UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

konflikt

Chronologizacja

SJPXVII, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ang. conflict

z łac. cōnflictus 'zderzenie, starcie, spór'

1. personalny

Definicja

długo trwający stan, w którym dwie osoby (lub grupy osób) nie zgadzają się pod jakimś względem albo jedna dąży do osiągnięcia celu nieakceptowalnego dla drugiej, przy czym każda uważa, że za właściwe powinny zostać uznane jej poglądy i cele, i chce do tego doprowadzić wszelkimi sposobami, nawet jeśli drugiej może się stać w związku z tym coś złego

Wymowa

[konflikt] lub [kąflikt]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

ludzki; aktualny, obecny, współczesny; bezpośredni; bolesny, dramatyczny, tragiczny, trudny; drobny; ciągły, odwieczny, permanentny, stały; ewentualny; głęboki, gwałtowny, ostry, poważny, wielki; główny; lokalny; otwarty; nowy, stary; niepotrzebny; nieuchronny, nieustający konflikt; częste, nieustanne; dawne; liczne konflikty; konflikt kulturowy; narodowościowy, polityczny, religijny, społeczny; personalny; konflikty etniczne, klasowe, rodzinne
konflikt interesów; pokoleń
konflikt o płace, o władzę
konflikt z matką, z mężem, z ojcem, z rodzicami, z rodziną, z żoną; z biskupem, z cesarzem, z królem, z księciem, z papieżem; z prezydentem, z rządem, z władzami, z władzą; z pracodawcą, z przełożonymi; z prezesem, z trenerem, z nauczycielami; z ludźmi; z otoczeniem, z sąsiadami; z Kościołem, z państwem; konflikt między braćmi, między ludźmi, między Polakami, między rodzicami, między sąsiadami, między stronami; między mocarstwami, narodami; między kobietami a mężczyznami; między prezydentem a premierem, parlamentem..., między władzą a społeczeństwem, między pracownikami a pracodawcami
konflikt w domu, w małżeństwie, w rodzinie; w grupie, w drużynie, w radzie, w zespole; w obozie, w (miejscu) pracy, w szkole; w jakiejś organizacji, w jakimś środowisku; w koalicji, w partii, w służbie zdrowia; w AWS, w MON; w kraju,
wywołać; rozwiązać, załagodzić, zakończyć; coś spowodowało konflikt
popaść w konflikt

Cytaty

	Śledczy wierzyli w samouprowadzenie, bo uważali, że Krzysztof popadł w konflikt z ojcem. źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Ślepa hipoteza, Polityka, 2009-02-28
	Konflikt o granicę pomiędzy dwiema sąsiadującymi działkami zaczął się na początku lat 80. źródło: NKJP: Maciej Modzelewski: 80 centymetrów sporu: Trybuna Śląska, 2002-01-30
	Do poważnych konfliktów w małżeństwie i rodzinie prowadzi uzależnienie od ciała, od seksu, pieniędzy i hazardu. źródło: NKJP: Marek Dziewiecki: Miłość przemienia : przezwyciężanie trudności w małżeństwie i rodzinie, 2007
	Feministki, często będące w konflikcie z Kościołem, z jednej strony zarzucają, że jest antykobiecy, z drugiej, że nadmiernie eksponuje macierzyństwo. źródło: NKJP: Ewa H. Kowalewska: Być kobietą ale jaką?, 2006
	Człowiek nie może przecież żyć bez wolności. Istotą konfliktu między rodzicami a dziećmi - i to od najmłodszych lat - jest przede wszystkim spór o zakres wolności. źródło: NKJP: Józef Augustyn: Rozmowy o księżach rodzinie i życiu duchowym źródło, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konflikt	konflikty
D.	konfliktu	konfliktów
C.	konfliktowi	konfliktom
B.	konflikt	konflikty
N.	konfliktem	konfliktami
Ms.	konflikcie	konfliktach
W.	konflikcie	konflikty

Składnia

	+	konflikt	+	(z KIM) + (o CO)
	+	konflikt	+	(między KIM) + (o CO)

2. zbrojny

Definicja

walka między co najmniej dwoma państwami lub grupami ludzi

Wymowa

[konflikt] lub [kąflikt]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

krwawy; międzynarodowy, światowy; zbrojny konflikt; konflikt nuklearny; wojenny
konflikt z Anglią, z Francją z Irakiem, z Jugosławią, z Niemcami, z Rosją, z ZSRR...; z Anglikami, z Chorwatami, z Niemcami; z Moskwą
konflikt w Afganistanie, w Bośni, w Czeczenii, w Europie, w Gruzji, w Iraku, w Irlandii Północnej, w Jugosławii, w Kosowie, w Zatoce Perskiej...
konflikt przebiega, toczy się, zaczął się
sprowokować, wywołać, zaognić; rozstrzygnąć, zażegnać konflikt

