UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozglądać się

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozglądam się	rozglądamy się
2 os.	rozglądasz się	rozglądacie się
3 os.	rozgląda się	rozglądają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozglądałem się +(e)m się rozglądał	rozglądałam się +(e)m się rozglądała	rozglądałom się +(e)m się rozglądało	rozglądaliśmy się +(e)śmy się rozglądali	rozglądałyśmy się +(e)śmy się rozglądały
2 os.	rozglądałeś się +(e)ś się rozglądał	rozglądałaś się +(e)ś się rozglądała	rozglądałoś się +(e)ś się rozglądało	rozglądaliście się +(e)ście się rozglądali	rozglądałyście się +(e)ście się rozglądały
3 os.	rozglądał się	rozglądała się	rozglądało się	rozglądali się	rozglądały się

bezosobnik: rozglądano się

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę się rozglądał będę się rozglądać	będę się rozglądała będę się rozglądać	będę się rozglądało będę się rozglądać	będziemy się rozglądali będziemy się rozglądać	będziemy się rozglądały będziemy się rozglądać
2 os.	będziesz się rozglądał będziesz się rozglądać	będziesz się rozglądała będziesz się rozglądać	będziesz się rozglądało będziesz się rozglądać	będziecie się rozglądali będziecie się rozglądać	będziecie się rozglądały będziecie się rozglądać
3 os.	będzie się rozglądał będzie się rozglądać	będzie się rozglądała będzie się rozglądać	będzie się rozglądało będzie się rozglądać	będą się rozglądali będą się rozglądać	będą się rozglądały będą się rozglądać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozglądajmy się
2 os.	rozglądaj się	rozglądajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozglądałbym się bym się rozglądał	rozglądałabym się bym się rozglądała	rozglądałobym się bym się rozglądało	rozglądalibyśmy się byśmy się rozglądali	rozglądałybyśmy się byśmy się rozglądały
2 os.	rozglądałbyś się byś się rozglądał	rozglądałabyś się byś się rozglądała	rozglądałobyś się byś się rozglądało	rozglądalibyście się byście się rozglądali	rozglądałybyście się byście się rozglądały
3 os.	rozglądałby się by się rozglądał	rozglądałaby się by się rozglądała	rozglądałoby się by się rozglądało	rozglądaliby się by się rozglądali	rozglądałyby się by się rozglądały

bezosobnik: rozglądano by się

bezokolicznik: rozglądać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozglądając się

gerundium: rozglądanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozglądanie się	rozglądania się
D.	rozglądania się	rozglądań się
C.	rozglądaniu się	rozglądaniom się
B.	rozglądanie się	rozglądania się
N.	rozglądaniem się	rozglądaniami się
Ms.	rozglądaniu się	rozglądaniach się
W.	rozglądanie się	rozglądania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozglądający się

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rozglądający się	rozglądający się	rozglądający się	rozglądające się	rozglądająca się
D.	rozglądającego się	rozglądającego się	rozglądającego się	rozglądającego się	rozglądającej się
C.	rozglądającemu się	rozglądającemu się	rozglądającemu się	rozglądającemu się	rozglądającej się
B.	rozglądającego się	rozglądającego się	rozglądający się	rozglądające się	rozglądającą się
N.	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającą się
Ms.	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającej się

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rozglądający się	rozglądający się	rozglądające się	rozglądające się
D.	rozglądających się	rozglądających się	rozglądających się	rozglądających się
C.	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającym się	rozglądającym się
B.	rozglądających się	rozglądających się	rozglądających się	rozglądające się
N.	rozglądającymi się	rozglądającymi się	rozglądającymi się	rozglądającymi się
Ms.	rozglądających się	rozglądających się	rozglądających się	rozglądających się

odpowiedniki aspektowe: rozejrzeć się , rozglądnąć się

Pochodzenie

ogsł. *orz-ględati sę

z psł. *ględati (sę) 'patrzeć'

Bezpośredni (bezprzedrostkowy) polski kontynuant formy prasłowiańskiej: ględać / glądać poświadczony od XVI w., dziś występuje tylko w gwarach.

