokoiłaby by niepokoiła |
niepokoiłoby by niepokoiło |
niepokoiliby by niepokoili |
niepokoiłyby by niepokoiły |
bezosobnik: niepokojono by
bezokolicznik: niepokoić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
niepokojąc
gerundium: niepokojenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | niepokojenie |
niepokojenia |
| D. | niepokojenia |
niepokojeń |
| C. | niepokojeniu |
niepokojeniom |
| B. | niepokojenie |
niepokojenia |
| N. | niepokojeniem |
niepokojeniami |
| Ms. | niepokojeniu |
niepokojeniach |
| W. | niepokojenie |
niepokojenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: niepokojący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niepokojący |
niepokojący |
niepokojący |
niepokojące |
niepokojąca |
| D. | niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojącej |
| C. | niepokojącemu |
niepokojącemu |
niepokojącemu |
niepokojącemu |
niepokojącej |
| B. | niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojący |
niepokojące |
niepokojącą |
| N. | niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącą |
| Ms. | niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niepokojący |
niepokojący |
niepokojące |
niepokojące |
| D. | niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
| C. | niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
| B. | niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
niepokojące |
| N. | niepokojącymi |
niepokojącymi |
niepokojącymi |
niepokojącymi |
| Ms. | niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: niepokojony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niepokojony |
niepokojony |
niepokojony |
niepokojone |
niepokojona |
| D. | niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojonej |
| C. | niepokojonemu |
niepokojonemu |
niepokojonemu |
niepokojonemu |
niepokojonej |
| B. | niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojony |
niepokojone |
niepokojoną |
| N. | niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojoną |
| Ms. | niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niepokojeni |
niepokojeni |
niepokojone |
niepokojone |
| D. | niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
| C. | niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
| B. | niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojone |
| N. | niepokojonymi |
niepokojonymi |
niepokojonymi |
niepokojonymi |
| Ms. | niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
Składnia
|
+ | niepokoić | + |
KOGO +
(CZYM)
|
| (to), że ZDANIE | + | niepokoić | + |
KOGO
|
2. przeszkadzać
Definicja
Wymowa
[niepokoić] lub pot. [niepokojić]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- ośmielać się niepokoić
- nie niepokojony przez nikogo
Cytaty
|
Po kradzieży złodzieje nie niepokojeni przez nikogo spokojnie opuścili mieszkanie. źródło: NKJP: (ZS): Wobecności domowników, Dziennik Polski, 2003-02-27 |
|
|
— Ośmielam się niepokoić waszą książęcą mość — rzekł Bulinin — ponieważ od miesiąca nie mogę zaznać spokoju. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006 |
|
|
Langer jako stary pracoholik bywał zwykle w tym dniu w departamencie, głównie dlatego że tylko wtedy mógł w miarę spokojnie pracować, nie niepokojony przez kretyńskie telefony swych przełożonych bądź dziwne sprawy pieniaczy i wariatów. źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005 |
|
|
Spał czujnym snem, podczas którego nie tracił świadomości tego, co się działo wokół niego. Obudził się tylko raz, kiedy w pobliżu przepełzło jakieś nocne stworzenie. Wyczuło jego obecność i nie zbliżało się do niego. Nic więcej nie niepokoiło go tej nocy. źródło: NKJP: Filmowy wehikuł czasu, 1991 |
|
|
- Co pana do mnie sprowadza? - zapytał. Peter opisał mu dokładnie to, co go w ostatnich dniach spotkało. - Nie niepokoiłbym pana, doktorze, tymi drobiazgami, gdyby nie przypadki, które ostatnio przytrafiły się moim kolegom. Sam pan rozumie, że w tej szczególnej sytuacji czułem się jednak trochę niespokojny. źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz, 1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
niepokoję |
niepokoimy |
|||
| 2 os. |
niepokoisz |
niepokoicie |
|||
| 3 os. |
niepokoi |
