UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przeżegnać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. żegnać

Definicja

książk. 
nakreślić nad kimś lub nad czymś znak krzyża

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • przeżegnać pielgrzymów, wiernych, odjeżdżających; chleb
  • przeżegnać krzyżem, znakiem krzyża

Cytaty

Odwrócił się jeszcze raz do drzwi, przeżegnał nas szerokim krzyżem, popatrzył smętnie w moją stroną i położył dłoń na klamce.

źródło: KWSJP: Krystyna Nepomucka: Miłość niedoskonała, 1978

Teofrast pocałował Wilhelma w rękę, a ten go przeżegnał i ucałował w czoło.

źródło: KWSJP: Wacław Gołembowicz: Wędrowiec, 1963

Nie mogąc znieść wzroku starca […], przymknął ukradkiem powieki. Wtedy starzec uniósł rękę i przeżegnał go.

źródło: KWSJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Znam ich miana, wiem, jako je zaklinać - przeżegnał krzyżem rzekę, wodne zarośla, ciemne bory.

źródło: KWSJP: Franciszek Fenikowski: Długie morze, 1963

Znalazłam w sklepie coś do wypieku chleba greckiego i włoskiej ciabatki. Wymieszałam, łokciem mierzę ciepło wody na zaczyn […]. Potem niech odpoczywa, otulony szmatką, w ciemności, ciszy. […] A gdy nadchodzi jego czas, trzeba przeżegnać krzyżem i włożyć do pieca.

źródło: KWSJP: Manuela Gretkowska: Światowidz, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przeżegnam
przeżegnamy
2 os. przeżegnasz
przeżegnacie
3 os. przeżegna
przeżegnają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przeżegnałem
+(e)m przeżegnał
przeżegnałam
+(e)m przeżegnała
przeżegnałom
+(e)m przeżegnało
przeżegnaliśmy
+(e)śmy przeżegnali
przeżegnałyśmy
+(e)śmy przeżegnały
2 os. przeżegnałeś
+(e)ś przeżegnał
przeżegnałaś
+(e)ś przeżegnała
przeżegnałoś
+(e)ś przeżegnało
przeżegnaliście
+(e)ście przeżegnali
przeżegnałyście
+(e)ście przeżegnały
3 os. przeżegnał
przeżegnała
przeżegnało
przeżegnali
przeżegnały

bezosobnik: przeżegnano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przeżegnajmy
2 os. przeżegnaj
przeżegnajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przeżegnałbym
bym przeżegnał
przeżegnałabym
bym przeżegnała
przeżegnałobym
bym przeżegnało
przeżegnalibyśmy
byśmy przeżegnali
przeżegnałybyśmy
byśmy przeżegnały
2 os. przeżegnałbyś
byś przeżegnał
przeżegnałabyś
byś przeżegnała
przeżegnałobyś
byś przeżegnało
przeżegnalibyście
byście przeżegnali
przeżegnałybyście
byście przeżegnały
3 os. przeżegnałby
by przeżegnał
przeżegnałaby
by przeżegnała
przeżegnałoby
by przeżegnało
przeżegnaliby
by przeżegnali
przeżegnałyby
by przeżegnały

bezosobnik: przeżegnano by

bezokolicznik: przeżegnać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przeżegnawszy

gerundium: przeżegnanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przeżegnanie
przeżegnania
D. przeżegnania
przeżegnań
C. przeżegnaniu
przeżegnaniom
B. przeżegnanie
przeżegnania
N. przeżegnaniem
przeżegnaniami
Ms. przeżegnaniu
przeżegnaniach
W. przeżegnanie
przeżegnania

imiesłów przymiotnikowy bierny: przeżegnany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przeżegnany
przeżegnany
przeżegnany
przeżegnane
przeżegnana
D. przeżegnanego
przeżegnanego
przeżegnanego
przeżegnanego
przeżegnanej
C. przeżegnanemu
przeżegnanemu
przeżegnanemu
przeżegnanemu
przeżegnanej
B. przeżegnanego
przeżegnanego
przeżegnany
przeżegnane
przeżegnaną
N. przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnaną
Ms. przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przeżegnani
przeżegnani
przeżegnane
przeżegnane
D. przeżegnanych
przeżegnanych
przeżegnanych
przeżegnanych
C. przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnanym
przeżegnanym
B. przeżegnanych
przeżegnanych
przeżegnanych
przeżegnane
N. przeżegnanymi
przeżegnanymi
przeżegnanymi
przeżegnanymi
Ms. przeżegnanych
przeżegnanych
przeżegnanych
przeżegnanych

odpowiednik aspektowy: żegnać

Składnia

Rzosobowy + przeżegnać +
KOGO/CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 21.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json