Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. wybaczyć, baczyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przebaczać |
Połączenia
- Bóg, matka, ojciec wybacza
- wybaczać bliźniemu, dziecku, grzesznikowi, mężowi, winowajcy
- wybaczać błędy, grzech, krzywdę, przewinienie, słabości, winę, zdradę
- wybaczać zawsze
Cytaty
|
Tym razem ci jeszcze wybaczam. źródło: KWSJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979 |
|
|
Żona znanego aktora kilka razy wybaczała mu zdrady. źródło: KWSJP: Katarzyna Borkowska, Ewa Klepacka-Gryz: Tyle razy wybaczałam zdradę, Naj, 2003, nr 38 |
|
|
Są to może jedyne chwile w roku, kiedy ludzie na wsi naprawdę wybaczają sobie krzywdy, chcą żyć z sobą w zgodzie. źródło: KWSJP: Henryk Worcell: Widzę stąd Sudety, 1959 |
|
|
Wybaczała swojemu mężowi, że ją zaniedbuje dla pracy naukowej, że wraca z zakładu późno w nocy, że ją wyrywa ze snu, żeby opowiedzieć o pasjonujących go doświadczeniach. źródło: KWSJP: Grzegorz Fedorowski: Ludwik Hirszfeld, 1985 |
|
|
Skoro domagasz się odpowiedzi, czy Ci wybaczam, że zatelefonowałaś wtedy do Saszy, mogę Ci tylko odpowiedzieć: Tak. Wybaczam Ci, a nawet więcej, jestem Ci wdzięczna. źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wybaczam |
wybaczamy |
|||
| 2 os. |
wybaczasz |
wybaczacie |
|||
| 3 os. |
wybacza |
wybaczają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybaczałem +(e)m wybaczał |
wybaczałam +(e)m wybaczała |
wybaczałom +(e)m wybaczało |
wybaczaliśmy +(e)śmy wybaczali |
wybaczałyśmy +(e)śmy wybaczały |
| 2 os. |
wybaczałeś +(e)ś wybaczał |
wybaczałaś +(e)ś wybaczała |
wybaczałoś +(e)ś wybaczało |
wybaczaliście +(e)ście wybaczali |
wybaczałyście +(e)ście wybaczały |
| 3 os. |
wybaczał |
wybaczała |
wybaczało |
wybaczali |
wybaczały |
bezosobnik: wybaczano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wybaczał będę wybaczać |
będę wybaczała będę wybaczać |
będę wybaczało będę wybaczać |
będziemy wybaczali będziemy wybaczać |
będziemy wybaczały będziemy wybaczać |
| 2 os. |
będziesz wybaczał będziesz wybaczać |
będziesz wybaczała będziesz wybaczać |
będziesz wybaczało będziesz wybaczać |
będziecie wybaczali będziecie wybaczać |
będziecie wybaczały będziecie wybaczać |
| 3 os. |
będzie wybaczał będzie wybaczać |
będzie wybaczała będzie wybaczać |
będzie wybaczało będzie wybaczać |
będą wybaczali będą wybaczać |
będą wybaczały będą wybaczać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wybaczajmy |
|
| 2 os. |
wybaczaj |
wybaczajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wybaczałbym bym wybaczał |
wybaczałabym bym wybaczała |
wybaczałobym bym wybaczało |
wybaczalibyśmy byśmy wybaczali |
wybaczałybyśmy byśmy wybaczały |
| 2 os. |
wybaczałbyś byś wybaczał |
wybaczałabyś byś wybaczała |
wybaczałobyś byś wybaczało |
wybaczalibyście byście wybaczali |
wybaczałybyście byście wybaczały |
| 3 os. |
wybaczałby by wybaczał |
wybaczałaby by wybaczała |
wybaczałoby by wybaczało |
wybaczaliby by wybaczali |
wybaczałyby by wybaczały |
bezosobnik: wybaczano by
bezokolicznik: wybaczać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wybaczając
gerundium: wybaczanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wybaczanie |
wybaczania |
| D. | wybaczania |
wybaczań |
| C. | wybaczaniu |
wybaczaniom |
| B. | wybaczanie |
wybaczania |
| N. | wybaczaniem |
wybaczaniami |
| Ms. | wybaczaniu |
wybaczaniach |
| W. | wybaczanie |
wybaczania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wybaczający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wybaczający |
wybaczający |
wybaczający |
wybaczające |
wybaczająca |
| D. | wybaczającego |
wybaczającego |
wybaczającego |
wybaczającego |
wybaczającej |
| C. | wybaczającemu |
wybaczającemu |
wybaczającemu |
wybaczającemu |
wybaczającej |
| B. | wybaczającego |
wybaczającego |
wybaczający |
wybaczające |
wybaczającą |
| N. | wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającą |
| Ms. | wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wybaczający |
wybaczający |
wybaczające |
wybaczające |
| D. | wybaczających |
wybaczających |
wybaczających |
wybaczających |
| C. | wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającym |
wybaczającym |
| B. | wybaczających |
wybaczających |
wybaczających |
wybaczające |
| N. | wybaczającymi |
wybaczającymi |
wybaczającymi |
wybaczającymi |
| Ms. | wybaczających |
wybaczających |
wybaczających |
wybaczających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wybaczany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wybaczany |
wybaczany |
wybaczany |
wybaczane |
wybaczana |
| D. | wybaczanego |
wybaczanego |
wybaczanego |
wybaczanego |
wybaczanej |
| C. | wybaczanemu |
wybaczanemu |
wybaczanemu |
wybaczanemu |
wybaczanej |
| B. | wybaczanego |
wybaczanego |
wybaczany |
wybaczane |
wybaczaną |
| N. | wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczaną |
| Ms. | wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wybaczani |
wybaczani |
wybaczane |
wybaczane |
| D. | wybaczanych |
wybaczanych |
wybaczanych |
wybaczanych |
| C. | wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczanym |
wybaczanym |
| B. | wybaczanych |
wybaczanych |
wybaczanych |
wybaczane |
| N. | wybaczanymi |
wybaczanymi |
wybaczanymi |
wybaczanymi |
| Ms. | wybaczanych |
wybaczanych |
wybaczanych |
wybaczanych |
odpowiednik aspektowy: wybaczyć
Składnia
| Rzosobowy | + | wybaczać | + |
KOMU +
(CO)
|
| Rzosobowy | + | wybaczać | + |
KOMU +
że ZDANIE
|