UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

protestancki

Chronologizacja

SJPXVII, SL: protestantski, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. protestancki
protestancki
protestancki
protestanckie
protestancka
D. protestanckiego
protestanckiego
protestanckiego
protestanckiego
protestanckiej
C. protestanckiemu
protestanckiemu
protestanckiemu
protestanckiemu
protestanckiej
B. protestanckiego
protestanckiego
protestancki
protestanckie
protestancką
N. protestanckim
protestanckim
protestanckim
protestanckim
protestancką
Ms. protestanckim
protestanckim
protestanckim
protestanckim
protestanckiej
W. protestancki
protestancki
protestancki
protestanckie
protestancka
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. protestanccy
protestanccy
protestanckie
protestanckie
D. protestanckich
protestanckich
protestanckich
protestanckich
C. protestanckim
protestanckim
protestanckim
protestanckim
B. protestanckich
protestanckich
protestanckich
protestanckie
N. protestanckimi
protestanckimi
protestanckimi
protestanckimi
Ms. protestanckich
protestanckich
protestanckich
protestanckich
W. protestanccy
protestanccy
protestanckie
protestanckie

1.a związany z protestantem

Definicja

związany z protestantem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Cytaty

1.b Kościół

Definicja

składający się z protestantów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • protestancka grupa, organizacja, policja, sekta; parafia; Loża Orańska; ludność, większość; protestanckie bojówki, ugrupowania; Kościół; obóz protestancki; kręgi, misje, partie, społeczeństwa, społeczności, środowiska, ugrupowania, wspólnoty protestanckie
  • protestancki i prawosławny; katolicki i protestancki

Cytaty

Pierwsze inspiracje ekumeniczne miały miejsce u schyłku XIX w. Wyszły od środowisk protestanckich i pozostawały w ścisłym związku z ekspansją misyjną protestantyzmu.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Na inspirowanym przez papieża majowym spotkaniu biskupów katolickich z przywódcami duchowymi Kościołów protestanckiego i prawosławnego w Asyżu doszło do uchwalenia wspólnego orędzia.

źródło: NKJP: Mirosław Ikonowicz; Witold Pawłowski: Jan Paweł II: Polska woła o ludzi sumienia, prasa, 1995

Urodziny pani Herty, jako jeden z pierwszych, uczcił pastor parafii protestanckiej, do której należy jubilatka.

źródło: NKJP: (TZ): Życie zaczyna się po setce, Dziennik Polski - Kraków, 1998-11-17

W nocy z wtorku na środę w nieznanym miejscu w zachodnim Belfaście obradował połączony sztab protestanckich organizacji terrorystycznych.

źródło: NKJP: Marek Rybarczyk: Strach w Londynie, optymizm w Belfaście, Gazeta Wyborcza, 1996-02-22,

Zginęło 10 osób, a ponad 60 zostało rannych. IRA chciała zabić dowódców protestanckich bojówek, które mordują katolików.

źródło: NKJP: Irlandia Północna, Gazeta Wyborcza ,1993-10-27

1.c pastor

Definicja

będący protestantem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • protestancki biskup, kaznodzieja, pastor; protestancka szlachta; protestanccy mieszkańcy; misjonarze; policjanci; ekstremiści, lojaliści, unioniści; fundamentaliści, terroryści; protestanckie książęta; kler protestancki; politycy protestanccy
  • protestancki i prawosławny; katolicki i protestancki

Cytaty

Wiarę chrześcijańską przywieziono do Rwandy sto lat temu. Protestanccy misjonarze przybyli z pierwszymi niemieckimi kolonizatorami.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dać czas grzesznikom, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1995-09-01

[...]chrzest jest jeden i jest ważny niezależnie od tego, czy udziela go ksiądz prawosławny, katolicki czy protestancki pastor. [...] Wspólna deklaracja ma sprawić, że metryki chrztu wydawane przez różne Kościoły będą wzajemnie honorowane.

źródło: NKJP: Mikołaj Lizut: Jest jeden chrzest, prasa, 1999

Ideologowie i kaznodzieje protestanccy przypominali słowa Pisma Świętego: „Kto nie chce pracować, niech też nie je”.

źródło: NKJP: Barbara Juraś-Krawczyk: Edukacyjny i społeczny wymiar bezrobocia : (na przykładzie dużego miasta), 2000

Negocjacje pokojowe w Irlandii Północnej między katolickimi republikanami i protestanckimi unionistami są bliskie zakończenia.

