UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

naróść I

II

częściej narosnąć

czasownik

Chronologizacja

1564, SPXVI
W postaci narość

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. narosnę
narośniemy
2 os. narośniesz
narośniecie
3 os. narośnie
narosną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. narosłem
+(e)m narósł
narosłam
+(e)m narosła
narosłom
+(e)m narosło
narośliśmy
+(e)śmy narośli
narosłyśmy
+(e)śmy narosły
2 os. narosłeś
+(e)ś narósł
narosłaś
+(e)ś narosła
narosłoś
+(e)ś narosło
narośliście
+(e)ście narośli
narosłyście
+(e)ście narosły
3 os. narósł
narosła
narosło
narośli
narosły

bezosobnik: narośnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. narośnijmy
2 os. narośnij
narośnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. narósłbym
bym narósł
narosłabym
bym narosła
narosłobym
bym narosło
naroślibyśmy
byśmy narośli
narosłybyśmy
byśmy narosły
2 os. narósłbyś
byś narósł
narosłabyś
byś narosła
narosłobyś
byś narosło
naroślibyście
byście narośli
narosłybyście
byście narosły
3 os. narósłby
by narósł
narosłaby
by narosła
narosłoby
by narosło
narośliby
by narośli
narosłyby
by narosły

bezosobnik: narośnięto by

bezokolicznik: naróść

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

narósłszy

gerundium: narośnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. narośnięcie
narośnięcia
D. narośnięcia
narośnięć
C. narośnięciu
narośnięciom
B. narośnięcie
narośnięcia
N. narośnięciem
narośnięciami
Ms. narośnięciu
narośnięciach
W. narośnięcie
narośnięcia

odpowiednik aspektowy: narastać

Pochodzenie

Zob. róść, rosnąć

1. o długu

Definicja

zwiększyć swoją wielkość lub wartość, rosnąc stopniowo

Warianty

  • częściej narosnąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  powiększyć się

Połączenia

  • dług narósł; odsetki narosły

Cytaty

Zdjęcie guza, jaki może niewysterylizowanej samicy naróść w przeciągu zaledwie kilkunastu dni, ma Nudlak.

źródło: Internet: forum.kroliki.net

Do rozbicia brył lodu, jakie narosły na przekładniach, potrzebne były topory - i spore wyczucie, żeby nie zniszczyć trybów.

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski: Duchy z głębin Bałtyku, 2010

Od listopada zeszłego do końca maja tego roku komuś, kto wziął 150 zł, narosło trzy razy tyle odsetek.

źródło: NKJP: Martyna Bunda: Lekcja gimnastyki, Polityka, 2005

W „Limanowiance” źle się zaczęło dziać w 1999 roku, kiedy drastycznie ubyło zamówień, za to narosło długów, co odbijało się na rytmiczności wypłaty mizernych pensji.

źródło: NKJP: (HSZ): Kogo wybiorą?, Gazeta Krakowska, 2001-10-05

Składnia

bez ograniczeń + naróść +
na CZYM
Ø + naróść +
CZEGO + (ILE)

2. o konflikcie

Definicja

zwiększyć intensywność lub zasięg, potęgując się stopniowo

Warianty

  • częściej narosnąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • konflikt, kryzys, lęk, spór narósł; złość narosła; napięcie, niepokój narosło; emocje, kontrowersje, mity narosły
  • narosło nieporozumień, problemów, pretensji, stereotypów

Cytaty

Czy decyzje personalne złagodzą nie najlepszą atmosferę, jaka narosła wokół prezydenckiej kancelarii?

źródło: NKJP: Tomasz Gotkowski: Prezydent uciszył rzecznika, Sztafeta, 2008-08-07

Najwięcej nieporozumień narosło oczywiście wokół pieniędzy, a zwłaszcza osławionej dotacji, którą teatr otrzymał w grudniu od ministra finansów.

źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Czy kampania prasowa przeciwko nowej dyrekcji pomaga w reformie Opery Narodowej?, Gazeta Wyborcza, 1995-03-22

Podczas wielodniowej dyskusji o budżecie narosło wiele wątpliwości, które rozstrzygnąć muszą ministrowie.

źródło: NKJP: Budżet, Gazeta Wyborcza, 1992-05-02

W społeczeństwie francuskim narosło widać przekonanie, iż jakichś wielkich reform państwowych, podobnych do przeprowadzonych gdzie indziej [...], we Francji nie było.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Bonaparte Drugi, Polityka, 2007-06-02

Składnia

bez ograniczeń + naróść +
wokół CZEGO
Ø + naróść +
CZEGO + (ILE) + (wokół CZEGO)

3. o trawie

Definicja

o roślinach: rozprzestrzenić się na jakimś obszarze

Warianty

  • częściej narosnąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Cytaty

Chcą, aby miasto posprzątało chociaż pobocza. Chodzi o zalegający po zimie piasek i trawę, która przez lata narosła na poboczu jezdni.

źródło: NKJP: Anna Starosta: O metr bezpieczniej, Głos Szczeciński, 2006

[...] ziemniaków w polu narosło na potęgę.

źródło: NKJP: Władza w ziemniakach, Dziennik Polski, 2000-09-29

Ależ narosło trawy!

źródło: Henryk Jasiczek (red.): Kalendarz śląski, 1966 (docplayer.pl)

Składnia

Ø + naróść +
CZEGO + (ILE)
Data ostatniej modyfikacji: 10.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json