UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przejechać się

Chronologizacja

1568, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przejadę się
przejedziemy się
2 os. przejedziesz się
przejedziecie się
3 os. przejedzie się
przejadą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przejechałem się
+(e)m się przejechał
przejechałam się
+(e)m się przejechała
przejechałom się
+(e)m się przejechało
przejechaliśmy się
+(e)śmy się przejechali
przejechałyśmy się
+(e)śmy się przejechały
2 os. przejechałeś się
+(e)ś się przejechał
przejechałaś się
+(e)ś się przejechała
przejechałoś się
+(e)ś się przejechało
przejechaliście się
+(e)ście się przejechali
przejechałyście się
+(e)ście się przejechały
3 os. przejechał się
przejechała się
przejechało się
przejechali się
przejechały się

bezosobnik: przejechano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przejedźmy się
2 os. przejedź się
przejedźcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przejechałbym się
bym się przejechał
przejechałabym się
bym się przejechała
przejechałobym się
bym się przejechało
przejechalibyśmy się
byśmy się przejechali
przejechałybyśmy się
byśmy się przejechały
2 os. przejechałbyś się
byś się przejechał
przejechałabyś się
byś się przejechała
przejechałobyś się
byś się przejechało
przejechalibyście się
byście się przejechali
przejechałybyście się
byście się przejechały
3 os. przejechałby się
by się przejechał
przejechałaby się
by się przejechała
przejechałoby się
by się przejechało
przejechaliby się
by się przejechali
przejechałyby się
by się przejechały

bezosobnik: przejechano by się

bezokolicznik: przejechać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przejechawszy się

gerundium: przejechanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przejechanie się
przejechania się
D. przejechania się
przejechań się
C. przejechaniu się
przejechaniom się
B. przejechanie się
przejechania się
N. przejechaniem się
przejechaniami się
Ms. przejechaniu się
przejechaniach się
W. przejechanie się
przejechania się

odpowiednik aspektowy: przejeżdżać się

Pochodzenie

Zob. jechać

1. rowerem

Definicja

pojechać dla przyjemności lub bez wyraźnej potrzeby

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pojechać

Połączenia

  • przejechać się autobusem, bolidem, bryczką, drezyną, kolejką, kucykiem, łódką, metrem, rikszą, rowerem, samochodem, skuterem, tramwajem
  • przejechać się kawałek, trochę; ulicami
  • przejechać się na karuzeli, na koniu, na kucyku, na motocyklu, na rowerze, na wielbłądzie; na gapę; na wycieczkę
  • przejechać się po mieście, po okolicy, po parku, po Polsce
  • przejechać się konno

Cytaty

Za jedyne trzy złote można było przejechać się do Wieliczki pociągiem [...].

źródło: NKJP: Łukasz Grzymalski: Muzyka maszyn, Gazeta Krakowska, 2004-08-16

Abib też zachęcał Alicję, żeby przejechała się na wielbłądzie, ale ona, widząc nieszczęśliwe miny turystek, które zaryzykowały ten środek lokomocji, wolała poruszać się na własnych nogach.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Weź rower i przejedź się do niego, sprawdź w szufladach...

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Będzie można też spróbować wiejskich wiktuałów, skosztować mięsa pieczonego na grillu, popróbować jazdy konnej i jak dziedzic przejechać się po okolicy bryczką.

źródło: NKJP: (WJur): Piknik Dworski, Gazeta Krakowska, 2004-07-02

Zoo można zwiedzać pieszo lub przejechać się specjalną kolejką.

źródło: NKJP: (xx): Wakacje w Trójmieście, Dziennik Bałtycki, 2008-08-12

Składnia

bez ograniczeń + przejechać się +
DOKĄD + (CZYM)
bez ograniczeń + przejechać się +
CZYM + (GDZIE)
bez ograniczeń + przejechać się +
na CZYM
bez ograniczeń + przejechać się +
do KOGO

2. na obietnicy

Definicja

pot. 
pomylić się w ocenie kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  naciąć się, oszukać się, przerobić się, przewieźć się
hiperonimy:  pomylić się

Cytaty

Mój brat był już dorosły, a oni za starzy na małe dziecko. Matka przejechała się zdrowo na kalendarzykowej metodzie.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010

Czerwone Diabły dwukrotnie przejechały się na nieznajomości potencjału francuskiej drużyny.

źródło: NKJP: Michał Karpiński: Diabły chcą rewanżu, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-02-20

Już na początku ubiegłego roku ostrzegaliśmy, że problem narasta, że trzeba go szybko rozwiązać, bo przejedzie się na tym całe górnictwo, ale nikt nas nie słuchał [...].

źródło: NKJP: Mariusz Urbanke: Górnicy będą walczyć o każdy grosz, Trybuna Śląska, 2003-02-14

Pozdrawiam i obyś nigdy nie przejechał się na nadmiernym zaufaniu do dzieci.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + przejechać się +
na KIM/CZYM

3. o recenzentach

Definicja

pot. 
bardzo ostro skrytykować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pojechać, przewieźć się
hiperonimy:  skrytykować

Cytaty

Po drugiej stronie usadowił się z kolei Siergiej Łukjanienko, który niemiłosiernie przejechał się po ekranizacji [...].

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: East Side Story: Maksym – kosmiczny Wędrowycz, Esensja, nr 4, 2009

Recenzenci przejechali się po nim bez litości.

źródło: NKJP: Wojciechowska Ryszarda: Konfiturki od Wielkiego Brata, Dziennik Bałtycki, 2007-06-02

Zamiast okolicznościowych podziękowań ostro przejechał się po władzy za jej instrumentalny, arogancko-protekcjonalny stosunek do artystów i kultury.

źródło: NKJP: Grzegorz Żurawiński: Klucz do flaków w oleju, Gazeta Wrocławska, 2003-06-03

Składnia

bez ograniczeń + przejechać się +
po KIM/CZYM

4. o zawodnikach

Definicja

sport.  pot. 
zdobyć zdecydowaną przewagę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przewieźć się, zmiażdżyć
hiperonimy:  pokonać

Cytaty

Jeśli dziewczyny zagrają tak jak ostatnio, przejadą się po rywalkach niczym tajfun po wyspie – stwierdził Andrzej Niemczyk.

źródło: NKJP: Wzmaga się polski tajfun, Polska Głos Wielkopolski, 2007-09-29

Krakowianie przejechali się po „Niebieskich” w pierwszej połowie, co zapewniło im praktycznie trzy punkty.

źródło: NKJP: Bartosz Karcz: Rezerwy? Jakie tam rezerwy..., Gazeta Krakowska, 2008-11-03

W drugiej połowie Wisła po prostu przejechała się po rywalu niczym czołg.

źródło: NKJP: (BK): Mecz po meczu, Gazeta Krakowska, 2005-06-23

Składnia

bez ograniczeń + przejechać się +
po KIM
Data ostatniej modyfikacji: 13.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json