źródło: NKJP: Alarm bombowy, Dziennik Polski - Świat, 1999-11-24

Terroryści protestanccy wprost zapowiedzieli powrót do walki zbrojnej.

źródło: NKJP: Marek Rybarczyk: Decydujące dni dla Irlandii Północnej, Gazeta Wyborcza, 1999-03-31

1.d cmentarz

Definicja

przeznaczony dla protestantów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • protestancki cmentarz, kościół, zbór; protestancka katedra, plebania, szkoła
  • protestancki i prawosławny; katolicki i protestancki

Cytaty

W Szczebrzeszynie mieszkali koło siebie ludzie różnych wyznań i narodowości - dlatego jednym spojrzeniem można ogarnąć stojące koło siebie kościoły, cerkiew (która była najpierw kościołem, a później zborem protestanckim) i synagogę.

źródło: NKJP: Beata Radecka: Gdzie chrząszcz brzmi w trzcinie, Gazeta Wyborcza - Turystyka, 1999-02-13

Do roku 1945 na terenie obecnego powiatu nakielskiego znajdowało się co najmniej kilkadziesiąt cmentarzy protestanckich zarówno parafialnych, wiejskich jak i rodowych.

źródło: NKJP: Sławomir Łaniecki: Pałace, dwory i folwarki powiatu nakielskiego, Nakielski Czas, 2006-06-14

Plac Senatu otaczają klasycystyczne budowle. Tu znajduje się pałac rządu, uniwersytet i biblioteka, protestancka katedra, której olbrzymią kopułę widać niemal z każdego punktu miasta.

źródło: NKJP: W kraju 50 tysięcy jezior, Dziennik Polski - Podróże, 2002-07-13

Mama bardzo szybko nauczyła się języka holenderskiego, a nas posłała do szkoły protestanckiej.

źródło: NKJP: W trzech kulturach, Dziennik Polski - Kultura, 2000-06-10

1.e dzielnica

Definicja

zamieszkany przez protestantów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Połączenia

  • protestancka dzielnica, gmina; Europa, północ; protestanckie miasta; świat protestancki
  • protestancki i prawosławny; katolicki i protestancki

Cytaty

Świat protestancki, który opiera swoją wiarę na Biblii, zdecydowanie odrzuca kult Marii, uważając, że jej gloryfikowanie umniejsza rolę Jezusa.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Mapa religijna Niemiec jest dziś podzielona nie tylko na katolickie południe i protestancką północ, ale także na mocno zeświecczony wschód i dość rebeliancki w sprawach wiary, ale nadal religijny zachód.

źródło: NKJP: Weronika Kostyrko: OSSI trochę wierzący, Gazeta Wyborcza, 1995-04-12

Największe od kilku miesięcy zamieszki wybuchły w kilku protestanckich dzielnicach Belfastu, m.in. przy Shankill Road.

źródło: NKJP: Marek Rybarczyk: Zamieszki w Belfaście, Gazeta Wyborcza ,1994-09-15

2.a związany z protestantyzmem

Definicja

związany z protestantyzmem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Cytaty

2.b religia

Definicja

będący protestantyzmem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • religia, wiara protestancka; wyznanie protestanckie
  • protestancki i prawosławny; katolicki i protestancki

Cytaty

W zachodnich Niemczech uczono religii w szkołach: na północy głównie religii protestanckiej, w katolickiej Bawarii religii katolickiej.

źródło: NKJP: Andrzej Dworak: O religii w szkole niemieckiej, Gazeta Wyborcza , 1992-08-11

Lubomirski, fundując kolegium pijarów w Podolińcu, miał na celu szerzenie oświaty i przywrócenie katolicyzmu w miastach spiskich, które od 1412 roku należały do Polski. W tych miastach znaczne wpływy zdobyła sobie wiara protestancka.

źródło: NKJP: Michał Cichy: Mój przyjaciel Lewocza, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-10-23

[...]protestantyzm przeniesiony został na kontynent południowoamerykański z różnych krajów Europy podzielonej na wyznania protestanckie: luterańskie (Niemcy), kalwińskie (Szwajcaria, Francja i Holandia) oraz episkopalizm angielski i prezbiterianizm szkocki.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

2.c kraj

Definicja

taki, w którym jest wyznawany protestantyzm

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • protestancki dom; protestancka rodzina; Szwecja; protestanckie Prusy; kraje, państwa protestanckie

Cytaty

Hagiografia św. Rogera rozpocząć się musi tak jak każda, od narodzin. Przyszedł na świat w 1915 r. w pobożnej szwajcarskiej rodzinie protestanckiej.

