UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mechanizm

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. mechanism

fr. mécanisme

niem. Mechanismus

z gr. mēchanḗ 'urządzenie mechaniczne; żuraw; machina wojenna'

1. zegarka

Definicja

układ połączonych ze sobą elementów, który pełni określoną funkcję podczas działania całości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Połączenia

  • efektywny, precyzyjny, prosty, prymitywny, skomplikowany, sprawny, wyrafinowany mechanizm; mechanizm drukujący, napędowy, ochronny, zabezpieczający; hydrauliczny, korbowy, różnicowy, spustowy, zegarowy
  • mechanizm silnika, zamka, zegara; obrotu czegoś
  • cylinder, silnik, tryby; blokada, napęd, obciążenia, praca mechanizmu
  • opracować, skonstruować, wymyślić; uruchomić/uruchamiać, wykorzystywać, zastosować mechanizm

Cytaty

Kiedy byłem dzieckiem i udało mi się zajrzeć w mechanizm zegarka, zobaczyć te kręcące się i wibrujące kawałki metalu, dziwiłem się, że ten ruch powoduje niewidzialny dla mnie przesuw wskazówek, wyznacza w sposób doskonały czas.

źródło: NKJP: List ze wsi, Gazeta Radoszczańska, 2009-06-17

Stopa jest niezwykle skomplikowanym mechanizmem, składającym się z mnóstwa kości, stawów, mięśni i ścięgien.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Nogi na stole, Gazeta Wyborcza, 1997-06-27

I właśnie wtedy, targany kolejnymi torsjami, wpadł na genialną ideę. Ideę zastosowania mechanizmu koła napędowego parostatku w mechanizmie obrotowym pistoletu (stąd też słowo „rewolwer” - od ang. „revolve” - obracać się).

źródło: NKJP: Andrzej Kołodziejski: Blaszany bębenek, CKM, nr 08/08, 1999

Osłabione zawałem serce w każdej chwili może przestać bić. Może pojawić się zaburzenie rytmu zwane migotaniem komór. Wiąże się to z wadliwą pracą mechanizmów elektrycznych odpowiedzialnych za sterowanie impulsami, bez których serce nie kurczy się podczas pompowania krwi.

źródło: NKJP: Maciej Zakrocki: Uwaga: zawał!, Polityka, nr 2317, 2001-09-29

Istotą działania mechanizmów napędowych osprzętu jest zamiana ruchu postępowego tłoka w cylindrze na ruch obrotowy napędzanego członu.

źródło: NKJP: Andrzej Dudczak: Koparki: teoria i projektowanie, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mechanizm
mechanizmy
D. mechanizmu
mechanizmów
C. mechanizmowi
mechanizmom
B. mechanizm
mechanizmy
N. mechanizmem
mechanizmami
Ms. mechanizmie
mechanizmach
W. mechanizmie
mechanizmy

Składnia

bez ograniczeń + mechanizm +
CZEGO

2. oszustwa

Definicja

zasada, według której coś działa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • demokratyczny, totalitarny; efektywny, skuteczny, sprawny; naturalny, normalny, pierwotny, uniwersalny; samoczynny, ukryty, wewnętrzny, zewnętrzny; precyzyjny, prymitywny, prosty, skomplikowany, wyrafinowany, zawiły, złożony mechanizm; mechanizm ekonomiczny, gospodarczy, rynkowy, wolnorynkowy; administracyjny, instytucjonalny, konstytucyjny, państwowy, policyjny, prawny, społeczny, wyborczy; decyzyjny, kontrolny, regulacyjny, rozwojowy, selekcyjny
  • mechanizm demokracji, władzy; ekonomii, gospodarki, konkurencji, rynku; historii; oszustwa, prowokacji, przestępstwa, terroru, zbrodni; przemian, sukcesji, współpracy; działania, finansowania, formowania się, funkcjonowania, kontroli, kształtowania, regulacji, selekcji, weryfikacji czegoś
  • sprawność, wypracowanie mechanizmu
  • mechanizm powstał, wykształcił się; działa, funkcjonuje, zadziałał; napędza, powoduje, zapewnia coś;
  • opracować, tworzyć, wymyślić, wypracować, wytworzyć/wytwarzać; rozumieć, dostrzegać, odsłonić, pokazać/pokazywać, poznać, rozumieć, tłumaczyć, ujawnić/ujawniać, ukazywać, wyjaśnić/wyjaśniać, zrozumieć; uruchomić/uruchamiać, wykorzystywać, wprowadzić/wprowadzać, zastosować/stosować mechanizm
  • dysponować mechanizmem

Cytaty

W toku śledztwa ustalono, iż mechanizm korupcyjny związany z realizacją inwestycji finansowanych przez GDDKiA był możliwy dzięki obowiązującym przepisom [...].

