UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyjrzeć się

Chronologizacja

SJPXVII, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Czasownik przedrostkowy od psł. *zьrěti 'patrzeć'

1. obrazowi

Definicja

spędzić jakiś czas, patrząc na kogoś lub na coś uważnie i z zainteresowaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyglądnąć się, przypatrzeć się, przypatrzyć się

Połączenia

  • przyjrzeć się czyimś dłoniom, twarzy; fotografii, obrazkowi, zdjęciom; szczegółom; sobie w lustrze
  • przyjrzeć się z uwagą, z zainteresowaniem
  • przyjrzeć się badawczo, dobrze, dokładnie, uważnie

Cytaty

Sąsiadka Szejly przyjrzała się podporucznikowi i jego zezowi [...] z nadmiarem sensacyjnego niezdrowego zaciekawienia.

źródło: KWSJP: Michał Choromański: Dygresje na temat kaloszy, 1966

Milo obszedł pomieszczenie i pozapalał wszystkie osadzone w szczelinach smolne szczapy, więc nie brakowało nam światła i mogliśmy przyjrzeć się szczegółom.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Buduje się nowe domy ludowe [...], a zaniedbuje już istniejące. Wystarczy przyjrzeć się budynkowi w Okocimiu. Część parterowa wymaga gruntownego remontu.

źródło: NKJP: Za mało propozycji, Dziennik Polski, 2003-01-27

Zrezygnujmy z potraw w puszkach, a jeśli musimy z nich skorzystać, sprawdźmy dokładnie termin przydatności do spożycia i przyjrzyjmy się, czy puszka nie jest uszkodzona ani wybrzuszona.

źródło: KWSJP: Magdalena Walisiak, Magdalena Makarewicz-Wujec: Samo zdrowie, Kuchnia, 1998, nr 8

Sięgali do najwyższych półek, rozwijali sztuki i zarzucali na siebie, by przyjrzeć się, jak układa się materiał, czy nie za wiotki lub za gruby.

źródło: KWSJP: Tadeusz Kwiatkowski: Siedem zacnych grzechów głównych, 1954

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyjrzę się
przyjrzymy się
2 os. przyjrzysz się
przyjrzycie się
3 os. przyjrzy się
przyjrzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyjrzałem się
+(e)m się przyjrzał
przyjrzałam się
+(e)m się przyjrzała
przyjrzałom się
+(e)m się przyjrzało
przyjrzeliśmy się
+(e)śmy się przyjrzeli
przyjrzałyśmy się
+(e)śmy się przyjrzały
2 os. przyjrzałeś się
+(e)ś się przyjrzał
przyjrzałaś się
+(e)ś się przyjrzała
przyjrzałoś się
+(e)ś się przyjrzało
przyjrzeliście się
+(e)ście się przyjrzeli
przyjrzałyście się
+(e)ście się przyjrzały
3 os. przyjrzał się
przyjrzała się
przyjrzało się
przyjrzeli się
przyjrzały się

bezosobnik: przyjrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyjrzyjmy się
2 os. przyjrzyj się
przyjrzyjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyjrzałbym się
bym się przyjrzał
przyjrzałabym się
bym się przyjrzała
przyjrzałobym się
bym się przyjrzało
przyjrzelibyśmy się
byśmy się przyjrzeli
przyjrzałybyśmy się
byśmy się przyjrzały
2 os. przyjrzałbyś się
byś się przyjrzał
przyjrzałabyś się
byś się przyjrzała
przyjrzałobyś się
byś się przyjrzało
przyjrzelibyście się
byście się przyjrzeli
przyjrzałybyście się
byście się przyjrzały
3 os. przyjrzałby się
by się przyjrzał
przyjrzałaby się
by się przyjrzała
przyjrzałoby się
by się przyjrzało
przyjrzeliby się
by się przyjrzeli
przyjrzałyby się
by się przyjrzały

bezosobnik: przyjrzano by się

bezokolicznik: przyjrzeć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyjrzawszy się

gerundium: przyjrzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przyjrzenie się
przyjrzenia się
D. przyjrzenia się
przyjrzeń się
C. przyjrzeniu się
przyjrzeniom się
B. przyjrzenie się
przyjrzenia się
N. przyjrzeniem się
przyjrzeniami się
Ms. przyjrzeniu się
przyjrzeniach się
W. przyjrzenie się
przyjrzenia się

odpowiednik aspektowy: przyglądać się

Składnia

Rzżywotny + przyjrzeć się +
KOMU/CZEMU
Rzżywotny + przyjrzeć się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. sprawie