źródło: NKJP: Tomasz P. Terlikowski: Święty protestant na ołtarze, prasa, 2005

Jeśli na uczcie obecny był duchowny, to przed zajęciem przez biesiadników miejsc odmawiał krótką modlitwę. W domach protestanckich było to regułą, z tym że funkcję księdza pełnił zazwyczaj gospodarz domu.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004

W anglosaskich krajach protestanckich, jak USA, Nowa Zelandia, Australia czy Wlk. Brytania, swoistym odpowiednikiem Dnia Wszystkich Świętych jest tzw. Halloween, obchodzony 31 października.

źródło: NKJP: Katolicki zwyczaj, Dziennik Polski - Kraj, 1998-10-30

W 1654 r. wybuchła wojna z również prawosławną Rosją, w rok później spadł na Rzeczpospolitą najazd luterańskiej Szwecji, której przyszły z pomocą wojska dwóch innych państw protestanckich, mianowicie Prus Książęcych oraz Siedmiogrodu.

źródło: NKJP: NKJP: Janusz Tazbir: Polscy katolicy wobec zwolenników reformacji, prasa, 1995

2.d teolog

Definicja

zajmujący się protestantyzmem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • protestancki teolog; teologia protestancka
  • protestancki i prawosławny; katolicki i protestancki

Cytaty

Wybitny protestancki teolog [...] mówi: Ponowna ewangelizacja narodów Europy, w której wiara jest wyobcowana za sprawą sekularyzmu, jest dziś potrzebą chwili, nie tylko dla Kościoła, lecz także dla jedności europejskiej.

źródło: NKJP: Jedność kościołów, jedność Europy, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-05-30

Teologia protestancka powszechnie przyjmuje, że ze względu na wydarzenie zmartwychwstania Chrystusa i zesłanie Ducha Świętego chrześcijanie zaczęli święcić niedzielę (zamiast soboty) jako dzień święty.

źródło: NKJP: (K.W.): Ofiara Chrystusa, Dziennik Polski - Kraj, 2000-04-22

2.e obrządek

Definicja

charakterystyczny dla protestantyzmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Połączenia

  • protestancki etos; purytanizm; protestancka tradycja; protestanckie msze; chorał; duch; obrządek; ruch protestancki; etyka; kultura, myśl, reforma, reformacja protestancka; nabożeństwa; nurty protestanckie
  • protestancki i prawosławny; katolicki i protestancki

Cytaty

[...] Łuczanowice funkcjonują jako dwór ariański. W kaplicy, znajdującej się w dobudowanym do dworu lamusie, w XVII i XVIII wieku odbywały się protestanckie nabożeństwa.

źródło: NKJP: Ariański dwór, Dziennik Polski - Podróże, 2003-01-18

Krytycy Jana Pawła II, zwłaszcza w krajach o silnej tradycji protestanckiej, takich jak Niemcy, argumentują [...], że właśnie w imię ekumenizmu Papież powinien zrezygnować z części swoich konserwatywnych przekonań.

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat / z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997

Cnoty, o których Pani mówi - oszczędność, zdyscyplinowanie, przedkładanie pracy nad przyjemności i rezygnacja z bieżącej konsumpcji na rzecz inwestowania, to produkt etyki protestanckiej.

źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Rozmowy magazynu, Gazety Wyborczej - Magazyn, 1996-02-09

Kościół katolicki w Holandii reprezentuje wyraźną mniejszość tamtejszego społeczeństwa, znajdując się pod intelektualnym naciskiem protestanckiej filozofii życia i obyczajowości.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Po panującym przez wieki ascetycznym chorale gregoriańskim, chorał protestancki stał się wyjątkowo atrakcyjny: przede wszystkim wielogłosowy o bogatej harmonii.

źródło: NKJP: (AMS): Na chwałę Boga, Dziennik Polski - Małopolska, 2000-08-24

W historiografii na określenie reformy religijnej XVI w. przyjęły się dwa terminy: reformacja i kontrreformacja. Pierwsza dotyczy zasadniczo reformy protestanckiej, druga - katolickiej.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski : Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Data ostatniej modyfikacji: 19.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json