UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgiąć

Chronologizacja

1456, SStp

Pochodzenie

Zob. giąć

Definicja

działając siłą, zmienić kształt lub położenie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ugiąć
antonimy:  wyprostować

Połączenia

  • zgiąć grzbiet, kolana, łokcie, palec, plecy; kierownicę, rurkę
  • zgiąć do środka
  • zgiąć pod jakimś kątem
  • zgiąć nogę w kolanie, rękę w łokciu
  • zgiąć lekko, nieco, trochę
  • zgięty w kabłąk, w owal, w pałąk
  • móc, musieć, próbować, usiłować zgiąć; należy, trzeba, nie wolno zgiąć
  • zgiąć i wyprostować

Cytaty

Nienawidził tego człowieka, i groźba ukryta w zwyczajnym zdaniu przyprawiła go o taką wściekłość, że zgiął widelec, który trzymał w ręku.

źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962

Kirschner cisnął mapy i tekturowe teczki na ziemię, usiadł z wysiłkiem, jakby nie mógł zgiąć nóg, i rozpiął mundur.

źródło: KWSJP: Zbigniew Krempf: Resztę pozostaw bogom, 1966

Nogi od stołu, użyte przez niego jako lewary, łamały się, nie zgiąwszy nawet prętów.

źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Wyczerpać morze, 1972

W połowie egzemplarza strony założone były zgiętą na pół kartką papieru.

źródło: KWSJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

To był mistrz! Uczył mnie wszystkiego od początku. Przede wszystkim kroju. Ułożenia ręki, zgięcia palca.

źródło: KWSJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zegnę
zegniemy
2 os. zgięciem
zegniecie
3 os. zegnie
zegną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zgiąłem
+(e)m zgiął
zgięłam
+(e)m zgięła
zgięłom
+(e)m zgięło
zgięliśmy
+(e)śmy zgięli
zgięłyśmy
+(e)śmy zgięły
2 os. zgiąłeś
+(e)ś zgiął
zgięłaś
+(e)ś zgięła
zgięłoś
+(e)ś zgięło
zgięliście
+(e)ście zgięli
zgięłyście
+(e)ście zgięły
3 os. zgiął
zgięła
zgięło
zgięli
zgięły

bezosobnik: zgięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zegnijmy
2 os. zegnij
zegnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zgiąłbym
bym zgiął
zgięłabym
bym zgięła
zgięłobym
bym zgięło
zgięlibyśmy
byśmy zgięli
zgięłybyśmy
byśmy zgięły
2 os. zgiąłbyś
byś zgiął
zgięłabyś
byś zgięła
zgięłobyś
byś zgięło
zgięlibyście
byście zgięli
zgięłybyście
byście zgięły
3 os. zgiąłby
by zgiął
zgięłaby
by zgięła
zgięłoby
by zgięło
zgięliby
by zgięli
zgięłyby
by zgięły

bezosobnik: zgięto by

bezokolicznik: zgiąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zgiąwszy

gerundium: zgięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgięcie
zgięcia
D. zgięcia
zgięć
C. zgięciu
zgięciom
B. zgięcie
zgięcia
N. zgięciem
zgięciami
Ms. zgięciu
zgięciach
W. zgięcie
zgięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zgięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zgięty
zgięty
zgięty
zgięte
zgięta
D. zgiętego
zgiętego
zgiętego
zgiętego
zgiętej
C. zgiętemu
zgiętemu
zgiętemu
zgiętemu
zgiętej
B. zgiętego
zgiętego
zgięty
zgięte
zgiętą
N. zgiętym
zgiętym
zgiętym
zgiętym
zgiętą
Ms. zgiętym
zgiętym
zgiętym
zgiętym
zgiętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zgięci
zgięci
zgięte
zgięte
D. zgiętych
zgiętych
zgiętych
zgiętych
C. zgiętym
zgiętym
zgiętym
zgiętym
B. zgiętych
zgiętych
zgiętych
zgięte
N. zgiętymi
zgiętymi
zgiętymi
zgiętymi
Ms. zgiętych
zgiętych
zgiętych
zgiętych

odpowiedniki aspektowe: zginać , giąć

Składnia

bez ograniczeń + zgiąć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 23.05.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj