Chronologizacja
Pochodzenie
Czasownik przedrostkowy od psł. *zьrěti 'patrzeć'
1. obrazowi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przyglądnąć się, przypatrzeć się, przypatrzyć się |
Połączenia
- przyjrzeć się czyimś dłoniom, twarzy; fotografii, obrazkowi, zdjęciom; szczegółom; sobie w lustrze
- przyjrzeć się z uwagą, z zainteresowaniem
- przyjrzeć się badawczo, dobrze, dokładnie, uważnie
Cytaty
|
Sąsiadka Szejly przyjrzała się podporucznikowi i jego zezowi [...] z nadmiarem sensacyjnego niezdrowego zaciekawienia. źródło: KWSJP: Michał Choromański: Dygresje na temat kaloszy, 1966 |
|
|
Milo obszedł pomieszczenie i pozapalał wszystkie osadzone w szczelinach smolne szczapy, więc nie brakowało nam światła i mogliśmy przyjrzeć się szczegółom. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003 |
|
|
Buduje się nowe domy ludowe [...], a zaniedbuje już istniejące. Wystarczy przyjrzeć się budynkowi w Okocimiu. Część parterowa wymaga gruntownego remontu. źródło: NKJP: Za mało propozycji, Dziennik Polski, 2003-01-27 |
|
|
Zrezygnujmy z potraw w puszkach, a jeśli musimy z nich skorzystać, sprawdźmy dokładnie termin przydatności do spożycia i przyjrzyjmy się, czy puszka nie jest uszkodzona ani wybrzuszona. źródło: KWSJP: Magdalena Walisiak, Magdalena Makarewicz-Wujec: Samo zdrowie, Kuchnia, 1998, nr 8 |
|
|
Sięgali do najwyższych półek, rozwijali sztuki i zarzucali na siebie, by przyjrzeć się, jak układa się materiał, czy nie za wiotki lub za gruby. źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Siedem zacnych grzechów głównych, 1954 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przyjrzę się |
przyjrzymy się |
|||
| 2 os. |
przyjrzysz się |
przyjrzycie się |
|||
| 3 os. |
przyjrzy się |
przyjrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przyjrzałem się +(e)m się przyjrzał |
przyjrzałam się +(e)m się przyjrzała |
przyjrzałom się +(e)m się przyjrzało |
przyjrzeliśmy się +(e)śmy się przyjrzeli |
przyjrzałyśmy się +(e)śmy się przyjrzały |
| 2 os. |
przyjrzałeś się +(e)ś się przyjrzał |
przyjrzałaś się +(e)ś się przyjrzała |
przyjrzałoś się +(e)ś się przyjrzało |
przyjrzeliście się +(e)ście się przyjrzeli |
przyjrzałyście się +(e)ście się przyjrzały |
| 3 os. |
przyjrzał się |
przyjrzała się |
przyjrzało się |
przyjrzeli się |
przyjrzały się |
bezosobnik: przyjrzano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przyjrzyjmy się |
|
| 2 os. |
przyjrzyj się |
przyjrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przyjrzałbym się bym się przyjrzał |
przyjrzałabym się bym się przyjrzała |
przyjrzałobym się bym się przyjrzało |
przyjrzelibyśmy się byśmy się przyjrzeli |
przyjrzałybyśmy się byśmy się przyjrzały |
| 2 os. |
przyjrzałbyś się byś się przyjrzał |
przyjrzałabyś się byś się przyjrzała |
przyjrzałobyś się byś się przyjrzało |
przyjrzelibyście się byście się przyjrzeli |
przyjrzałybyście się byście się przyjrzały |
| 3 os. |
przyjrzałby się by się przyjrzał |
przyjrzałaby się by się przyjrzała |
przyjrzałoby się by się przyjrzało |
przyjrzeliby się by się przyjrzeli |
przyjrzałyby się by się przyjrzały |
bezosobnik: przyjrzano by się
bezokolicznik: przyjrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przyjrzawszy się
gerundium: przyjrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przyjrzenie się |
przyjrzenia się |
| D. | przyjrzenia się |
przyjrzeń się |
| C. | przyjrzeniu się |
przyjrzeniom się |
| B. | przyjrzenie się |
przyjrzenia się |
| N. | przyjrzeniem się |
przyjrzeniami się |
| Ms. | przyjrzeniu się |
przyjrzeniach się |
| W. | przyjrzenie się |
przyjrzenia się |
odpowiednik aspektowy: przyglądać się
Składnia
| Rzżywotny | + | przyjrzeć się | + |
KOMU/CZEMU
|
| Rzżywotny | + | przyjrzeć się | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