1. po pokoju

Definicja

patrzeć uważnie na wszystkie strony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	obzierać się
	hiperonimy:	patrzeć

Połączenia

rozglądać się na boki
rozglądać się po ludziach; po mieszkaniu, po okolicy, po podwórku, po pokoju, po pomieszczeniu, po półkach, po sali, po ulicach, po wnętrzu
rozglądać się z ciekawością, z niepokojem, ze zdziwieniem
rozglądać się dokoła, dookoła, wkoło, wokoło, wokół; bacznie, bezradnie, bojaźliwie, ciekawie, czujnie, dyskretnie, gorączkowo, nerwowo, niepewnie, nieprzytomnie, niespokojnie, ostrożnie, pilnie, podejrzliwie, trwożnie, trwożliwie, uważnie

Cytaty

	Przyszedł punktualnie. [...] Bez namysłu i bez rozglądania się po sali podszedł do jego stolika i usiadł po drugiej stronie. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007
	Stanęła za innymi, rozglądając się dokoła. W tłumie wypatrzyła dozorczynię z bloku naprzeciwko. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005
	Opuścił już podwórze. Wtedy szybciutko wybiegła za nim, wlokąc torbę, pognała przez kocie łby podwórka i szarpnęła za skrzydło bramy. Konrad stał z głupią miną na chodniku i rozglądał się w lewo i w prawo. źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993
	Widziałem go, jak biegł na przełaj polami i rozglądał się, czy go nikt nie widzi. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954
	Huk zamykanych drzwi, kolejka rusza. Rozglądam się, parę siedzeń dalej samotna kobieta, jeszcze dalej dwóch starszych mężczyzn. źródło: NKJP: Janusz Rudnicki: Chodźcie, idziemy, 2007

Składnia

Rz_żywotny	+	rozglądać się	+	po KIM/CZYM
Rz_żywotny	+	rozglądać się	+	GDZIE
Rz_żywotny	+	rozglądać się	+	ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. za pracą

Definicja

pot.

szukać kogoś lub czegoś konkretnego i potrzebnego w danej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	obzierać się, oglądać się
	hiperonimy:	szukać

Połączenia

rozglądać się za nową pracą
zacząć rozglądać się

Cytaty

	Jerzy niecierpliwie rozglądał się za popielniczką, w końcu strzepnął papierosa na podłogę. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003
	Odsunął małą szafkę, ukląkł na podłodze i wpatrywał się w wąskie deski [...]. Próbował jedną deskę wyjąć. Rozglądał się za czymś, co mogłoby mu w tym pomóc. źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déjà vu i inne opowiadania, 2003
	Jest zatrudniony u kuśnierza, ale rozgląda się za inną pracą, bo właściciel zakładu popadł w długi. źródło: NKJP: Smętna Długa, Dziennik Polski, 2002-01-04
	Zacząłem rozglądać się za możliwością zainwestowania ciężko zarobionych pieniędzy. To był taki czas, że rynek był bardzo chłonny. źródło: NKJP: Mam czyste ręce, Dziennik Polski, 2005-04-18
	Doświadczony trener myśli również o pozyskaniu doświadczonego futbolisty. - Rozglądam się za kimś, kto pokierowałby grą zespołu. źródło: NKJP: Promowanie młodzieży, Dziennik Polski, 2001-01-20

Składnia

Rz_osobowy

rozglądać się

za KIM/CZYM

3. w sytuacji

Definicja

pot.

próbować zorientować się w sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

rozglądać się w sytuacji

Cytaty

	Rosja nie jest demokratyczna i zapewne nigdy [...] nie będzie demokratyczna. Właściwie nie wiadomo dlaczego, choć rozglądając się w jej historii, można by zaryzykować przynajmniej kilka odpowiedzi. źródło: NKJP: Jarosław Marek Rymkiewicz: Rozmowy polskie w latach 1995-2008, 2009
	Palił w milczeniu cygaro. Musiał sporządzić rejestr faktów. Nazywał to rozglądaniem się w nowej sytuacji. źródło: NKJP: Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan: Stawka większa niż życie, 1967
	Dzisiaj międzynarodowi inwestorzy [...] rozglądają się, gdzie mogliby zainwestować; ale inwestować długoterminowo, a nie spekulować. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.07.2002
	Było jeszcze jedno ogłoszenie [...]: mieszkania budowane przez Kanadyjczyków w K., niedaleko Konstancina. [...] Dojeżdżamy do K. Na pewno nie kupimy, rozglądamy się, co i jak. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Polka, 2001

Składnia

Rz_osobowy	+	rozglądać się	+	w CZYM
Rz_osobowy	+	rozglądać się	+	ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

Data ostatniej modyfikacji: 29.07.2011