źródło: NKJP: R.Nadaj: Znany ciechanowski archeolog aresztowany, Tygodnik Ciechanowski, 2006-12-20

Przejrzałem z ciekawości; w takich konkursach debiutowali czasem późniejsi malarze i literaci, wtedy przyzwoicie działał mechanizm promocji młodych talentów [...].

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Trzeba jednak opracować takie mechanizmy, które pozwolą zrobić lustrację rzetelnie, uczciwie, bez krzywdzenia niewinnych ludzi.

źródło: NKJP: Osoby publiczne o lustracji Teczki - zakopać czy ujawnić?!, Życie Podkarpackie, 2005

Przekonywał, że lokalne spółdzielnie już dziś mogą usprawniać mechanizm skupu i zbytu a także obniżać koszty.

źródło: NKJP: (waw): Eurodylematy, Nowiny Raciborskie, 2006-07-06

Inny mechanizm podtrzymujący stereotypy to przypisywanie zachowań z nimi sprzecznych czynnikom sytuacyjnym, np. kiedy kobieta zdobywa wyższe stanowisko niż mężczyzna, często słyszy się głosy „Ale jej się udało, miała fart albo znajomości”.

źródło: NKJP: Izabela Kielczyk: Stereotypy w pracy. Czy umiemy się pięknie różnić?, Praca i Zdrowie, 2007-11-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mechanizm
mechanizmy
D. mechanizmu
mechanizmów
C. mechanizmowi
mechanizmom
B. mechanizm
mechanizmy
N. mechanizmem
mechanizmami
Ms. mechanizmie
mechanizmach
W. mechanizmie
mechanizmy

Składnia

bez ograniczeń + mechanizm +
CZEGO

3. wyparcia

Definicja

ogół wrodzonych bądź wyuczonych reakcji organizmu na określone bodźce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Połączenia

  • biologiczny, fizjologiczny, podświadomy, psychiczny, ukryty, wewnętrzny; pierwotny mechanizm; mechanizm adaptacyjny, kompensacyjny, obronny, ochronny, psychologiczny, przystosowawczy, selekcyjny, zabezpieczający
  • mechanizm pamięci, psychiki; uzależnienia; zachowań społecznych; adaptacji, identyfikacji, kształtowania, percepcji, projekcji, przeniesienia czegoś, selekcji, sprzężenia zwrotnego, uczenia się, wyparcia

Cytaty

Tego nie da się zahamować siłą woli, myśleniem, rozkazem, bo wewnętrzny mechanizm działa z pominięciem świadomości.

źródło: NKJP: Anna Nasiłowska: Księga początku, 2002

W przypadku tych ludzi, jak sama się domyślasz, mechanizm wygasania uczuć, o którym pisałem przed chwilą, przestaje działać, bowiem korzyści, które mają z przeżywania poczucia krzywdy, powodują pielęgnowanie tego uczucia w sobie.

źródło: NKJP: Kuba Jabłoński: Rozwód. Jak go przeżyć?, 2000

Mężczyźni je prześladują, a one prześladują kobiety mające coś do powiedzenia. Typowy mechanizm przeniesienia, sądzę.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Harold za diabła nie dawał się ocucić, był w tym stanie, w którym odbiera się jeszcze bodźce z zewnątrz, ale mechanizm woli jest już kompletnie unicestwiony.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Bywa, że rodzice - pomimo sygnałów ze szkoły - dowiadują się o kłopotach swej pociechy dopiero w sądzie. Wcześniej często stosują mechanizm wyparcia: nie dowierzają nauczycielom lub po prostu nie chcą się pogodzić z tym, że coś jest nie tak.

źródło: NKJP: Agnieszka Sierocińska: Zagubieni, Dziennik Polski, 2006-03-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mechanizm
mechanizmy
D. mechanizmu
mechanizmów
C. mechanizmowi
mechanizmom
B. mechanizm
mechanizmy
N. mechanizmem
mechanizmami
Ms. mechanizmie
mechanizmach
W. mechanizmie
mechanizmy

Składnia

bez ograniczeń + mechanizm +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 14.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json