UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

obcy

Chronologizacja

XV w., Bor
1 połowa XV w., Bańk

Pochodzenie

psł. *obьtjь 'wspólny, nie swój'

1. nieznany

Definicja

taki, który nie jest komuś znany

Noty o użyciu

Używane też w znaczeniu 'człowiek obcy czyli nieznany'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Połączenia

obcy kraj, ląd; lekarz, mężczyzna; obca kobieta; obcy ludzie
całkiem, całkowicie, kompletnie, zupełnie obcy

Cytaty

Wprowadziłem się jako obcy człowiek do wsi Jeżówka, jednej z 42 tys. wsi.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.05.1994

[...] postać nowego szkoleniowca nie jest w naszym klubie obca, ponieważ pracował on już kiedyś w Górniku jako trener.

źródło: NKJP: MAZI: Zmiana w Jastrzębiu,Trybuna Śląska, 2001-09-05

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	obcy	obcy	obcy	obce	obca
D.	obcego	obcego	obcego	obcego	obcej
C.	obcemu	obcemu	obcemu	obcemu	obcej
B.	obcego	obcego	obcy	obce	obcą
N.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcą
Ms.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcej
W.	obcy	obcy	obcy	obce	obca

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	obcy	obcy	obce	obce
D.	obcych	obcych	obcych	obcych
C.	obcym	obcym	obcym	obcym
B.	obcych	obcych	obcych	obce
N.	obcymi	obcymi	obcymi	obcymi
Ms.	obcych	obcych	obcych	obcych
W.	obcy	obcy	obce	obce

Składnia

	+	obcy	+	(KOMU)
szyk: neutralny

2. niespokrewniony

Definicja

niespokrewniony

Noty o użyciu

Używane też w znaczeniu 'człowiek obcy czyli niespokrewniony'.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Rodzina ➔ relacje rodzinne

Połączenia

obcy ludzie; obce dziecko; osoba, rodzina obca; dzieci obce
mieszkać, wychowywać się u obcych (ludzi)

Cytaty

	Na standardowe pytanie sądu, czy jest osobą obcą dla Janusza M., przyznaje, że to kolega. Ale nie rodzina, więc osoba obca. źródło: NKJP: Agnieszka Filipowicz: Dyrektor liceum powinien być jak żona Cezara!, Gazeta Krakowska, 2007-03-13
	Wszystko dzieje się zgodnie z prawem, bo pogrzeb samotnego może zorganizować obca mu osoba, byleby przedstawiła rachunki z firmy pogrzebowej. źródło: NKJP: (jusz): Prywatne pogrzeby w Klepsydrze, Dziennik Łódzki, 2004-10-18
	Spadkodawca nie musi uwzględnić w testamencie swoich najbliższych krewnych, przeciwnie - może zapisać swój majątek dowolnie wybranej osobie. Tak więc spadek może otrzymać dalszy krewny, a nawet zupełnie obca osoba. źródło: NKJP: (DO): Kto otrzyma nieruchomość?, Dziennik Polski, 2006-08-09
	Jeżeli dziecko nie może, z różnych względów, wychowywać się w swojej naturalnej rodzinie, trzeba mu znaleźć inną. Może to być rodzina spokrewniona lub obca. źródło: NKJP: Anna Bińczak: Opiekunowie poszukiwani, Dziennik Bałtycki, 2006-05-22
	Obaj wychowywali się u obcych i znali cienie życia na czyjejś łasce. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	obcy	obcy	obcy	obce	obca
D.	obcego	obcego	obcego	obcego	obcej
C.	obcemu	obcemu	obcemu	obcemu	obcej
B.	obcego	obcego	obcy	obce	obcą
N.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcą
Ms.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcej
W.	obcy	obcy	obcy	obce	obca

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	obcy	obcy	obce	obce
D.	obcych	obcych	obcych	obcych
C.	obcym	obcym	obcym	obcym
B.	obcych	obcych	obcych	obce
N.	obcymi	obcymi	obcymi	obcymi
Ms.	obcych	obcych	obcych	obcych
W.	obcy	obcy	obce	obce

Składnia

	+	obcy	+	(KOMU)
szyk: neutralny

3. spoza środowiska

Definicja

nienależący do określonego środowiska - grupy ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

obcy klasowo

Cytaty

	Początki były trudne? - Tak. Bywałam w Krynicy na wczasach, rożnych imprezach, ale nigdy nie prowadziłam tutaj interesów. Byłam obca, przyjechałam z Krakowa [...]. źródło: NKJP: Maria OLSZOWSKA: Mężczyźni czekają, Gazeta Krakowska, 2003-10-11
	Nigdy nie dano mi odczuć, że w tym mieście jestem intruzem. Mimo iż pochodzę z małego miasteczka, z zaścianka - cóż tu ukrywać - w Krakowie nigdy nie wypomniano mi, że jestem obca. źródło: NKJP: Agnieszka MUSZALSKA: Z zaścianka do muzy, Gazeta Krakowska, 2002-07-13
	Z perspektywy ostatniego ćwierćwiecza cieszy jeszcze jedna rzecz. Akceptacja miejscowych. – Kiedyś byłam w tym środowisku obca. źródło: NKJP: Andrzej SKÓRKA: Pani na zamku, Gazeta Krakowska, 2005-05-14
	Nieraz już myślałem, żeby wrócić do Kazachstanu, tam czułem się jak swój wśród swoich. Tutaj, mimo kilku lat nadal jestem obcy. źródło: NKJP: Joanna KARDASZ: Polska jak dom bez dachu, Gazeta Poznańska, 2002-10-31

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	obcy	obcy	obcy	obce	obca
D.	obcego	obcego	obcego	obcego	obcej
C.	obcemu	obcemu	obcemu	obcemu	obcej
B.	obcego	obcego	obcy	obce	obcą
N.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcą
Ms.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcej
W.	obcy	obcy	obcy	obce	obca

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	obcy	obcy	obce	obce
D.	obcych	obcych	obcych	obcych
C.	obcym	obcym	obcym	obcym
B.	obcych	obcych	obcych	obce
N.	obcymi	obcymi	obcymi	obcymi
Ms.	obcych	obcych	obcych	obcych
W.	obcy	obcy	obce	obce

4. cudzoziemski

Definicja

taki, który pochodzi z innego kraju

Noty o użyciu

Używane też w znaczeniu 'człowiek obcy czyli pochodzący z innego kraju'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Przynależność i podział terytorialny

Połączenia

obcy język, wyraz; kapitał, zarząd; monarcha; wywiad; obcy najeźdźcy, żołnierze; literatura, waluta obca

Cytaty

[...] państwem polskim było Księstwo Warszawskie, któremu 22 lipca 1807 r. obcy monarcha podyktował konstytucję.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 31.01.1992

[...] we Wrocławiu niemiecki koncern przejął wszystkie trzy tytuły prasy codziennej, a obcy kapitał kontroluje także inne czasopisma regionalne.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 17.02.2004

Po raz pierwszy od IV klasy szkoły podstawowej wprowadzono język obcy, również we wszystkich szkołach wiejskich.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 14.07.2000

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	obcy	obcy	obcy	obce	obca
D.	obcego	obcego	obcego	obcego	obcej
C.	obcemu	obcemu	obcemu	obcemu	obcej
B.	obcego	obcego	obcy	obce	obcą
N.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcą
Ms.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcej
W.	obcy	obcy	obcy	obce	obca

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	obcy	obcy	obce	obce
D.	obcych	obcych	obcych	obcych
C.	obcym	obcym	obcym	obcym
B.	obcych	obcych	obcych	obce
N.	obcymi	obcymi	obcymi	obcymi
Ms.	obcych	obcych	obcych	obcych
W.	obcy	obcy	obce	obce

5. pozaziemski

Definicja

pochodzący spoza Ziemi

Noty o użyciu

Używane też w znaczeniu 'istota obca czyli pochodząca z pozaziemskiej cywilizacji'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Niebo i wszechświat

Połączenia

obcy statek; obca cywilizacja

Cytaty

Zwolennicy istnienia kosmitów i UFO twierdzą, że latem 1947 roku w Nowym Meksyku rozbił się obcy statek gwiezdny, a amerykański rząd wziął do niewoli jego załogę i w tajemnicy testuje oraz wykorzystuje technologie pozyskane z pojazdu kosmicznej cywilizacji.

źródło: NKJP: Adam SYNOWIEC (k): UFO i faceci w czerni, Gazeta Poznańska, 2006-07-22

Piktogramy pojawiające się w tym miejscu, przez niektórych uważane są za znaki pozostawione przez obce cywilizacje, przez innych - za mistyfikację.

źródło: NKJP: WAL: Tajemnicze kręgi w zbożu, Gazeta Poznańska, 2003-06-27

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	obcy	obcy	obcy	obce	obca
D.	obcego	obcego	obcego	obcego	obcej
C.	obcemu	obcemu	obcemu	obcemu	obcej
B.	obcego	obcego	obcy	obce	obcą
N.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcą
Ms.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcej
W.	obcy	obcy	obcy	obce	obca

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	obcy	obcy	obce	obce
D.	obcych	obcych	obcych	obcych
C.	obcym	obcym	obcym	obcym
B.	obcych	obcych	obcych	obce
N.	obcymi	obcymi	obcymi	obcymi
Ms.	obcych	obcych	obcych	obcych
W.	obcy	obcy	obce	obce

6. niewłaściwy

Definicja

taki, który jest nietypowy lub niewłaściwy czemuś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Połączenia

obcy dźwięk, smak, zapach

Cytaty

Zioła nie ulegają procesowi psucia, jeśli są właściwie przechowywane. [...] Trzeba je trzymać z dala od wilgoci oraz obcych zapachów, ponieważ są higroskopijne i bardzo szybko wchłaniają obce zapachy.

źródło: NKJP: o. Grzegorz Sroka: Mieszanki i herbatki ziołowe, Dziennik Zachodni, 2001-04-27

Woda przeznaczona do spożycia powinna być pozbawiona zapachu i obcego smaku.

źródło: Internet

W momencie kiedy zaczyna się jakieś wzniesienie, to wraz z obciążeniem pojawia się z powrotem ten obcy dźwięk.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	obcy	obcy	obcy	obce	obca
D.	obcego	obcego	obcego	obcego	obcej
C.	obcemu	obcemu	obcemu	obcemu	obcej
B.	obcego	obcego	obcy	obce	obcą
N.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcą
Ms.	obcym	obcym	obcym	obcym	obcej
W.	obcy	obcy	obcy	obce	obca

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	obcy	obcy	obce	obce
D.	obcych	obcych	obcych	obcych
C.	obcym	obcym	obcym	obcym
B.	obcych	obcych	obcych	obce
N.	obcymi	obcymi	obcymi	obcymi
Ms.	obcych	obcych	obcych	obcych
W.	obcy	obcy	obce	obce

Frazeologizmy

ciało obce
ktoś wyciera cudze kąty
ktoś wyciera obce kąty
w obce ręce

Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2014