2. sprawie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przyglądnąć się, przypatrzyć się |
Połączenia
- naukowcy przyjrzeli się czemuś
- przyjrzeć się funkcjonowaniu czegoś, mechanizmowi, metodom, polityce, przyczynom, relacjom, rozwiązaniom; jakiejś sprawie, sytuacji; kosztom, liczbom, ofercie, projektowi, przepisom, statystykom, wynikom, zapisom ustawy; czyimś dokonaniom, działaniom, osiągnięciom, zachowaniom; czyjemuś dorobkowi
- przyjrzeć się bacznie, krytycznie, pobieżnie, pokrótce, spokojnie, szczegółowo, uważnie, wnikliwie, z bliska
Cytaty
|
Otrzymał nagrodę w prestiżowym konkursie World Press Photo. To [...] powód, by bliżej przyjrzeć się osiągnięciom tego zaledwie trzydziestoletniego fotografa. źródło: NKJP: P.Sa: W pogoni za gnu, Polityka, 2001 |
|
|
Ten wstrząsający esej o polskim antysemityzmie daje szansę, żeby przyjrzeć się krytycznie naszej historii. źródło: NKJP: Justyna Sobolewska: Książki–wydarzenia literackie, Polityka, 2008 |
|
|
Chciałbym, aby Niwa była sztandarowym ośrodkiem szkolenia młodzieży w naszej gminie [...]. Ostatnio miałem okazję z bliska przyjrzeć się funkcjonowaniu podobnych ośrodków w Niemczech i we Włoszech. źródło: NKJP: zab: Sztandarowy klub, Dziennik Polski, 2005-08-16 |
|
|
Liceum trwa krócej niż poprzednio - trzy lata [...]. Trzeba bacznie przyjrzeć się temu, co dzieje się z nauczaniem języka polskiego. źródło: KWSJP: Tomasz Merta: Szkoły sobie radzą, Ozon, 2005 |
|
|
Aby menedżer zespołu mógł zanieść do radia cyfrowy krążek, zespół musi go nagrać. Przyjrzyjmy się, jak wygląda ten proces. źródło: KWSJP: Andrzej Pająk: Rock and roll i komputer, Enter, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przyjrzę się |
przyjrzymy się |
|||
| 2 os. |
przyjrzysz się |
przyjrzycie się |
|||
| 3 os. |
przyjrzy się |
przyjrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przyjrzałem się +(e)m się przyjrzał |
przyjrzałam się +(e)m się przyjrzała |
przyjrzałom się +(e)m się przyjrzało |
przyjrzeliśmy się +(e)śmy się przyjrzeli |
przyjrzałyśmy się +(e)śmy się przyjrzały |
| 2 os. |
przyjrzałeś się +(e)ś się przyjrzał |
przyjrzałaś się +(e)ś się przyjrzała |
przyjrzałoś się +(e)ś się przyjrzało |
przyjrzeliście się +(e)ście się przyjrzeli |
przyjrzałyście się +(e)ście się przyjrzały |
| 3 os. |
przyjrzał się |
przyjrzała się |
przyjrzało się |
przyjrzeli się |
przyjrzały się |
bezosobnik: przyjrzano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przyjrzyjmy się |
|
| 2 os. |
przyjrzyj się |
przyjrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przyjrzałbym się bym się przyjrzał |
przyjrzałabym się bym się przyjrzała |
przyjrzałobym się bym się przyjrzało |
przyjrzelibyśmy się byśmy się przyjrzeli |
przyjrzałybyśmy się byśmy się przyjrzały |
| 2 os. |
przyjrzałbyś się byś się przyjrzał |
przyjrzałabyś się byś się przyjrzała |
przyjrzałobyś się byś się przyjrzało |
przyjrzelibyście się byście się przyjrzeli |
przyjrzałybyście się byście się przyjrzały |
| 3 os. |
przyjrzałby się by się przyjrzał |
przyjrzałaby się by się przyjrzała |
przyjrzałoby się by się przyjrzało |
przyjrzeliby się by się przyjrzeli |
przyjrzałyby się by się przyjrzały |
bezosobnik: przyjrzano by się
bezokolicznik: przyjrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przyjrzawszy się
gerundium: przyjrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przyjrzenie się |
przyjrzenia się |
| D. | przyjrzenia się |
przyjrzeń się |
| C. | przyjrzeniu się |
przyjrzeniom się |
| B. | przyjrzenie się |
przyjrzenia się |
| N. | przyjrzeniem się |
przyjrzeniami się |
| Ms. | przyjrzeniu się |
przyjrzeniach się |
| W. | przyjrzenie się |
przyjrzenia się |
odpowiednik aspektowy: przyglądać się
Składnia
| Rzosobowy | + | przyjrzeć się | + |
CZEMU
|
| Rzosobowy | + | przyjrzeć się | + |
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|