Definicja

zajmując się jakimś zagadnieniem lub sprawą jakiś czas, dobrze je poznać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyglądnąć się, przypatrzyć się

Połączenia

  • naukowcy przyjrzeli się czemuś
  • przyjrzeć się funkcjonowaniu czegoś, mechanizmowi, metodom, polityce, przyczynom, relacjom, rozwiązaniom; jakiejś sprawie, sytuacji; kosztom, liczbom, ofercie, projektowi, przepisom, statystykom, wynikom, zapisom ustawy; czyimś dokonaniom, działaniom, osiągnięciom, zachowaniom; czyjemuś dorobkowi
  • przyjrzeć się bacznie, krytycznie, pobieżnie, pokrótce, spokojnie, szczegółowo, uważnie, wnikliwie, z bliska

Cytaty

Otrzymał nagrodę w prestiżowym konkursie World Press Photo. To [...] powód, by bliżej przyjrzeć się osiągnięciom tego zaledwie trzydziestoletniego fotografa.

źródło: NKJP: P.Sa: W pogoni za gnu, Polityka, 2001

Ten wstrząsający esej o polskim antysemityzmie daje szansę, żeby przyjrzeć się krytycznie naszej historii.

źródło: NKJP: Justyna Sobolewska: Książki–wydarzenia literackie, Polityka, 2008

Chciałbym, aby Niwa była sztandarowym ośrodkiem szkolenia młodzieży w naszej gminie [...]. Ostatnio miałem okazję z bliska przyjrzeć się funkcjonowaniu podobnych ośrodków w Niemczech i we Włoszech.

źródło: NKJP: zab: Sztandarowy klub, Dziennik Polski, 2005-08-16

Liceum trwa krócej niż poprzednio - trzy lata [...]. Trzeba bacznie przyjrzeć się temu, co dzieje się z nauczaniem języka polskiego.

źródło: KWSJP: Tomasz Merta: Szkoły sobie radzą, Ozon, 2005

Aby menedżer zespołu mógł zanieść do radia cyfrowy krążek, zespół musi go nagrać. Przyjrzyjmy się, jak wygląda ten proces.

źródło: KWSJP: Andrzej Pająk: Rock and roll i komputer, Enter, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyjrzę się
przyjrzymy się
2 os. przyjrzysz się
przyjrzycie się
3 os. przyjrzy się
przyjrzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyjrzałem się
+(e)m się przyjrzał
przyjrzałam się
+(e)m się przyjrzała
przyjrzałom się
+(e)m się przyjrzało
przyjrzeliśmy się
+(e)śmy się przyjrzeli
przyjrzałyśmy się
+(e)śmy się przyjrzały
2 os. przyjrzałeś się
+(e)ś się przyjrzał
przyjrzałaś się
+(e)ś się przyjrzała
przyjrzałoś się
+(e)ś się przyjrzało
przyjrzeliście się
+(e)ście się przyjrzeli
przyjrzałyście się
+(e)ście się przyjrzały
3 os. przyjrzał się
przyjrzała się
przyjrzało się
przyjrzeli się
przyjrzały się

bezosobnik: przyjrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przyjrzyjmy się
2 os. przyjrzyj się
przyjrzyjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przyjrzałbym się
bym się przyjrzał
przyjrzałabym się
bym się przyjrzała
przyjrzałobym się
bym się przyjrzało
przyjrzelibyśmy się
byśmy się przyjrzeli
przyjrzałybyśmy się
byśmy się przyjrzały
2 os. przyjrzałbyś się
byś się przyjrzał
przyjrzałabyś się
byś się przyjrzała
przyjrzałobyś się
byś się przyjrzało
przyjrzelibyście się
byście się przyjrzeli
przyjrzałybyście się
byście się przyjrzały
3 os. przyjrzałby się
by się przyjrzał
przyjrzałaby się
by się przyjrzała
przyjrzałoby się
by się przyjrzało
przyjrzeliby się
by się przyjrzeli
przyjrzałyby się
by się przyjrzały

bezosobnik: przyjrzano by się

bezokolicznik: przyjrzeć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyjrzawszy się

gerundium: przyjrzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przyjrzenie się
przyjrzenia się
D. przyjrzenia się
przyjrzeń się
C. przyjrzeniu się
przyjrzeniom się
B. przyjrzenie się
przyjrzenia się
N. przyjrzeniem się
przyjrzeniami się
Ms. przyjrzeniu się
przyjrzeniach się
W. przyjrzenie się
przyjrzenia się

odpowiednik aspektowy: przyglądać się

Składnia

Rzosobowy + przyjrzeć się +
CZEMU
Rzosobowy + przyjrzeć się +
ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json