UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żegnać się

Chronologizacja

1500, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. żegnam się
żegnamy się
2 os. żegnasz się
żegnacie się
3 os. żegna się
żegnają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. żegnałem się
+(e)m się żegnał
żegnałam się
+(e)m się żegnała
żegnałom się
+(e)m się żegnało
żegnaliśmy się
+(e)śmy się żegnali
żegnałyśmy się
+(e)śmy się żegnały
2 os. żegnałeś się
+(e)ś się żegnał
żegnałaś się
+(e)ś się żegnała
żegnałoś się
+(e)ś się żegnało
żegnaliście się
+(e)ście się żegnali
żegnałyście się
+(e)ście się żegnały
3 os. żegnał się
żegnała się
żegnało się
żegnali się
żegnały się

bezosobnik: żegnano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się żegnał
będę się żegnać
będę się żegnała
będę się żegnać
będę się żegnało
będę się żegnać
będziemy się żegnali
będziemy się żegnać
będziemy się żegnały
będziemy się żegnać
2 os. będziesz się żegnał
będziesz się żegnać
będziesz się żegnała
będziesz się żegnać
będziesz się żegnało
będziesz się żegnać
będziecie się żegnali
będziecie się żegnać
będziecie się żegnały
będziecie się żegnać
3 os. będzie się żegnał
będzie się żegnać
będzie się żegnała
będzie się żegnać
będzie się żegnało
będzie się żegnać
będą się żegnali
będą się żegnać
będą się żegnały
będą się żegnać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. żegnajmy się
2 os. żegnaj się
żegnajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. żegnałbym się
bym się żegnał
żegnałabym się
bym się żegnała
żegnałobym się
bym się żegnało
żegnalibyśmy się
byśmy się żegnali
żegnałybyśmy się
byśmy się żegnały
2 os. żegnałbyś się
byś się żegnał
żegnałabyś się
byś się żegnała
żegnałobyś się
byś się żegnało
żegnalibyście się
byście się żegnali
żegnałybyście się
byście się żegnały
3 os. żegnałby się
by się żegnał
żegnałaby się
by się żegnała
żegnałoby się
by się żegnało
żegnaliby się
by się żegnali
żegnałyby się
by się żegnały

bezosobnik: żegnano by się

bezokolicznik: żegnać się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

żegnając się

gerundium: żegnanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. żegnanie się
żegnania się
D. żegnania się
żegnań się
C. żegnaniu się
żegnaniom się
B. żegnanie się
żegnania się
N. żegnaniem się
żegnaniami się
Ms. żegnaniu się
żegnaniach się
W. żegnanie się
żegnania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: żegnający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. żegnający się
żegnający się
żegnający się
żegnające się
żegnająca się
D. żegnającego się
żegnającego się
żegnającego się
żegnającego się
żegnającej się
C. żegnającemu się
żegnającemu się
żegnającemu się
żegnającemu się
żegnającej się
B. żegnającego się
żegnającego się
żegnający się
żegnające się
żegnającą się
N. żegnającym się
żegnającym się
żegnającym się
żegnającym się
żegnającą się
Ms. żegnającym się
żegnającym się
żegnającym się
żegnającym się
żegnającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. żegnający się
żegnający się
żegnające się
żegnające się
D. żegnających się
żegnających się
żegnających się
żegnających się
C. żegnającym się
żegnającym się
żegnającym się
żegnającym się
B. żegnających się
żegnających się
żegnających się
żegnające się
N. żegnającymi się
żegnającymi się
żegnającymi się
żegnającymi się
Ms. żegnających się
żegnających się
żegnających się
żegnających się

odpowiednik aspektowy: pożegnać się

Pochodzenie

Od: żegnać (zob.)

