UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spostrzegać

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Por. postrzegać.
Zob. strzec

1. znaną osobę

Definicja

widzieć kogoś lub coś i zwracać na to uwagę

Wymowa

[spostszegać] pot. [sposczszegać], lub pot. [sposzczszegać]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zauważać

Połączenia

szybko, z daleka spostrzegać

Cytaty

	Kobieta, która tu przez chwilę obok mnie siedziała, zgubiła rękawiczkę. Spostrzegam ją na podłodze obok stolika. źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996
	Wygląda zupełnie normalnie, nie przypomina psychopaty. I oto, przekraczając próg windy i spostrzegając pannicę, ni stąd ni zowąd podnosi rękę i z nabożeństwem zdejmuje kapelusz. źródło: KWSJP: Michał Choromański: Dygresje na temat kaloszy, 1966
	Niektóre zwierzęta zdolne są spostrzegać rzeczy zdumiewająco drobne, uchodzące oczom człowieka. źródło: KWSJP: Konrad Lorenz: Opowiadania o zwierzętach, 1969
	Wchodzę z kuchni do sieni, która była zwykle dość ciemna, i nagle zauważam, że jest bardzo jasna. Dziwię się, co się stało. Spostrzegam, że całe podwórko jest białe. Spadł pierwszy śnieg. źródło: KWSJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002
	Na zadeptanej podłodze przede mną leżał wyraźnie okruch, nie większy niż grudka, czarnego chleba [...]. Zawsze lubiłem razowiec. Natychmiast wyciągnąłem rękę, spostrzegając, jak strasznie ona mi drży. źródło: KWSJP: Krzysztoń Jerzy: Obłęd, 1983

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spostrzegam	spostrzegamy
2 os.	spostrzegasz	spostrzegacie
3 os.	spostrzega	spostrzegają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spostrzegałem +(e)m spostrzegał	spostrzegałam +(e)m spostrzegała	spostrzegałom +(e)m spostrzegało	spostrzegaliśmy +(e)śmy spostrzegali	spostrzegałyśmy +(e)śmy spostrzegały
2 os.	spostrzegałeś +(e)ś spostrzegał	spostrzegałaś +(e)ś spostrzegała	spostrzegałoś +(e)ś spostrzegało	spostrzegaliście +(e)ście spostrzegali	spostrzegałyście +(e)ście spostrzegały
3 os.	spostrzegał	spostrzegała	spostrzegało	spostrzegali	spostrzegały

bezosobnik: spostrzegano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę spostrzegał będę spostrzegać	będę spostrzegała będę spostrzegać	będę spostrzegało będę spostrzegać	będziemy spostrzegali będziemy spostrzegać	będziemy spostrzegały będziemy spostrzegać
2 os.	będziesz spostrzegał będziesz spostrzegać	będziesz spostrzegała będziesz spostrzegać	będziesz spostrzegało będziesz spostrzegać	będziecie spostrzegali będziecie spostrzegać	będziecie spostrzegały będziecie spostrzegać
3 os.	będzie spostrzegał będzie spostrzegać	będzie spostrzegała będzie spostrzegać	będzie spostrzegało będzie spostrzegać	będą spostrzegali będą spostrzegać	będą spostrzegały będą spostrzegać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spostrzegajmy
2 os.	spostrzegaj	spostrzegajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spostrzegałbym bym spostrzegał	spostrzegałabym bym spostrzegała	spostrzegałobym bym spostrzegało	spostrzegalibyśmy byśmy spostrzegali	spostrzegałybyśmy byśmy spostrzegały
2 os.	spostrzegałbyś byś spostrzegał	spostrzegałabyś byś spostrzegała	spostrzegałobyś byś spostrzegało	spostrzegalibyście byście spostrzegali	spostrzegałybyście byście spostrzegały
3 os.	spostrzegałby by spostrzegał	spostrzegałaby by spostrzegała	spostrzegałoby by spostrzegało	spostrzegaliby by spostrzegali	spostrzegałyby by spostrzegały

bezosobnik: spostrzegano by

bezokolicznik: spostrzegać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spostrzegając

gerundium: spostrzeganie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spostrzeganie	spostrzegania
D.	spostrzegania	spostrzegań
C.	spostrzeganiu	spostrzeganiom
B.	spostrzeganie	spostrzegania
N.	spostrzeganiem	spostrzeganiami
Ms.	spostrzeganiu	spostrzeganiach
W.	spostrzeganie	spostrzegania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spostrzegający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spostrzegający	spostrzegający	spostrzegający	spostrzegające	spostrzegająca
D.	spostrzegającego	spostrzegającego	spostrzegającego	spostrzegającego	spostrzegającej
C.	spostrzegającemu	spostrzegającemu	spostrzegającemu	spostrzegającemu	spostrzegającej
B.	spostrzegającego	spostrzegającego	spostrzegający	spostrzegające	spostrzegającą
N.	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającą
Ms.	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spostrzegający	spostrzegający	spostrzegające	spostrzegające
D.	spostrzegających	spostrzegających	spostrzegających	spostrzegających
C.	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającym	spostrzegającym
B.	spostrzegających	spostrzegających	spostrzegających	spostrzegające
N.	spostrzegającymi	spostrzegającymi	spostrzegającymi	spostrzegającymi
Ms.	spostrzegających	spostrzegających	spostrzegających	spostrzegających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spostrzegany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spostrzegany	spostrzegany	spostrzegany	spostrzegane	spostrzegana
D.	spostrzeganego	spostrzeganego	spostrzeganego	spostrzeganego	spostrzeganej
C.	spostrzeganemu	spostrzeganemu	spostrzeganemu	spostrzeganemu	spostrzeganej
B.	spostrzeganego	spostrzeganego	spostrzegany	spostrzegane	spostrzeganą
N.	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganą
Ms.	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spostrzegani	spostrzegani	spostrzegane	spostrzegane
D.	spostrzeganych	spostrzeganych	spostrzeganych	spostrzeganych
C.	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganym	spostrzeganym
B.	spostrzeganych	spostrzeganych	spostrzeganych	spostrzegane
N.	spostrzeganymi	spostrzeganymi	spostrzeganymi	spostrzeganymi
Ms.	spostrzeganych	spostrzeganych	spostrzeganych	spostrzeganych

odpowiednik aspektowy: spostrzec

Składnia

Rz_żywotny	+	spostrzegać	+	KOGO/CO
Rz_żywotny	+	spostrzegać	+	że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. możliwości