niepokoją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
niepokoiłem +(e)m niepokoił |
niepokoiłam +(e)m niepokoiła |
niepokoiłom +(e)m niepokoiło |
niepokoiliśmy +(e)śmy niepokoili |
niepokoiłyśmy +(e)śmy niepokoiły |
| 2 os. |
niepokoiłeś +(e)ś niepokoił |
niepokoiłaś +(e)ś niepokoiła |
niepokoiłoś +(e)ś niepokoiło |
niepokoiliście +(e)ście niepokoili |
niepokoiłyście +(e)ście niepokoiły |
| 3 os. |
niepokoił |
niepokoiła |
niepokoiło |
niepokoili |
niepokoiły |
bezosobnik: niepokojono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę niepokoił będę niepokoić |
będę niepokoiła będę niepokoić |
będę niepokoiło będę niepokoić |
będziemy niepokoili będziemy niepokoić |
będziemy niepokoiły będziemy niepokoić |
| 2 os. |
będziesz niepokoił będziesz niepokoić |
będziesz niepokoiła będziesz niepokoić |
będziesz niepokoiło będziesz niepokoić |
będziecie niepokoili będziecie niepokoić |
będziecie niepokoiły będziecie niepokoić |
| 3 os. |
będzie niepokoił będzie niepokoić |
będzie niepokoiła będzie niepokoić |
będzie niepokoiło będzie niepokoić |
będą niepokoili będą niepokoić |
będą niepokoiły będą niepokoić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
niepokójmy |
|
| 2 os. |
niepokój |
niepokójcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
niepokoiłbym bym niepokoił |
niepokoiłabym bym niepokoiła |
niepokoiłobym bym niepokoiło |
niepokoilibyśmy byśmy niepokoili |
niepokoiłybyśmy byśmy niepokoiły |
| 2 os. |
niepokoiłbyś byś niepokoił |
niepokoiłabyś byś niepokoiła |
niepokoiłobyś byś niepokoiło |
niepokoilibyście byście niepokoili |
niepokoiłybyście byście niepokoiły |
| 3 os. |
niepokoiłby by niepokoił |
niepokoiłaby by niepokoiła |
niepokoiłoby by niepokoiło |
niepokoiliby by niepokoili |
niepokoiłyby by niepokoiły |
bezosobnik: niepokojono by
bezokolicznik: niepokoić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
niepokojąc
gerundium: niepokojenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | niepokojenie |
niepokojenia |
| D. | niepokojenia |
niepokojeń |
| C. | niepokojeniu |
niepokojeniom |
| B. | niepokojenie |
niepokojenia |
| N. | niepokojeniem |
niepokojeniami |
| Ms. | niepokojeniu |
niepokojeniach |
| W. | niepokojenie |
niepokojenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: niepokojący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niepokojący |
niepokojący |
niepokojący |
niepokojące |
niepokojąca |
| D. | niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojącej |
| C. | niepokojącemu |
niepokojącemu |
niepokojącemu |
niepokojącemu |
niepokojącej |
| B. | niepokojącego |
niepokojącego |
niepokojący |
niepokojące |
niepokojącą |
| N. | niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącą |
| Ms. | niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niepokojący |
niepokojący |
niepokojące |
niepokojące |
| D. | niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
| C. | niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
niepokojącym |
| B. | niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
niepokojące |
| N. | niepokojącymi |
niepokojącymi |
niepokojącymi |
niepokojącymi |
| Ms. | niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
niepokojących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: niepokojony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niepokojony |
niepokojony |
niepokojony |
niepokojone |
niepokojona |
| D. | niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojonej |
| C. | niepokojonemu |
niepokojonemu |
niepokojonemu |
niepokojonemu |
niepokojonej |
| B. | niepokojonego |
niepokojonego |
niepokojony |
niepokojone |
niepokojoną |
| N. | niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojoną |
| Ms. | niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niepokojeni |
niepokojeni |
niepokojone |
niepokojone |
| D. | niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
| C. | niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
niepokojonym |
| B. | niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojone |
| N. | niepokojonymi |
niepokojonymi |
niepokojonymi |
niepokojonymi |
| Ms. | niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
niepokojonych |
Składnia
|
+ | niepokoić | + |
KOGO +
(CZYM)
|