UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dres

Chronologizacja

SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ang. dress 'ubranie'

1. ubranie

Definicja

ubranie sportowe składające się z bluzy i długich spodni

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dresy

Połączenia

  • klubowy, reprezentacyjny, sportowy, wojskowy; bawełniany, ortalionowy; biały, czarny, czerwony, granatowy, ..., kolorowy; firmowy, markowy; rozciągnięty, wyciągnięty dres; dres treningowy; jednakowe dresy
  • dres jakiejś firmy, reprezentacji
  • dresy dla drużyny; dres do biegania, do ćwiczeń, do joggingu; z anilany, z polaru
  • dres z napisem
  • dres i adidasy, dres i buty, dres i tenisówki, dres i trampki; dresy i koszulki
  • bluza, kieszeń, ściągacz dresu; komplet dresów
  • dół, góra, spodnie od dresu/dresów
  • chłopiec, facet, kobieta, mężczyzna w dresie; sportowcy w dresach
  • nosić; !?ubrać, włożyć/wkładać, założyć/zakładać, zdjąć/zdejmować, zrzucić dres
  • wskoczyć w dres; ubrany, przebrany w dres
  • chodzić, ćwiczyć w dresie

Cytaty

Ubrany był w granatowy dres ortalionowy, białą bluzę dresową w czerwone pasy poprzeczne, podkoszulek czarny oraz w biało-granatowe adidasy.

źródło: NKJP: (WES), Wracał z kąpieli?, Dziennik Polski,1999-04-22

Sportowcy w dresach i adidasach, przy kilkunastostopniowym mrozie, podchodzili po twardym i miejscami zlodowaciałym śniegu ścieżką z Doliny Małej Łąki.

źródło: NKJP: Apoloniusz Rajwa: Śmierć w zalodzonym żlebie, 1996

Zawodniczki zrzucają dresy i w kostiumach, jak do występu na scenie, wchodzą na wagę.

źródło: NKJP: Wojciech Nowosielski, Gazeta Wyborcza, 1993-12-02

Do telewizorni w niedzielne wieczory schodzili się mieszkańcy akademika. Zrelaksowani, w rozciągniętych dresach, rozsiadali się na zdezelowanych krzesłach albo na podłodze, oglądając transmisje z meczów piłkarskich.

źródło: NKJP: Beta Chomatkowska, Noce przed mikrofonem, Dziennik Polski, 2001-06-30

I choć dresiarze z bejsbolami przeszli ostatnio sporą ewolucję (dresy zamienili na dżinsy i bluzy markowych firm, schowali kije, a złote łańcuchy ukryli pod ubraniem), kije bejsbolowe nadal są na wyposażeniu wielkomiejskich gangów.

źródło: NKJP: Wojciech Duda-Dudkiewicz, Muzeum III Rzeczpospolitej, prasa, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dres
dresy
D. dresu
dresów
C. dresowi
dresom
B. dres
dresy
N. dresem
dresami
Ms. dresie
dresach
W. dresie
dresy

Inne uwagi

Forma liczby mnogiej używana też w znaczeniu liczby pojedynczej

Informacja normatywna

Uważane za niepoprawne: ubrać dres.

2. człowiek

Definicja

pot. 
dresiarz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia dorastanie i dojrzałość

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dresiarz

Cytaty

14 aktorów z Gimnazjum w Warzeńczycach prezentowało swoje zdolności sceniczne przez ponad godzinę. - Weźmy kasę na jaranie, dziś przeżyjemy wielki odjazd! Damy dzisiaj czadu! To my! Menele, dresy i zadymiarze - takim językiem mówili aktorzy z Wawrzeńczyc do nowobrzeskich gimnazjalistów.[...] Skumplowałem się z dresami, bo mi było źle w życiu.

źródło: NKJP: Menele, dresy i zadymiarze,Dziennik Polski, 2002-05-23

Tu obok jest taka speluna, same dresy tam przychodzą, znają mnie.

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Może i mamy (skejci) wady, ale i tak czujemy się wyżsi od wszelakich dresów i blokersów, czyli ogólnie od chuliganów... Nic nie mam do dresa, który się nie buja, nie klnie jak szewc oraz nie szuka solówy.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dres
dresi
ndepr
dresy
depr
D. dresa
dresów
C. dresowi
dresom
B. dresa
dresów
N. dresem
dresami
Ms. dresie
dresach
W. dresie
dresi
ndepr
dresy
depr

Inne uwagi

Zwykle lm

Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj