UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sadzić

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *saditi, *saďǫ 'sadowić, osadzać, umieszczać', 'zasadzać, sadzić rośliny'

1. rośliny

Definicja

umieszczać w ziemi sadzonki, aby wyrosły z nich rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zasadzać

Połączenia

sadzić cebulę, dęby, drzewa, groch, kapustę, kartofle, krzewy, las, rośliny, sadzonki, warzywa, winorośl, ziemniaki, żywopłot
sadzić w doniczkach, w ogrodzie, w lesie
siać i sadzić

Cytaty

	Pomału Hebrajczycy zagospodarowali się jak niegdyś pod miastem Ur, siali pszenicę i sadzili wino. źródło: KWSJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952
	Ja całym sercem z socjalizmem. Kiedy był „czyn” i sprzątaliśmy ulice, sadziliśmy drzewa, ja harowałam za klasę. źródło: KWSJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996
	Po upływie roku lub dwóch lat wyjmujemy drzewko z doniczki, skracamy korzenie i sadzimy roślinę w płaskim naczyniu. źródło: KWSJP: Jacek Marcinkowski, Kwietnik, 1996, nr 3
	Aby uchronić przed szkodnikami małe delikatne rośliny, należy je sadzić w sterylnym podłożu. źródło: KWSJP: Urszula Cieślikowska: Klinika roślin, Kwietnik, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sadzę	sadzimy
2 os.	sadzisz	sadzicie
3 os.	sadzi	sadzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sadziłem +(e)m sadził	sadziłam +(e)m sadziła	sadziłom +(e)m sadziło	sadziliśmy +(e)śmy sadzili	sadziłyśmy +(e)śmy sadziły
2 os.	sadziłeś +(e)ś sadził	sadziłaś +(e)ś sadziła	sadziłoś +(e)ś sadziło	sadziliście +(e)ście sadzili	sadziłyście +(e)ście sadziły
3 os.	sadził	sadziła	sadziło	sadzili	sadziły

bezosobnik: sadzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sadził będę sadzić	będę sadziła będę sadzić	będę sadziło będę sadzić	będziemy sadzili będziemy sadzić	będziemy sadziły będziemy sadzić
2 os.	będziesz sadził będziesz sadzić	będziesz sadziła będziesz sadzić	będziesz sadziło będziesz sadzić	będziecie sadzili będziecie sadzić	będziecie sadziły będziecie sadzić
3 os.	będzie sadził będzie sadzić	będzie sadziła będzie sadzić	będzie sadziło będzie sadzić	będą sadzili będą sadzić	będą sadziły będą sadzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sadźmy
2 os.	sadź	sadźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sadziłbym bym sadził	sadziłabym bym sadziła	sadziłobym bym sadziło	sadzilibyśmy byśmy sadzili	sadziłybyśmy byśmy sadziły
2 os.	sadziłbyś byś sadził	sadziłabyś byś sadziła	sadziłobyś byś sadziło	sadzilibyście byście sadzili	sadziłybyście byście sadziły
3 os.	sadziłby by sadził	sadziłaby by sadziła	sadziłoby by sadziło	sadziliby by sadzili	sadziłyby by sadziły

bezosobnik: sadzono by

bezokolicznik: sadzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: sadząc

gerundium: sadzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sadzenie	sadzenia
D.	sadzenia	sadzeń
C.	sadzeniu	sadzeniom
B.	sadzenie	sadzenia
N.	sadzeniem	sadzeniami
Ms.	sadzeniu	sadzeniach
W.	sadzenie	sadzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: sadzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sadzący	sadzący	sadzący	sadzące	sadząca
D.	sadzącego	sadzącego	sadzącego	sadzącego	sadzącej
C.	sadzącemu	sadzącemu	sadzącemu	sadzącemu	sadzącej
B.	sadzącego	sadzącego	sadzący	sadzące	sadzącą
N.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącą
Ms.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sadzący	sadzący	sadzące	sadzące
D.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzących
C.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym
B.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzące
N.	sadzącymi	sadzącymi	sadzącymi	sadzącymi
Ms.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: sadzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sadzony	sadzony	sadzony	sadzone	sadzona
D.	sadzonego	sadzonego	sadzonego	sadzonego	sadzonej
C.	sadzonemu	sadzonemu	sadzonemu	sadzonemu	sadzonej
B.	sadzonego	sadzonego	sadzony	sadzone	sadzoną
N.	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzoną
Ms.	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sadzeni	sadzeni	sadzone	sadzone
D.	sadzonych	sadzonych	sadzonych	sadzonych
C.	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonym
B.	sadzonych	sadzonych	sadzonych	sadzone
N.	sadzonymi	sadzonymi	sadzonymi	sadzonymi
Ms.	sadzonych	sadzonych	sadzonych	sadzonych

odpowiedniki aspektowe: zasadzić , posadzić

Składnia

Rz_osobowy

sadzić

2. dużymi krokami

Definicja

pot.

biec bardzo szybko lub iść dużymi krokami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

sadzić długimi krokami, długimi susami
sadzić przez las, przez podwórze
sadzić w podskokach

Cytaty

	Przez podwórze sadził olbrzymimi krokami Surma. źródło: KWSJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996
	W lewo, wzdłuż drogi, grupka jeźdźców sadziła galopem w jasnym obłoczku pyłu. źródło: KWSJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955
	Cętkowane daniele sadziły przez bukowe lasy poczerwieniałe od przymrozków. źródło: KWSJP: Wojciech Żukrowski: Córeczka, 1951
	Wypadłszy z zarośli, nie rzucił się na nas z boku, ale zatoczył przemyślny krąg i dopiero sadził wprost ku nam. źródło: KWSJP: Maria Jarochowska: Najgorsza chwila życia, 1959
	Zdusił papierosa w piachu i zawrócił. Sadził równomiernie naprzód, nie rozglądając się na boki. Tak doszedł do samochodu. źródło: KWSJP: Ewa Berberyusz: Jedno z dwojga, 1968

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sadzę	sadzimy
2 os.	sadzisz	sadzicie
3 os.	sadzi	sadzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sadziłem +(e)m sadził	sadziłam +(e)m sadziła	sadziłom +(e)m sadziło	sadziliśmy +(e)śmy sadzili	sadziłyśmy +(e)śmy sadziły
2 os.	sadziłeś +(e)ś sadził	sadziłaś +(e)ś sadziła	sadziłoś +(e)ś sadziło	sadziliście +(e)ście sadzili	sadziłyście +(e)ście sadziły
3 os.	sadził	sadziła	sadziło	sadzili	sadziły

bezosobnik: sadzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sadził będę sadzić	będę sadziła będę sadzić	będę sadziło będę sadzić	będziemy sadzili będziemy sadzić	będziemy sadziły będziemy sadzić
2 os.	będziesz sadził będziesz sadzić	będziesz sadziła będziesz sadzić	będziesz sadziło będziesz sadzić	będziecie sadzili będziecie sadzić	będziecie sadziły będziecie sadzić
3 os.	będzie sadził będzie sadzić	będzie sadziła będzie sadzić	będzie sadziło będzie sadzić	będą sadzili będą sadzić	będą sadziły będą sadzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sadźmy
2 os.	sadź	sadźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sadziłbym bym sadził	sadziłabym bym sadziła	sadziłobym bym sadziło	sadzilibyśmy byśmy sadzili	sadziłybyśmy byśmy sadziły
2 os.	sadziłbyś byś sadził	sadziłabyś byś sadziła	sadziłobyś byś sadziło	sadzilibyście byście sadzili	sadziłybyście byście sadziły
3 os.	sadziłby by sadził	sadziłaby by sadziła	sadziłoby by sadziło	sadziliby by sadzili	sadziłyby by sadziły

bezosobnik: sadzono by

bezokolicznik: sadzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: sadząc

gerundium: sadzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sadzenie	sadzenia
D.	sadzenia	sadzeń
C.	sadzeniu	sadzeniom
B.	sadzenie	sadzenia
N.	sadzeniem	sadzeniami
Ms.	sadzeniu	sadzeniach
W.	sadzenie	sadzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: sadzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sadzący	sadzący	sadzący	sadzące	sadząca
D.	sadzącego	sadzącego	sadzącego	sadzącego	sadzącej
C.	sadzącemu	sadzącemu	sadzącemu	sadzącemu	sadzącej
B.	sadzącego	sadzącego	sadzący	sadzące	sadzącą
N.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącą
Ms.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sadzący	sadzący	sadzące	sadzące
D.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzących
C.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym
B.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzące
N.	sadzącymi	sadzącymi	sadzącymi	sadzącymi
Ms.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzących

Składnia

Rz_żywotny

sadzić

JAK + GDZIE

3. banały

Definicja

pot.

wielokrotnie wypowiadać lub pisać słowa, które są bliżej nazwane następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

sadzić banały, komplementy
sadzić !?cytatami, !?dwójami, !?przekleństwami

Cytaty

- Sztuką jest wiedzieć, kiedy się poddać. - Co za banały mi tu sadzisz!

źródło: KWSJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Nikt nie strzelał sobie w łeb z powodu smutnego zakończenia powieści. W ogóle nikt już jej nie pamiętał następnego dnia. A ten mi tu sadzi !?cytatami, które mogą być moje, ale mogą być też własnością każdego innego gryzipiórka.

źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Mała apokalipsa, 1979

- Zostawiam wam Feldmarszałka - Zoltan zdjął papugę z ramienia i podał ją Figgisowi Merluzzo. - Ptaszysko gotowe z nagła zacząć !?kurwami sadzić wniebogłosy i diabli wezmą skryte podejście.

źródło: KWSJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	sadzę	sadzimy
2 os.	sadzisz	sadzicie
3 os.	sadzi	sadzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sadziłem +(e)m sadził	sadziłam +(e)m sadziła	sadziłom +(e)m sadziło	sadziliśmy +(e)śmy sadzili	sadziłyśmy +(e)śmy sadziły
2 os.	sadziłeś +(e)ś sadził	sadziłaś +(e)ś sadziła	sadziłoś +(e)ś sadziło	sadziliście +(e)ście sadzili	sadziłyście +(e)ście sadziły
3 os.	sadził	sadziła	sadziło	sadzili	sadziły

bezosobnik: sadzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sadził będę sadzić	będę sadziła będę sadzić	będę sadziło będę sadzić	będziemy sadzili będziemy sadzić	będziemy sadziły będziemy sadzić
2 os.	będziesz sadził będziesz sadzić	będziesz sadziła będziesz sadzić	będziesz sadziło będziesz sadzić	będziecie sadzili będziecie sadzić	będziecie sadziły będziecie sadzić
3 os.	będzie sadził będzie sadzić	będzie sadziła będzie sadzić	będzie sadziło będzie sadzić	będą sadzili będą sadzić	będą sadziły będą sadzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		sadźmy
2 os.	sadź	sadźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sadziłbym bym sadził	sadziłabym bym sadziła	sadziłobym bym sadziło	sadzilibyśmy byśmy sadzili	sadziłybyśmy byśmy sadziły
2 os.	sadziłbyś byś sadził	sadziłabyś byś sadziła	sadziłobyś byś sadziło	sadzilibyście byście sadzili	sadziłybyście byście sadziły
3 os.	sadziłby by sadził	sadziłaby by sadziła	sadziłoby by sadziło	sadziliby by sadzili	sadziłyby by sadziły

bezosobnik: sadzono by

bezokolicznik: sadzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: sadząc

gerundium: sadzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	sadzenie	sadzenia
D.	sadzenia	sadzeń
C.	sadzeniu	sadzeniom
B.	sadzenie	sadzenia
N.	sadzeniem	sadzeniami
Ms.	sadzeniu	sadzeniach
W.	sadzenie	sadzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: sadzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sadzący	sadzący	sadzący	sadzące	sadząca
D.	sadzącego	sadzącego	sadzącego	sadzącego	sadzącej
C.	sadzącemu	sadzącemu	sadzącemu	sadzącemu	sadzącej
B.	sadzącego	sadzącego	sadzący	sadzące	sadzącą
N.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącą
Ms.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sadzący	sadzący	sadzące	sadzące
D.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzących
C.	sadzącym	sadzącym	sadzącym	sadzącym
B.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzące
N.	sadzącymi	sadzącymi	sadzącymi	sadzącymi
Ms.	sadzących	sadzących	sadzących	sadzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: sadzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sadzony	sadzony	sadzony	sadzone	sadzona
D.	sadzonego	sadzonego	sadzonego	sadzonego	sadzonej
C.	sadzonemu	sadzonemu	sadzonemu	sadzonemu	sadzonej
B.	sadzonego	sadzonego	sadzony	sadzone	sadzoną
N.	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzoną
Ms.	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sadzeni	sadzeni	sadzone	sadzone
D.	sadzonych	sadzonych	sadzonych	sadzonych
C.	sadzonym	sadzonym	sadzonym	sadzonym
B.	sadzonych	sadzonych	sadzonych	sadzone
N.	sadzonymi	sadzonymi	sadzonymi	sadzonymi
Ms.	sadzonych	sadzonych	sadzonych	sadzonych

Składnia

Rz_osobowy	+	sadzić	+	CO
Rz_osobowy	+	sadzić	+	CZYM

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne: sadzić czymś

Frazeologizmy

jajko sadzone
ktoś sadzi byki

Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2013