Chronologizacja
Pochodzenie
fr. catholicisme
1.a religia
Definicja
Noty o użyciu
Używane zwykle w znaczeniu 'wyznanie katolickie obrządku rzymskiego'.
Ms. lp wymawiany: [katolicyźmie] lub [katolicyzmie].
Wymowa
[katolicysm] lub [katolicyzm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | papizm |
Połączenia
- autentyczny, prawdziwy, żarliwy; fanatyczny, konserwatywny, liberalny, ortodoksyjny; amerykański, europejski, francuski, niemiecki, polski...; ludowy, narodowy; masowy, oficjalny, tradycyjny; mój, nasz; otwarty; posoborowy, współczesny katolicyzm; katolicyzm społeczny, polityczny; na pokaz
- katolicyzm i chrześcijaństwo, katolicyzm i judaizm, katolicyzm i Kościół (katolicki), katolicyzm i polskość, katolicyzm i prawosławie, katolicyzm i protestantyzm; marksizm i katolicyzm
- duch, istota, zasady; aspekty, myśli, nurty; krytyka, obrona; centrum; miejsce, ostoja; model, wersje; porzucanie, przyjęcie; problemy; wyznawcy katolicyzmu
- niechęć, nienawiść; przywiązanie; powrót, stosunek do katolicyzmu
- konwersja; nawrócenie / nawracanie na katolicyzm
- bliski, właściwy, wrogi katolicyzmowi
- daleki od katolicyzmu
- związany z katolicyzmem
- odwołujący się do katolicyzmu
- deklarować, wyznawać; przyjąć / przyjmować, przywrócić, wprowadzić / wprowadzać; uznać / uznawać; odrzucić; traktować jakoś katolicyzm;
- porzucenie / porzucanie; umocnienie katolicyzmu
- powrócić / powracać; przyznać się / przyznawać się do katolicyzmu
- nawrócić się / nawracać się, przejść / przechodzić na katolicyzm
- na rzecz katolicyzmu; w łonie katolicyzmu; za sprawą katolicyzmu
Cytaty
|
Okupacja niemiecka i przesunięcie granic państwa spowodowały, iż ponad 95% ludności w Polsce wyznawało katolicyzm. źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994 |
|
|
Mamy dwie religie, lecz jedną wiarę. Zarówno wyznawcy katolicyzmu, jak i judaizmu wierzą w tego samego Boga. źródło: NKJP: Adam Ligecki: Odnowienie i pamięć, Echo Dnia, 2006-01-25 |
|
|
Katolicyzm jest częścią mojej tożsamości jako osoby. Staram się w życiu publicznym kierować zasadami, które wypływają z moich przekonań religijnych. źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007 |
|
|
Pierwsza cerkiew wzniesiona została na tym miejscu w 1567 r. Po zawarciu unii brzeskiej, gdy wierni prawosławnej parafii przeszli na katolicyzm, zachowując jednakże dotychczasowy wschodni obrządek, była miejscem modlitw grekokatolików [...]. źródło: NKJP: Tarnogród trzech nacji, Dziennik Polski - Podróże 2002-09-28 |
|
|
Katolicyzm jest religią o bardzo wyraźnej społecznej doktrynie, o bardzo w gruncie rzeczy jasnym wyobrażeniu o tym, jak społeczeństwo powinno wyglądać. źródło: NKJP: Józef Tischner: W krainie schorowanej wyobraźni, 1998 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | katolicyzm |
katolicyzmy |
|
| D. | katolicyzmu |
katolicyzmów |
|
| C. | katolicyzmowi |
katolicyzmom |
|
| B. | katolicyzm |
katolicyzmy |
|
| N. | katolicyzmem |
katolicyzmami |
|
| Ms. | katolicyzmie |
katolicyzmach |
|
| W. | katolicyzmie |
katolicyzmy |
Inne uwagi
Zwykle lp
1.b Kościół
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [katolicyźmie] lub [katolicyzmie].
Wymowa
[katolicysm] lub [katolicyzm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Połączenia
- katolicyzm na Białorusi; w Ameryce, w Europie, w naszym kraju, w Polsce, we Francji
- katolicyzm i papiestwo, katolicyzm i prawosławie, katolicyzm i protestantyzm
- dzieje, historia; ekspansja, wpływy; odnowa, rozwój, umocnienie; rola, siła, sytuacja; tradycja; formacje; problemy, prześladowania; wrogowie katolicyzmu
- walka z katolicyzmem
- wrogi katolicyzmowi
- katolicyzm odrzuca coś, jest jakiś
- zagrażać katolicyzmowi
- zwalczać katolicyzm
- powrócić / powracać; przyznać się / przyznawać się do katolicyzmu
- na rzecz katolicyzmu, na temat katolicyzmu; w łonie katolicyzmu; za sprawą katolicyzmu
Cytaty
|
Aktywizacja młodych Kościołów misyjnych w łonie katolicyzmu ujawniła się w czasie II Soboru Watykańskiego. źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996 |
|
|
„El Pais” witał biskupa Rzymu jako „papieża najbardziej widocznego w historii katolicyzmu i być może najbardziej wyróżniającą się postać w dziejach”. źródło: NKJP: Budujcie sprawiedliwszy świat, Dziennik Polski - Świat, 2003-05-05 |
|
|
[...] wychwala stalinowski komunizm jako błogosławieństwo dla Polski, nawołuje do prześladowania katolicyzmu, zamykania wydziałów humanistycznych na uniwersytetach i wygraża, że „my sowieckimi kolbami nauczymy ludzi w tym kraju myśleć racjonalnie [...]”. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004 |
|
|
Księga o Kościele jest [...] tekstem antykatolickim, jeśli katolicyzm rozumieć jako instytucję Kościoła, a więc jako społeczność nie tylko „związaną ze sobą tożsamością wiary i przyjmowaniem tych samych sakramentów”, ale i „poddaną apostolskim pasterzom, a przede wszystkim jedynemu Zastępcy Chrystusa na ziemi, rzymskiemu papieżowi”. źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973 |
|
|
Pan ambasador stwierdza: „Katolicyzm przechodzi kryzys w ojczyźnie papieża, kościoły nie są już takie pełne jak w czasie reżimu komunistycznego”. źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | katolicyzm |
katolicyzmy |
|
| D. | katolicyzmu |
katolicyzmów |
|
| C. | katolicyzmowi |
katolicyzmom |
|
| B. | katolicyzm |
katolicyzmy |
|
| N. | katolicyzmem |
katolicyzmami |
|
| Ms. | katolicyzmie |
katolicyzmach |
|
| W. | katolicyzmie |
katolicyzmy |
Inne uwagi
Zwykle lp