Cytaty

	III Rzesza i Związek Radziecki zaatakowały II Rzeczpospolitą, co ostatecznie pogrążyło cały świat w ciągnącym się długich sześć lat krwawym konflikcie. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Miłość w cieniu czerwonej gwiazdy, Esensja, 2009-07-02
	Jeżeli dojdzie do zbrojnego konfliktu, Amerykanie walczyć będą przeciw reżimowi sowieckiemu, a nie przeciw narodowi rosyjskiemu. źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Ślepa hipoteza, Polityka, 2009-02-28
	[...]w miarę jak zostałem dopuszczany w swojej pracy w sztabie do coraz większych tajemnic, zaczęło do mnie docierać, jak tragiczne byłoby położenie Polski w momencie konfliktu nuklearnego z zachodem. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Mój przyjaciel zdrajca, 2004
	Gdyby nie wybuch konfliktu wojennego w 1914 r., gdyby nie klęska Austro-Węgier w 1918 r., prawdopodobnie monarchia trwałaby dalej. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konflikt	konflikty
D.	konfliktu	konfliktów
C.	konfliktowi	konfliktom
B.	konflikt	konflikty
N.	konfliktem	konfliktami
Ms.	konflikcie	konfliktach
W.	konflikcie	konflikty

Składnia

	+	konflikt	+	(z KIM) + (o CO)
	+	konflikt	+	(między KIM) + (o CO)

3. wewnętrzny

Definicja

wewnętrzny stan psychiczny jakiejś osoby, która widząc sprzeczne racje nie potrafi zdecydować, którą uznać za nadrzędną

Wymowa

[konflikt] lub [kąflikt]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

konflikt moralny, psychiczny, wewnętrzny
konflikt sumienia
konflikt z samym sobą
dostrzec; coś rodzi; przeżywać konflikt

Cytaty

Lęk egzystencjalny sprowadzał się do stałego i bardzo bolesnego wewnętrznego konfliktu pomiędzy afirmacją życia z jednej strony, a obawą jego utraty z drugiej.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

[...] życiorys Adama przedstawia się dosyć banalnie, obfitował on jednak w wiele dramatycznych spięć, wstrząsów, konfliktów moralnych i głębokich przeżyć.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1966

Człowiek cierpiący męki piekielne przeżywa bolesne wewnętrzne rozdarcie. Z braku miłości jest szarpany (i rozszarpywany) przeciwieństwami, których nie może już niestety zespolić w harmonijną jedność, pozostając odtąd w stałym konflikcie z samym sobą.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Odpowiedzi na 101 pytań o rzeczy ostateczne, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konflikt	konflikty
D.	konfliktu	konfliktów
C.	konfliktowi	konfliktom
B.	konflikt	konflikty
N.	konfliktem	konfliktami
Ms.	konflikcie	konfliktach
W.	konflikcie	konflikty

Składnia

konflikt

(pomiędzy CZYM)

4. dobra i zła

Definicja

bardzo duża różnica między jakimiś wartościami, ideami lub czynnikami pozostającymi w związku, stawiająca je w opozycji

Wymowa

[konflikt] lub [kąflikt]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

konflikt intelektualny, serologiczny
konflikt dobra ze złem
konflikt między nauką a religią, między wiarą a nauką

Cytaty

	Widzę [...] różnicę, a nawet konflikt między postawą twojego ojca i moją psychologią „partyzanta”, który schodzi pod ziemię, żeby czekać swego czasu, a twoją postawą człowieka, który decyduje się walczyć, żeby ten świat zmienić, nawet jeżeli to ma kosztować wiele. źródło: NKJP: Michnik Adam, Tischner Józef, Żakowski Jacek: Między Panem a Plebanem, 1995
	[...] bohater bajki jest skrajnie stypizowaną postacią, która doskonale nadaje się do konstruowania schematu stosunków, zazwyczaj stosunków społecznych, opartych na konflikcie dobra i zła, ubóstwa i bogactwa, słabości i przemocy. źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973
	[...] mniemanie, iż jakimkolwiek przyrządem naukowym teleskopem, mikroskopem czy akceleratorem można zadać cios wierze, uważam za powierzchowne, zaś konflikt nauki z religią za pozorny. źródło: NKJP: MICHAŁ RÓŻYCZKA: Czy astronomowie potrzebują Boga?, Wiedza i Życie, 2000
	W celu wykonania próby krzyżowej kroplę surowicy biorcy mieszamy z krwinkami dawcy i odwrotnie. [...] Jeżeli [...] krwinki skupiają się w aglutynaty, istnieje konflikt grup krwi i transfuzja mogłaby grozić poważnymi powikłaniami źródło: NKJP: Internet
	Każda kobieta ciężarna powinna oznaczyć obecność przeciwciał w surowicy krwi. [...] Jedynym rozwiązaniem problemu związanego z konfliktem serologicznym jest podanie matce immunoglobuliny. źródło: NKJP: Katarzyna Zawadzka: Kiedy krew choruj, Gazeta Krakowska, 2007-09-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konflikt	konflikty
D.	konfliktu	konfliktów
C.	konfliktowi	konfliktom
B.	konflikt	konflikty
N.	konfliktem	konfliktami
Ms.	konflikcie	konfliktach
W.	konflikcie	konflikty

Składnia

+	konflikt	+	między/pomiędzy CZYM
+	konflikt	+	CZEGO i CZEGO/CZEGO z CZYM
+	konflikt	+	CZEGO
+	konflikt	+	JAKI

Frazeologizmy

coś stanęło w sprzeczności z czymś
coś stanęło w konflikcie z czymś
coś stoi w sprzeczności z czymś
coś stoi w konflikcie z czymś
coś jest w konflikcie z czymś
konflikt z prawem

Data ostatniej modyfikacji: 12.04.2021