1. z ukochaną

Definicja

opuszczając jakieś miejsce lub osoby na pewien czas lub na zawsze, wypowiadać przy tym zwyczajowe formuły lub wykonywać stosowne gesty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • żegnać się gestem, skinieniem, ukłonem
  • żegnać się przed podróżą, przed rozłąką, przed wyjazdem; przed bramą, przed domem
  • żegnać się z bliskimi, z braćmi, z córką, z matką, z narzeczoną, z ojcem, z rodziną, z synem, z ukochaną, z ukochanym; z ojczyzną, ze stanowiskiem
  • żegnać się chłodno, ciepło, czule, wesoło, wylewnie

Cytaty

Inżynier żegna się z ojcem, który jest też trochę zakłopotany, zdejmuje i wkłada okulary.

źródło: KWSJP: Hanna Ożogowska: Dziewczyna i chłopak czyli heca na 14 fajerek, 1978

Ci, którzy odchodzili do kanału, żegnali się z nimi jak ze skazańcami. Chyba nikt nie wierzył, że się jeszcze na tym świecie zobaczą.

źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Jest rok 1952 i Garguła jedzie do Nowej Huty - czule żegna się z matką, Stefanią, rodowitą Ślązaczką, mocno ściska ojca.

źródło: NKJP: Renata Radłowska: Nowohucka telenowela, 2008

Po chwili umówiwszy się z Wiktorem na spotkanie za tydzień umknął nie żegnając się z nikim.

źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962

Składnia

bez ograniczeń + żegnać się +
z KIM/CZYM

2. na zawsze

Definicja

być w określonym miejscu, z określoną osobą lub w określonych okolicznościach, mając świadomość, że taka sytuacja już się nie powtórzy nigdy albo powtórzy się nieprędko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

W myślach żegnała się z posadą, z córką, może z życiem.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Żegnamy się serdecznie i rozstajemy bez żalu na zawsze.

źródło: KWSJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

Składnia

bez ograniczeń + żegnać się +
z KIM/CZYM

3. z premią

Definicja

być zmuszonym do rezygnacji z czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • żegnać się z kontraktem, z posadą, z premią, z rozgrywkami, ze stanowiskiem, ze studiami

Cytaty

Rosyjska drużyna przegrała wszystkie mecze i żegna się z rozgrywkami.

źródło: NKJP: (mk): Koszykarska środa, Dziennik Łódzki, 2005-02-01

32-letni szwajcarski gracz, który żegna się już z tenisem, wystąpił w Monachium jako rezerwowy.

źródło: NKJP: Wojciech Nowosielski: TENIS. Puchar Wielkiego Szlema, Gazeta Wyborcza, 1996-12-06

Po 16 latach [...] żegna się ze stanowiskiem szefa śliwickiej gminy.

źródło: NKJP: Lucyna Zdanowska, Piotr Paterski: Burmistrzem Kowalski, wójtami: Januszewski i Kożuch, Tygodnik Tucholski, nr 769, 2006

Składnia

Rzosobowy + żegnać się +
z CZYM

4. znakiem krzyża

Definicja

ręką wykonywać znak krzyża, zgodnie z zasadami przyjętymi w niektórych religiach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • żegnać się krzyżem, znakiem krzyża
  • żegnać się i mówić pacierz, żegnać się i odmawiać litanię

Cytaty

Żegnał się znakiem krzyża świętego i przysięgał, że nigdy nikogo nie zabił.

źródło: KWSJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003

Żegnał się i odmawiał litanię, prosząc Boga o opiekę.

źródło: KWSJP: Henryk Mąka: Saga rodów morskich, 1979

Ona jest teraz jedną z najlepszych pracownic, przed rozpoczęciem roboty żegna się i mówi pacierz.

źródło: KWSJP: Jan Bijak: Piekłem nie postraszy, 1982

Ojciec żegna się znakiem krzyża i rusza przodem.

źródło: KWSJP: Sławomir Mrożek: Teatr 2, 1980

Składnia

Rzosobowy + żegnać się + bez ograniczeń

Frazeologizmy

ktoś rozstaje się z życiem
ktoś żegna się z życiem
ktoś schodzi z tego świata
ktoś żegna się ze światem
Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json