Chronologizacja
Pochodzenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | lampić się, ślepiać, ślepić, ślepić się, wyślepiać się | |
| hiperonimy: | patrzeć |
Połączenia
- motłoch, tłum gapi się; faceci, turyści gapią się
- gapić się na coś całymi dniami, godzinami; szeroko otwartymi oczami
- gapić się na chmury, na ekran, na kobiety, na słońce, na ścianę, na wystawy, na zdjęcia
- gapić się przez okno
- gapić się w ekran, w gwiazdy, w komputer, w lustro, w monitor, w okno, w sufit, w szpary, w ścianę, w telewizor, w ziemię
- gapić się na coś z nudów; z bliska; z niedowierzaniem
- gapić się bezmyślnie, długo, ponuro, tępo
- lubić, przestać, zacząć gapić się
- leżeć i gapić się, siedzieć i gapić się
Cytaty
|
Znów powtarzał się ponury spektakl rodem ze średniowiecza - na powrozie prowadzono związanego człowieka, a tłum gapił się. źródło: NKJP: amk: Dziwacy, Dziennik Polski, 2001-06-16 |
|
|
Zmarnowałem prawie dwie sekundy, stojąc jak osłupiały i gapiąc się z niedowierzaniem na płonące szczątki drzewka. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005 |
|
|
Józio przez cały czas nie odezwał się ani słowem i nie spuszczał Olgi z oczu. Siedział na koźle i gapił się na nią bez żadnej ceremonii. źródło: KWSJP: Henryk Panas: Grzesznicy, 1966 |
|
|
Szedłem leniwie, gapiąc się w niebo, na którym białe obłoczki przemieniły się w szare, ociężałe chmury. źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972 |
|
|
- Waśka, czego się gapisz? - ryknął nagle Miedwiediew. - Bij go! źródło: KWSJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gapię się |
gapimy się |
|||
| 2 os. |
gapisz się |
gapicie się |
|||
| 3 os. |
gapi się |
gapią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gapiłem się +(e)m się gapił |
gapiłam się +(e)m się gapiła |
gapiłom się +(e)m się gapiło |
gapiliśmy się +(e)śmy się gapili |
gapiłyśmy się +(e)śmy się gapiły |
| 2 os. |
gapiłeś się +(e)ś się gapił |
gapiłaś się +(e)ś się gapiła |
gapiłoś się +(e)ś się gapiło |
gapiliście się +(e)ście się gapili |
gapiłyście się +(e)ście się gapiły |
| 3 os. |
gapił się |
gapiła się |
gapiło się |
gapili się |
gapiły się |
bezosobnik: gapiono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gapił będę się gapić |
będę się gapiła będę się gapić |
będę się gapiło będę się gapić |
będziemy się gapili będziemy się gapić |
będziemy się gapiły będziemy się gapić |
| 2 os. |
będziesz się gapił będziesz się gapić |
będziesz się gapiła będziesz się gapić |
będziesz się gapiło będziesz się gapić |
będziecie się gapili będziecie się gapić |
będziecie się gapiły będziecie się gapić |
| 3 os. |
będzie się gapił będzie się gapić |
będzie się gapiła będzie się gapić |
będzie się gapiło będzie się gapić |
będą się gapili będą się gapić |
będą się gapiły będą się gapić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gapmy się |
|
| 2 os. |
gap się |
gapcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gapiłbym się bym się gapił |
gapiłabym się bym się gapiła |
gapiłobym się bym się gapiło |
gapilibyśmy się byśmy się gapili |
gapiłybyśmy się byśmy się gapiły |
| 2 os. |
gapiłbyś się byś się gapił |
gapiłabyś się byś się gapiła |
gapiłobyś się byś się gapiło |
gapilibyście się byście się gapili |
gapiłybyście się byście się gapiły |
| 3 os. |
gapiłby się by się gapił |
gapiłaby się by się gapiła |
gapiłoby się by się gapiło |
gapiliby się by się gapili |
gapiłyby się by się gapiły |
bezosobnik: gapiono by się
bezokolicznik: gapić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gapiąc się
gerundium: gapienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gapienie się |
gapienia się |
| D. | gapienia się |
gapień się |
| C. | gapieniu się |
gapieniom się |
| B. | gapienie się |
gapienia się |
| N. | gapieniem się |
gapieniami się |
| Ms. | gapieniu się |
gapieniach się |
| W. | gapienie się |
gapienia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gapiący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gapiący się |
gapiący się |
gapiący się |
gapiące się |
gapiąca się |
| D. | gapiącego się |
gapiącego się |
gapiącego się |
gapiącego się |
gapiącej się |
| C. | gapiącemu się |
gapiącemu się |
gapiącemu się |
gapiącemu się |
gapiącej się |
| B. | gapiącego się |
gapiącego się |
gapiący się |
gapiące się |
gapiącą się |
| N. | gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącą się |
| Ms. | gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gapiący się |
gapiący się |
gapiące się |
gapiące się |
| D. | gapiących się |
gapiących się |
gapiących się |
gapiących się |
| C. | gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącym się |
gapiącym się |
| B. | gapiących się |
gapiących się |
gapiących się |
gapiące się |
| N. | gapiącymi się |
gapiącymi się |
gapiącymi się |
gapiącymi się |
| Ms. | gapiących się |
gapiących się |
gapiących się |
gapiących się |
Składnia
| Rzżywotny | + | gapić się | + |
na KOGO/CO | w CO
|